خط قرمز کالیفرنیا برای کارفرماها: اخراج کارمندان با هوش مصنوعی رسماً ممنوع شد!

جالب اینجاست که این قانون حتی پا را فراتر گذاشته و نظارت و جاسوسی هوش مصنوعی در سرویس‌های بهداشتی محل کار را هم قدغن کرده است.

گوین نیوسام (Gavin Newsom)، فرماندار ایالت کالیفرنیا، رسماً اعلام کرد که این ایالت قوانین تازه‌ای را برای محافظت از کارکنان در برابر موج اخراج‌ها و نظارت‌های مبتنی بر هوش مصنوعی به تصویب رسانده است. هدف اصلی این قوانین تازه، مهار شرکت‌هایی است که برای استارت زدن تعدیل نیرو یا زیر نظر گرفتن کارکنان از هوش مصنوعی سوءاستفاده می‌کنند؛ نه این‌که کلاً جلوی به‌کارگیری این فناوری برای کار‌های جایگزین را بگیرند. با این وجود، این مصوبه یکی از نخستین نمونه‌های قانون‌گذاری در سراسر آمریکا به حساب می‌آید که به نیروهای کار حق اظهار نظر و محافظت در برابر نحوه استفاده از هوش مصنوعی در محیط کار را می‌دهد. 

نیوسام در بیانیه‌ای صریح اعلام کرد: «هوش مصنوعی باید فرصت‌ها را گسترش دهد، نه این‌که به قیمت آسیب زدن به کارگران و خانواده‌هایشان تمام شود. همزمان با این‌که فناوری در حال دگرگون کردن محیط‌های کاری است، کالیفرنیا انسان‌ها را در مرکز اولویت‌های خود قرار می‌دهد.» او همچنین اظهارات اخیر دولت ترامپ مبنی بر خودتنظیم‌گری صنعت هوش مصنوعی را کاملاً «مزخرف و پوچ» خواند و تأکید کرد: «در شرایطی که در سطح فدرال شاهد رهبری درستی نیستیم، ما باید خیلی فراتر از این‌ها عمل کنیم.» 

این بسته قانونی که از چند لایحه مجزا تشکیل شده، کارفرماها را صراحتاً از این‌که برای تصمیم‌گیری‌های انضباطی یا اخراج نیروها فقط به هوش مصنوعی تکیه کنند منع می‌کند. علاوه بر این، شرکت‌ها ملزم می‌شوند چنانچه هرگونه تعدیل نیروی دسته‌جمعی، جابه‌جایی شغلی یا اخراجی ناشی از سیستم‌های هوش مصنوعی باشد، شفاف‌سازی کاملی درباره آن ارائه دهند. بخش‌های دیگر قانون هم جلوی نصب ابزار‌های نظارتی در سرویس‌های بهداشتی محل کار را می‌گیرد و وکلای دادگستری را هم از واگذاری کامل وظایف کلیدی حقوقی (مانند تنظیم لوایح و دفاعیه‌ها) به هوش مصنوعی منع کرده است.

نیوسام که یکی از گزینه‌های احتمالی نامزدی در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۸ هم به شمار می‌رود، یک فرمان اجرایی را امضا کرد که طبق آن نهادهای دولتی ایالت موظفند همچنان این فناوری را «هوش مصنوعی» (Artificial Intelligence) بنامند، نه «ابر هوش مصنوعی» (Super Intelligence) که اخیراً ترامپ به برخی از کارمندان فدرال دستور داده بود. فرماندار کالیفرنیا قصد دارد این ایالت را به پیشگام قانون‌گذاری در عرصه هوش مصنوعی تبدیل کند و خطرات احتمالی این فناوری برای عموم مردم را با خطرات صنعت هوانوردی مقایسه کرده است. 

به نظر می‌رسد جرقه بخشی از این قوانین تازه در کالیفرنیا به خاطر شکایت‌های کارکنان شرکت متا (Meta) زده شده باشد؛ کارمندانی که معترض بودند این غول فناوری از ابزار‌های هوش مصنوعی با الگوریتم‌های مغرضانه استفاده کرده که به‌طور ناعادلانه‌ای افرادی را که از مرخصی استعلاجی استفاده کرده بودند، در اولویت لیست اخراج قرار می‌داد. بر اساس گزارش وب‌سایت حوزه منابع انسانی HR Dive، از هر چهار مدیر، یک نفر اعلام کرده که برای تصمیم‌گیری درباره اخراج کارمندان «بیش‌تر اوقات یا در تمام موارد» به هوش مصنوعی متکی است.