خداحافظی گوگل با Opal؛ جمزها به «اسکیل‌های جمینای» برای تمام کاربران تبدیل می‌شوند!

گوگل با Opal خداحافظی می‌کند؛ مهاجرت جمز به اسکیل‌های جمینای

گوگل تصمیم گرفته در تاریخ ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۶ آبان ۱۴۰۵)، به کار سرویس آزمایشی Opal که ابزاری بدون کدنویسی (No-Code) برای ساخت مینی‌اپلیکیشن‌ها بود، پایان دهد. هدف از این اقدام، یکی کردن تمام جریان‌های کاری قابل‌استفاده مجدد در قالب قابلیتی به نام «اسکیل‌ها» (Skills) در جمینای است. از همان تاریخ، جمینای تبدیل خودکار جمزها (Gems) — یعنی همان دستیارهای سفارشی ساخته‌شده بر اساس دستورالعمل‌ها و فایل‌های شخصی — را برای حساب‌های کاربری شخصی آغاز می‌کند. البته مهاجرت حساب‌های سازمانی ورک‌اسپیس به سال ۲۰۲۷ موکول شده و برای پروژه‌های Opal هم هنوز هیچ مسیر تبدیل خودکاری از سوی گوگل اعلام نشده است.

اسکیل‌ها به کاربران اجازه می‌دهند دستورالعمل‌های تکراری خود را برای کار‌هایی مثل تهیه پیش‌نویس گزارش‌های هفتگی، بازنویسی متن‌ها با لحنی خاص یا خلاصه کردن فایل‌های PDF ذخیره کنند. نکته جذاب اینجاست که به‌جای نوشتن کل پرامپت، کافی است یک دستور اسلش (Slash Command) ساده بزنید تا اسکیل موردنظرتان اجرا شود. طبق اعلام گوگل، این قابلیت کاربردی به‌زودی در دسترس تمام کاربران در سراسر جهان در اپلیکیشن جمینای قرار می‌گیرد.

پرامپت‌ها به بسته‌های آماده و قابل‌فراخوانی تبدیل می‌شوند

هر اسکیل مجموعه‌ای از دستورالعمل‌ها را با یک نام مشخص و قابل‌استفاده مجدد در خود ذخیره می‌کند. برای فراخوانی آن، کاربر تنها کافی است علامت / را همراه با نام اسکیل تایپ کند. جالب اینجاست که جمینای حتی می‌تواند از چت‌های قبلی شما اسکیل جدید بسازد، در صورت تشخیص نیاز شما آن را به‌طور خودکار اجرا کند، و حتی چند اسکیل مختلف را به هم زنجیر کند تا مواردی مثل لحن نویسندگی و راهنمای هویت برند با هم ترکیب شوند.

مواد مرجع در این اسکیل‌ها می‌تواند شامل اسناد متنی، فایل‌های PDF و تصاویر باشد. گوگل همچنین قصد دارد پشتیبانی از فایل‌های گوگل درایو و نوت‌بوک‌ها را به‌عنوان زمینه (Context) و اشتراک‌گذاری از طریق لینک فراهم کند. البته تیم‌هایی که از فایل‌های اشتراکی استفاده می‌کنند باید بعد از مهاجرت حواسشان به دسترسی‌ها باشد؛ چرا که اشتراک‌گذاری یک اسکیل لزوماً به معنای دسترسی همه به تک‌تک فایل‌های ضمیمه‌شده نیست.

به گفته گوگل، ساختار این ویژگی از مشخصات استاندارد و متن‌باز «Agent Skills» شرکت آنتروپیک (Anthropic) پیروی می‌کند؛ یعنی همان استانداردی که در برخی ابزار‌های ایجنتی شرکت OpenAI هم دیده می‌شود. این ساختار یکپارچه باعث می‌شود زحمت تبدیل اسکیل‌ها در محیط‌های مختلف به حداقل برسد؛ هرچند مواردی مثل نام ابزارها، سطح دسترسی‌ها، رفتار مدل و یکپارچه‌سازی‌های اختصاصی هر شرکت ممکن است همچنان نیازمند اعمال تغییراتی برای کار در پلتفرم‌های دیگر باشد.

البته اطلاعیه فعلی گوگل بیش‌تر روی کارکرد اسکیل‌ها داخل اپلیکیشن جمینای متمرکز است و جزئیاتی درباره API، کیت توسعه نرم‌افزار (SDK)، ابزار خروجی گرفتن یا ضمانت‌های اجرایی برای تطبیق خودکار ارائه نداده است. بنابراین برنامه‌نویسانی که قصد دارند این قابلیت را در نرم‌افزارهای خود پیاده کنند، باید منتظر مستندات تکمیلی گوگل بمانند.

