پایگاه arXiv برای مهار مقالات آبکی هوش مصنوعی سقف ارسال گذاشت: فقط ۲ مقاله در ماه!

پایگاه مشهور پیش‌چاپ مقالات علمی arXiv این روز‌ها با هجوم وحشتناکی از مقالات بی‌کیفیت و آبکی روبه‌رو شده که بخش عمده‌ای از آن‌ها با ابزار‌های هوش مصنوعی سرهم‌بندی می‌شوند. کار به جایی رسیده که این پلتفرم دست‌به‌کار شده و سقف سفت‌وسختی تعیین کرده است: از این به بعد، هر پژوهشگر در هر ماه میلادی تنها می‌تواند حداکثر دو مقاله جدید ثبت کند؛ فرقی هم نمی‌کند که مقاله دست‌پخت کامل خود پژوهشگر باشد یا با کمک ابزار‌های هوش مصنوعی تولید شده باشد.

آرکایو پس از ۲۵ سال فعالیت زیر نظر دانشگاه کرنل (Cornell University)، تابستان امسال به یک سازمان غیرانتفاعی کاملاً مستقل تبدیل شد. آن‌ها پیش از این به یک «محدودیت عرفی و تجربی» تکیه می‌کردند که به مدیران و بازبین‌ها اجازه می‌داد تشخیص دهند آیا فردی بیش از حد نرمال مقاله ارسال کرده است یا خیر. اما درست مثل خیلی از چیز‌های خوب و بی‌دردسر این دنیا، پای هوش مصنوعی که به میان آمد این سازوکار سنتی هم به‌هم ریخت و آن‌ها را وادار کرد خط‌قرمزهای جدید و سخت‌گیرانه‌ای بکشند.

کت بوبوریس (مدیر تعامل با جامعه کاربری arXiv) در بیانیه رسمی این تصمیم که اجرای آن فوری اعلام شده، توضیح داد: «از حالا به بعد، سقف مجاز برای هر کاربر حداکثر دو سابمیشن در هر ماه میلادی است و در هر لحظه نیز تنها می‌توانند ۳ مقاله فعال در سیستم داشته باشند.» طبق توضیحات سخنگوی این پلتفرم، منظور از مقاله فعال، مقاله‌ای است که در سایت ثبت شده و فرایند بررسی و بازبینی را سپری می‌کند، اما هنوز روی سایت منتشر نشده است.

جالب اینجاست که پژوهشکده‌ها و دانشگاه‌های بزرگی که پروژه‌های مشترک پرجمعیتی دارند، احتمالاً با چالش خاصی روبه‌رو نخواهند شد؛ چراکه طبق این بیانیه، این سهمیه فقط به فردی تعلق می‌گیرد که عملاً فایل مقاله را آپلود و ثبت می‌کند. بنابراین، برای مقالاتی با چند نویسنده، تنها سهمیه ماهانه همان فرد ثبت‌کننده کسر خواهد شد. با این حال، حواستان باشد که مقالات ردشده هم جزو همان سهمیه ماهانه حساب می‌شوند و فرصت شما می‌سوزد!

شاید این تصمیم در نگاه اول خیلی سفت‌وسخت و بی‌رحمانه به نظر برسد؛ واقعاً هم همین‌طور است، اما اگر آمار‌های رسمی arXiv را ببینید، متوجه می‌شوید که چاره دیگری جز این کار وجود نداشته است.

طبق اعلام این پایگاه، فقط در طول ماه سپتامبر، ۴۰٬۳۶۳ مقاله جدید ثبت شده است! برای درک بهتر این عدد بد نیست بدانید در همین ماه در ۱۰ سال گذشته، تنها ۹٬۸۶۹ مقاله ثبت شده بود و دو سال پیش هم این عدد حدود ۲۰٬۵۶۹ مقاله بود. به زبان ساده‌تر، آمار ارسال مقاله در این پلتفرم طی یک دهه اخیر ۳۰۹ درصد رشد کرده و تنها در دو سال گذشته دو برابر شده است؛ جهشی جنون‌آمیز که بخش اعظم آن به انفجار ابزار‌های هوش مصنوعی مربوط می‌شود.

