چین صادرات ۲۳ فناوری هوش مصنوعی را محدود می‌کند؛ دسترسی بین‌المللی به API همچنان حفظ می‌شود

رویترز گزارش داده است که چین پیشنهاد جدیدی برای اعمال محدودیت‌های صادراتی بر شماری از فناوری‌های هوش مصنوعی بومی خود از جمله مدل‌ها، ایجنت‌ها و کلاسترهای محاسباتی ارائه کرده است. هرچند این تصمیم ممکن است با رویکرد وزن‌باز (Open-weight) پیشرفته‌ترین دستاوردهای هوش مصنوعی چین در تضاد باشد، اما طبق گزارش‌ها دسترسی به API برای کاربران و توسعه‌دهندگان حفظ خواهد شد تا رشد محبوبیت این ابزارها در خارج از مرزهای این کشور ادامه یابد.

در طول چند سال گذشته، توسعه‌دهندگان غربی و کاخ سفید بارها شرکت‌های چینی را به کپی‌برداری از فناوری‌های خود متهم کرده بودند؛ ادعاهایی که در نهایت به اتخاذ راهکارهای گوناگون برای متوقف کردن پیشرفت هوش مصنوعی در چین، از جمله محدودسازی دسترسی به پردازنده‌ها و تراشه‌های پیشرفته هوش مصنوعی انجامید. اکنون در چرخشی کنایه‌آمیز، پکن به دنبال آن است که دسترسی آمریکا و بازارهای بین‌المللی را به ابزارها و فریم‌ورک‌های بومی هوش مصنوعی خود محدود سازد.

بر اساس گزارش‌ها، دولت چین با استناد به نگرانی‌های مرتبط با امنیت ملی، قصد دارد کنترل‌های صادراتی ویژه‌ای روی ۲۳ فناوری کلیدی هوش مصنوعی اعمال کند. این سیاست می‌تواند مدل‌های تحت تأثیر را نسبت به طرح‌های اولیه توسعه آن‌ها بسیار محدودتر و کمتر از گذشته «باز» نگه دارد؛ با این حال، باز ماندن دسترسی از طریق API مانع از گسترش استفاده از این مدل‌ها نخواهد شد.

در واقع، محبوبیت مطرح‌ترین مدل‌های چینی طی ماه‌های اخیر با شتابی چشمگیر رو به افزایش بوده است. بر اساس تازه‌ترین آمارها، مدل‌های شناخته‌شده چینی مانند DeepSeek V4.1 Flash و Step 5 Preview تاکنون برای مصرف بیش از ۵۰ تریلیون توکن مورد استفاده قرار گرفته‌اند؛ رقمی که در مقایسه با مصرف صرفاً ۵٫۸۵ تریلیون توکنی جدیدترین مدل Claude Opus بسیار معنادار به نظر می‌رسد.

همان‌طور که رویترز اشاره کرده است، وزارت بازرگانی چین مدعی است که پیشنهادهای جدید کنترل صادرات به مهار سوءاستفاده‌های بالقوه از فناوری هوش مصنوعی، مانند سیستم‌های قادر به تولید و انتشار بدافزارهای خودکار علیه زیرساخت‌های حیاتی غیرنظامی، کمک خواهد کرد. با وجود این، گزارش‌ها نشان می‌دهد که مجوزهای متن‌باز کنونی، از جمله مدل‌های منتشرشده و مقالات دانشگاهی، دستخوش تغییر نخواهند شد و معتبر باقی می‌مانند.

با وجود رقابت فزاینده میان آمریکا و چین در حوزه هوش مصنوعی، دو کشور طی ماه‌های اخیر در برخی زمینه‌ها به توافق‌های دوجانبه دست یافته‌اند. در پی وقوع مجموعه‌ای از آسیب‌پذیری‌های امنیتی مرتبط با ایجنت‌های مستقل، دونالد ترامپ و شی جین‌پینگ در نشستی مشترک به توافق رسیدند که نظارت و تصمیم‌گیری نهایی انسان در زمینه تسلیحات هسته‌ای همواره باید پابرجا بماند. علاوه بر این، پیشنهادی برای راه‌اندازی یک خط ارتباطی اضطراری (Hotline) میان دو کشور مطرح شده است تا در صورت رفتارهای پیش‌بینی‌نشده یا خرابکاری‌های ایجنت‌های خودمختار، امکان هشدار سریع و تبادل اطلاعات وجود داشته باشد.

دیگر حوزه‌های تحت پوشش این پیش‌نویس شامل انرژی خورشیدی و زیست‌فناوری‌هایی مانند سلول‌درمانی و ژن‌درمانی است. در صورت اجرایی شدن این مقررات، شرکت‌های چینی اجازه خواهند داشت لایسنس این فناوری‌ها را به شرکای خارجی واگذار کنند، اما فروش کامل مالکیت فکری (IP) آن‌ها به خارج از کشور ممنوع خواهد بود.