خلاء مهاجرت برای کاربران Opal

سرویس Opal این امکان را به کاربران می‌داد تا پرامپت‌ها، مدل‌ها و ابزار‌ها را در یک محیط بصری و بدون حتی یک خط کدنویسی به هم متصل کنند و به اشتراک بگذارند. گوگل تأکید کرده که ایده‌های این پروژه آزمایشی در بخش Labs تأثیر زیادی روی شکل‌گیری جمز و در نهایت مفهوم بسته‌بندی جریان‌های کاری تکرارشونده هوش مصنوعی داشته است.

تفاوت اصلی اینجاست که اسکیل‌ها بیش‌تر روی دستورالعمل‌های تکرارپذیر و فایل‌های مرجع تمرکز دارند، در حالی که Opal می‌توانست جریان‌های بصری چندمرحله‌ای و فراخوانی ابزار‌های گوناگون را مدیریت کند. به همین خاطر، پروژه‌های پیچیده Opal احتمالاً نیاز به بازطراحی دارند و با یک کپی ساده پرامپت حل نمی‌شوند. ضمن اینکه گوگل تبدیل خودکار را فقط برای جمزها در نظر گرفته است.

برنامه زمان‌بندی گوگل تا سال ۲۰۲۷

گوگل اعلام کرده که در طول این دوره انتشار، تمام قابلیت‌های باقی‌مانده جمز — از جمله اشتراک‌گذاری از طریق لینک و پشتیبانی از فایل‌های گوگل درایو یا نوت‌بوک‌ها به‌عنوان کانتکست — به اسکیل‌ها اضافه خواهد شد.

یک سرویس یکپارچه جایگزین سه ابزار موازی می‌شود

گوگل تاکنون سه سیستم موازی و هم‌پوشان برای شخصی‌سازی داشت: جمز در جمینای، اوپال در بخش Labs، و اسکیل‌ها در ایجنت Spark. حالا یکدست کردن همه آنها در قالب یک ساختار مشترک، هم دوباره‌کاری تیم‌های توسعه گوگل را از بین می‌برد و هم بستری متمرکز برای افزودن امکانات تازه ایجاد می‌کند.

از طرفی، این تصمیم دسترسی عمومی را هم حسابی گسترش می‌دهد. طبق گزارش 9to5Google، پیش از این اسکیل‌ها فقط به جمینای اسپارک (Gemini Spark) محدود بودند که نیازمند پرداخت اشتراک ماهانه Google AI بود. اما با عرضه عمومی در جمینای، حالا کاربران حساب‌های رایگان هم می‌توانند بدون نیاز به اشتراک از این اسکیل‌ها بهره‌مند شوند.

چک‌لیست مهم قبل از رسیدن موعد ددلاین

• سازندگان مینی‌اپلیکیشن در Opal: پروژه‌های فعال خود را فهرست کرده و پرامپت‌ها، فایل‌های مرجع، تنظیمات ابزار‌ها و مجوزهای دسترسی موردنیاز را قبل از ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ بردارید تا بتوانید آنها را دوباره پیاده‌سازی کنید.
• دارندگان جمز (Gems): پس از مهاجرت خودکار، اسکیل‌های تبدیل‌شده را با دقت بررسی کنید و خروجی‌ها، فایل‌های متصل، دستورات اسلش، لینک‌های اشتراک‌گذاری و اجرای زنجیره‌ای را دوباره محک بزنید.
• مدیران ورک‌اسپیس (Workspace): جمزهای به اشتراک گذاشته‌شده در سازمان، مالکان آنها و سطح دسترسی فایل‌ها را پیش از آغاز دوره انتقال در سال ۲۰۲۷ مشخص و بررسی کنید.
• تیم‌های بین‌پلتفرمی: ساختار مشترک Agent Skills را به‌عنوان یک نقطه شروع عالی در نظر بگیرید، اما یکپارچه‌سازی‌ها و دستورالعمل‌های خاص هر مدل را در محیط هدف تست و اعتبارسنجی کنید.
• توسعه‌دهندگان نرم‌افزار: قبل از طراحی سیستم‌های مبتنی بر ایجاد یا فراخوانی برنامه‌نویسی اسکیل‌ها، منتظر انتشار مستندات رسمی API و SDK از سوی گوگل بمانید.