همان‌طور که حدس می‌زنید، بخش زیادی از مقالاتی که این اواخر به دست آرکایو می‌رسد اصلاً استانداردهای استفاده از هوش مصنوعی را رعایت نمی‌کنند. طبق مقررات این پایگاه، هرگونه استفاده پررنگ از ابزار‌های هوش مصنوعی مولد باید صراحتاً اعلام و شفاف‌سازی شود؛ این ابزار‌ها فقط باید نقش کمکی و مکمل را در پژوهش داشته باشند و خروجی نهایی حتماً باید واجد ارزش علمی واقعی بوده و به پیشبرد آن رشته کمک کند.

بوبوریس با اشاره به این معضل گفت: «بسیاری از مقالاتی که اخیراً دریافت می‌کنیم فاقد این معیارها هستند.» او تأکید کرد که شمار زیادی از این مقالات بسیار «سطحی، کم‌محتوا و با دامنه محدود» هستند و پدیده عجیبی هم شایع شده که در آن، نویسندگان یک کار پژوهشی کوچک را تکه‌تکه می‌کنند تا به جای یک کار کامل، چندین مقاله کوتاه و بی‌مایه تحویل دهند.

توماس دیتریک (رئیس شورای مشورتی تحریریه arXiv) هم در این‌باره شفاف‌سازی کرد و گفت: «تعداد نسبتاً کمی از نویسندگان دارند حجم عظیمی از مقالات بی‌کیفیت را ارسال می‌کنند و وقت نامتناسبی از بازبین‌ها و داوران ما می‌گیرند. این ماجرا اصلاً در حق پژوهشگرانی که زحمت کشیده و مقالات باکیفیت و ارزشمند می‌فرستند عادلانه نیست؛ چون باعث می‌شود بررسی کار‌های علمی آن‌ها روز‌ها یا حتی هفته‌ها در صف معطل بماند.»

خیلی تأسف‌بار است که کار جامعه علمی به اینجا کشیده شده، اما واقعیت این است که شیر فلکه تولید محتوای آبکی و بی‌ارزش (AI Slop) تا ته باز شده و کانال‌های آکادمیک را زیر سیلاب برده است. آرکایو هم به‌عنوان یک نهاد غیرانتفاعی که کار بررسی مقالاتش را داوران داوطلب انجام می‌دهند، واقعاً توان و منابع لازم را برای گشتن در این باتلاق مقالات اسپم ندارد.

البته این قانون سفت‌وسخت ممکن است همیشگی نباشد. آرکایو اعلام کرده که سقف ماهانه جدید در واقع یک راهکار اضطراری و موقت است تا بتواند جلوی این سیل مقالات را بگیرد و به این تیم فرصت دهد بهترین شیوه و استانداردهای جدید را تدوین کند؛ هرچند محدودیت ۳ مقاله فعال در جریان، پیش از این هم از سال ۲۰۲۴ برقرار بوده است.

سخنگوی پلتفرم تأکید کرد: «آرکایو به‌دقت اثرات این تغییر جدید را بر نرخ ثبت مقالات و بار کاری داوران زیر نظر خواهد گرفت تا کارایی کلی آن و بازخورد پژوهشگران را بسنجد و در صورت نیاز، اصلاحات و تغییرات تکمیلی را اعمال خواهد کرد.»

در این میان، آرکایو از تمام جامعه پژوهشی با لحنی جدی خواسته تا در ارسال مقالات خود هدفمند و مسئولانه رفتار کنند.

نماینده آرکایو در پایان خطاب به محققان گفت: «از همه پژوهشگران خواهش می‌کنیم مقالات خود را اولویت‌بندی کنند و تلاش کنند به‌جای انتشار مقالات کوچک و قطره‌چکانی، پژوهش‌های جامع و کاملی بفرستند که تمام ابعاد و دستاوردهای کارشان را پوشش دهد.»