طرح تازه سناتورها علیه خرابکاری ایجنت‌ها: اگر هوش مصنوعی هک کرد، سازنده‌اش باید تاوان بدهد!

جاش هالی (سناتور جمهوری‌خواه از میسوری) و کریس مورفی (سناتور دموکرات از کانتیکت) قصد دارند لایحه جدیدی درباره مسئولیت حقوقی هوش مصنوعی ارائه کنند؛ تلاشی دوحزبی که نشان می‌دهد تب قانون‌گذاری این فناوری در کنگره آمریکا اصلاً فروکش نکرده است.

چرا این ماجرا مهم است؟ در حالی که دونالد ترامپ موضع دولتش را کاملاً روشن کرده و می‌گوید خود شرکت‌ها باید خودشان را مدیریت کنند (رویکرد خودتنظیم‌گری)، تعداد فزاینده‌ای از جمهوری‌خواهان کنگره پافشاری می‌کنند که حتماً باید قوانین جدید و رسمی در کتاب‌های قانون ثبت شود.

طرح موسوم به «قانون پاسخگویی ایجنت‌های هوش مصنوعی» به دنبال این است که در صورت وقوع حملات هکری توسط ایجنت‌ها، شرکت‌های سازنده را از نظر کیفری و حقوقی مسئول بداند.

• این قانون‌گذاران می‌گویند قوانین فعلی مشخص نکرده‌اند که اگر یک ایجنت هوش مصنوعی دست به هک سیستمی زد، دقیقاً چه کسی باید پای میز محاکمه برود و پاسخگوی خسارت باشد.
• این رویکرد درست در نقطه مقابل دیدگاه مقامات دولت ترامپ قرار دارد؛ مقاماتی که معتقدند همان قوانین سنتی و موجود برای رسیدگی به آسیب‌های هوش مصنوعی کفایت می‌کند.

جی کلیتون، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، روز چهارشنبه در برنامه تلویزیونی Squawk Box گفت: «همان‌طور که رئیس‌جمهور ترامپ اشاره کرد، ما قوانین حمایت از مصرف‌کننده داریم. ما قوانین مسئولیت مدنی محصولات را داریم.»

• کلیتون که ترامپ او را گزینه‌ای ایده‌آل برای سمت «تزار هوش مصنوعی» (مسئول ارشد سیاست‌گذاری هوش مصنوعی) می‌داند، افزود: «ما وزارت دادگستری را داریم؛ ساختارهایی داریم که برای مدیریت تحولات در تمامی بخش‌ها از حمل‌ونقل و انرژی گرفته تا خدمات مالی و حوزه‌های مشابه طراحی شده‌اند.»

تصویر کلی ماجرا: نمایندگان هر دو حزب دموکرات و جمهوری‌خواه چندان با این حرف‌ها قانع نشده‌اند و همچنان پشت سر هم طرح‌های قانونی جدید روی میز می‌گذارند.

• تد لیو (دموکرات از کالیفرنیا) و ناتانیل موران (جمهوری‌خواه از تگزاس) طرحی ارائه داده‌اند که توسعه‌دهندگان را موظف می‌کند برای هوش مصنوعی‌هایی که خطر فاجعه‌بار دارند، سازوکار خاموشی اضطراری طراحی کنند.
• تام کین، نماینده کنگره و جان کندی، سناتور آمریکایی، هم لایحه مشابهی برای الزام تعبیه «کلید قطع اضطراری» (Kill Switch) معرفی کرده‌اند.
• علاوه بر این، طرح‌های دوحزبی متعددی پیرامون آزمودن مدل‌ها، مدیریت ریسک، شفافیت و امنیت سایبری در دستور کار کنگره قرار گرفته است.

کلید اصلی ماجرا در دستان رهبران کنگره است.

• جان تون، رهبر اکثریت سنا، این هفته در ضیافت ناهار هوش مصنوعی کاخ سفید غایب بود؛ چرا که جلسات سنا همچنان برقرار بود و او در عوض در همان ساختمان با داریو آمودی (مدیرعامل شرکت Anthropic) و سوزی وایلز (رئیس دفتر کاخ سفید) دیدار کرد.
• با ورود کنگره به فصل انتخابات، مذاکرات پیرامون لایحه پیشنهادی او درباره هوش مصنوعی عملاً متوقف شده است.
• مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان، پس از آن ناهار به خبرنگاران گفت به دلیل سرعت سرسام‌آور پیشرفت فناوری، بخش عمده‌ای از تلاش‌های دوحزبی کنگره عملاً «از رده خارج و کهنه» شده‌اند.
• او همچنین اضافه کرد که رسیدن به اجماع نظر، هم در درون صنعت فناوری و هم میان قانون‌گذاران کار بسیار دشواری است.

اما یک نکته مهم: نماینده یکی از شرکت‌های فعال در حوزه ارزیابی هوش مصنوعی که اخیراً با قانون‌گذاران دیدار داشته، معتقد است الزام قانونی شرکت‌ها به شفافیت می‌تواند همگام با پیشرفت فناوری پیش برود؛ زیرا این نظارت‌ها فارغ از تغییرات فنی مدل‌ها کارایی دارند.

• به گفته یکی از منابع آگاه به این لایحه، دفتر سناتور هالی بر این باور است که پاسخگو کردن شرکت‌ها بابت خسارت‌های ایجادشده، بسیار ساده‌تر و کارآمدتر از تدوین مقررات پیچیده برای فناوری‌ای است که هر لحظه تغییر می‌کند.

حرف آخر: تا زمانی که ترامپ و متحدانش در کنگره خط‌مشی خود را مستقیماً از غول‌های فناوری می‌گیرند، اختلاف‌نظرها و سردرگمی‌های حاکم بر این صنعت ناگزیر به راهروهای کنگره نیز کشیده خواهد شد.