حجم جستجوهای ChatGPT به ۲۰ درصد گوگل رسید؛ زنگ خطر جدی برای غول جستجوی اینترنت

حجم جستجوهای ChatGPT به حدود ۲۰ درصد گوگل رسید؛ بازتاب نارضایتی کاربران از کیفیت جستجو

شرکت OpenAI برای تصاحب قلمرو موتور جستجوی گوگل گام برداشته و شواهد نشان می‌دهد این استراتژی در حال نتیجه دادن است.

آدام فرای، مدیر توسعه محصولات مصرفی در ChatGPT، در گفتگو با الکس کانتروویتز در خبرنامه Big Technology اعلام کرد: «حجم پرسش‌های شبیه به جستجو در ChatGPT اکنون تقریباً به یک‌پنجم کل حجم جستجوهای گوگل رسیده است.»

این آمار موفقیتی چشمگیر برای OpenAI به‌شمار می‌رود، اما برای گوگل به هیچ وجه خبر خوشایندی نیست. این دستاورد نه‌تنها اشتیاق فزاینده مردم برای استفاده از هوش مصنوعی را نشان می‌دهد، بلکه ثابت می‌کند کاربران تا چه حد از کیفیت نتایج جستجوی گوگل به ستوه آمده بودند.

پیش از این نیز مشخص شده بود که جستجوی اطلاعات پایه، در حال حاضر مهم‌ترین و متداول‌ترین کاربرد مدل‌های بزرگ زبانی نظیر ChatGPT است. مرکز تحقیقاتی پیو (Pew Research Center) در گزارشی نشان داد که اصلی‌ترین مورد استفاده از این فناوری «جستجوی اطلاعات» است و ۴۲ درصد از بزرگسالان آمریکاییِ شرکت‌کننده در نظرسنجی اعلام کرده‌اند برای این منظور از هوش مصنوعی بهره می‌برند.

(انجام وظایف شغلی با سهم ۳۸ درصدی میان بزرگسالان شاغل، در رتبه دوم کاربردها قرار دارد؛ در حالی که مواردی چون سرگرمی، پیگیری اخبار و مشاوره‌های پزشکی در رده‌های بعدی جای گرفته‌اند.)

اگرچه این نظرسنجی منحصراً به ChatGPT اختصاص نداشت، اما این محصول با اختلاف محبوب‌ترین چت‌بات هوش مصنوعی بازار است؛ به‌طوری که ۴۴ درصد از بزرگسالان حاضر در نظرسنجی پیو از ChatGPT استفاده کرده‌اند و چت‌بات Gemini گوگل با ۲۴ درصد در جایگاه دوم قرار دارد.

در حال حاضر ChatGPT بیش از ۱٫۲ میلیارد کاربر هفتگی دارد. هنوز مشخص نیست چه تعداد از این افراد به‌جای اموری نظیر کدنویسی یا تولید تصویر، صرفاً به جستجوی اطلاعات می‌پردازند؛ با این حال کاملاً محتمل است فردی که برای چت یا خلق تصویر به این پلتفرم مراجعه می‌کند، پرسش‌های اطلاعاتی خود را نیز از آن بپرسد.

گوگل هنوز به درخواست‌ها برای اظهار نظر درباره تشدید رقابت با ChatGPT پاسخی نداده است، اما سال گذشته ساندار پیچای، مدیرعامل آلفابت، در مصاحبه‌ای با امیلی چنگ از شبکه بلومبرگ به این موضوع پرداخته بود.

پیچای در آن زمان گفت: «شاهد رشد چت‌بات‌ها و رسیدن آن‌ها به صدها میلیون کاربر بوده‌ایم، اما هم‌زمان حجم جستجوهای ما نیز افزایش یافته است. بنابراین این وضعیت از نگاه من ابداً یک بازی با حاصل‌جمع صفر نیست. اگر بخواهم مقایسه کنم، زمانی که تیک‌تاک به بازار آمد، همه جذب آن شدند؛ با این حال یوتیوب نیز در همان دوران به رشد خود ادامه داد و عملکرد فوق‌العاده‌ای به ثبت رساند.»

احساس همگانی درباره افت کیفیت جستجوی گوگل

گوگل اعلام کرده که سالانه به ۵ تریلیون جستجو پاسخ می‌دهد؛ شرکتی که دو دهه پیاپی بر بازار جستجوی جهان سلطه داشته و سودهای خیره‌کننده‌ای کسب کرده است.

با این حال، بسیاری از کاربران از موتور جستجوی گوگل به ستوه آمده‌اند. در سال‌های گذشته، شکایات متعددی از سوی کاربران درباره ناکارآمدی جستجوی گوگل مطرح شده است؛ نتایج جستجو آن‌چنان از لینک‌های بهینه‌سازی‌شده برای سئو پر شده بود که گاهی اعتماد به نتایج یا یافتن پاسخ‌های واقعی به‌شدت دشوار می‌شد.

کاربران برای رسیدن به نتایج معتبرتر، واژه ردیت (Reddit) را به انتهای عبارات جستجوی خود اضافه می‌کردند؛ رویکردی که ترافیک ورودی ردیت را جهش داد، هرچند این دوران چندان دوام نیاورد و ردیت به‌تازگی از کاهش ترافیک ورودی خود به‌دلیل نمایش پاسخ‌های هوش مصنوعی گوگل (AI Overviews) خبر داده و اعلام کرده انتظار بازگشت این ترافیک را ندارد.

با ظهور ChatGPT، ناگهان راهکاری نوین برای دریافت مستقیم اطلاعات و پاسخ‌ها پدیدار شد که دیگر هیچ اثری از لینک‌های فریبنده و بمباران سئو در آن نبود؛ اتفاقی که با استقبال گسترده روبه‌رو شد. مسلماً اطلاعات ارائه‌شده همیشه بی‌نقص نیست و نباید به ادعاهای هوش مصنوعی اعتماد کورکورانه داشت، چراکه پدیده توهم و خطاهای عجیب، مانند توصیه تاریخی استفاده از چسب روی پیتزا، همواره وجود دارد.

با وجود چالش‌های پیرامون اعتبارسنجی پاسخ‌های هوش مصنوعی (که البته از زمان گاف چسب پیتزا در سال ۲۰۲۴ بهبود چشمگیری یافته است)، کاملاً واضح است که جمعیت کثیری از کاربران با کمال میل ChatGPT را جایگزین گوگل برای پاسخ‌گویی به نیازهای اطلاعاتی خود کرده‌اند.

واقعیت این است که چنین تحولی پیش از آنکه بیانگر کیفیت فوق‌العاده ChatGPT باشد، بازتابی از افت شدید تجربه کاربری در جستجوی گوگل است. این استدلال کاملاً منطقی به نظر می‌رسد که سال‌ها یکه‌تازی و نبود رقیب جدی، سبب کاهش کیفیت محصول شاخص گوگل شد و آن را در وضعیتی آسیب‌پذیر قرار داد تا نخستین پلتفرم نوآور بتواند جایگاه آن را به چالش بکشد.

گوگل در سال ۲۰۲۲ با احساس خطر از جانب ChatGPT، اعلام «وضعیت قرمز» کرد؛ شاید اکنون زمان آن فرا رسیده باشد که این غول فناوری بار دیگر زنگ هشدار را به صدا درآورد.