جیم کرامر: وال‌استریت دو تکه شده؛ بحران نرخ بهره برای همه است، جز غول‌های هوش مصنوعی!

جیم کرامر، تحلیل‌گر باسابقه بازارهای مالی و مجری برنامه معروف «مد مانی» (Mad Money)، اعلام کرد که بالا رفتن هزینه‌های استقراض و وام، بازار سهام را رسماً به دو قطب کاملاً جدا تقسیم کرده است: از یک طرف شرکت‌های سنتی که در چنگال بازار اوراق قرضه گرفتار شده‌اند، و از طرف دیگر غول‌ها و استارتاپ‌های هوش مصنوعی که انگار در سیاره دیگری زندگی می‌کنند و این نرخ‌های بالای بهره اصلاً ککشان هم نمی‌گزد!

کرامر اشاره کرد حراج اخیر اوراق قرضه ۱۰ ساله خزانه‌داری آمریکا او را یاد روز‌هایی انداخت که خودش صندوق پوشش ریسک (Hedge Fund) اداره می‌کرد؛ روز‌هایی که سرمایه‌گذاران قبل از دست زدن به سهام، دست‌به‌عصا منتظر نتیجه فروش اوراق دولتی می‌ماندند، چرا که استقبال ضعیف از این اوراق می‌توانست نرخ بهره را بالا بکشد و بازار سهام را به خاک سیاه بنشاند.

هرچند حراج ۳۹ میلیارد دلاری اوراق قرضه با استقبال خوبی مواجه شد و بازدهی اوراق را تا حدی از اوج چند ده‌ساله پایین کشید، اما وحشت سرمایه‌گذاران از جهش موقت نرخ بازدهی به ۵.۳۶۵ درصد — یعنی بالا‌ترین رقم از آوریل ۲۰۰۲ تا الان — در نهایت وال‌استریت را وارد مدار نزولی کرد. به گفته کرامر، قفل شدن دوباره حواس بازار روی حراج اوراق خزانه‌داری به‌خوبی نشان می‌دهد که هزینه وام و تأمین مالی تا چه اندازه برای حیات شرکت‌های بورسی مرگ و زندگی است.

کرامر در این باره می‌گوید: «بازاری که توش مجبور باشی دست روی دست بذاری تا ببینی حراج اوراق قرضه چی می‌شه، اصلاً به درد نمی‌خوره! بازار خوب اونیه که این چیز‌ها حتی ذره‌ای برات مهم نباشه. هر متغیر و اماواگری که به معادله اضافه می‌شه، ریسک نگهداری سهام رو بالا‌تر می‌بره.»

افزایش نرخ بهره ترکش‌های سنگینی به کل اقتصاد شلیک می‌کند. کرامر بخش‌هایی مثل خدمات مالی، مسکن، انرژی، سرگرمی، خرده‌فروشی، خودروسازی و صنایع سنگین را هدف قرار داد که کسب‌وکارشان یا جیب مشتریانشان مستقیماً به اعتبار و وام‌های بانکی وابسته است. با این حال، او معتقد است بازیگران حوزه هوش مصنوعی کلاً با قواعد دیگری بازی می‌کنند! به عقیده او، سازندگان مراکز داده، شرکت‌های نیمه‌رسانا و تراشه‌سازی، تأمین‌کنندگان برق و کمپانی‌های امنیت سایبری تقریباً هیچ محدودیتی حس نمی‌کنند، چون وام‌دهندگان و بانک‌ها برای تأمین مالی رشد آنها صف کشیده‌اند. همین موضوع راز بازدهی متمرکز وال‌استریت در این روزهاست؛ جایی که فقط چند سهم بزرگ هوش مصنوعی توانسته‌اند شاخص S&P 500 را دوباره به سقف‌های تاریخی جدید برسانند.

کرامر تأکید می‌کند: «این شرکت‌ها انگار هر چقدر و هر وقت که عشقشان بکشد وام می‌گیرند! اشتهای سیری‌ناپذیرشان برای جذب سرمایه آن‌قدر بالاست که عملاً دست بقیه کسب‌وکارها را از پول و تسهیلات کوتاه کرده‌اند.»

شرکت اسپیس‌ایکس (SpaceX) مصداق بارز این ماجراست. طبق گزارش فایننشال تایمز، کمپانی فضایی و هوش مصنوعی ایلان ماسک در پی دریافت یک وام هنگفت ۴۰ میلیارد دلاری است تا با خرید تراشه‌های پیشرفته انویدیا (Nvidia) و توسعه دیتاسنترها، توان پردازشی حاصل از آن‌ها را درست مثل همکاری‌های فعلی‌اش با گوگل (Google) و آنتروپیک (Anthropic) به فروش برساند. با وجود رتبه اعتباری متوسط BBB اسپیس‌ایکس و رقم سرسام‌آور این وام، کرامر بر این باور است که تب‌وتاب شدید پیرامون هوش مصنوعی باعث خواهد شد این شرکت شرایط بازپرداخت فوق‌العاده شیرین و جذابی را برای این تسهیلات دشت کند!

کرامر خاطرنشان کرد: «اگر پای شرکتی غیر از مراکز داده در میان بود، نرخ سود وامی که باید پس می‌داد سر به فلک می‌کشید؛ اما وقتی اسم دیتاسنتر و هوش مصنوعی وسط باشد، ماجرا کاملاً فرق می‌کند.»

او این وضعیت را با شرکت اسکای‌دنس (Skydance) مقایسه کرد؛ شرکتی که اخیراً برای تأمین مالی خرید وارنر برادرز دیسکاوری (Warner Bros. Discovery) بدهی مشابهی منتشر کرد. با این حال، اوراق بدهی اسکای‌دنس بلافاصله سقوط کردند، چرا که سرمایه‌گذاران به‌شدت نگران چالش‌های صنعت سینما و تلویزیون — از جمله ریزش مخاطبان تلویزیون کابلی و کسادی بازار تبلیغات — هستند.

این تفاوت فاحش، حقیقت بزرگ‌تری را فاش می‌کند: شرکت‌های سنتی زیر تیغ تیز هزینه‌های بالای استقراض دست‌وپا می‌زنند، در حالی که کسب‌وکارهای هوش مصنوعی بدون کوچک‌ترین دغدغه‌ای از این بحران عبور می‌کنند. این شکاف عمیق، بازار سهام را عملاً دوپاره کرده و کرامر هم سهام هوش مصنوعی را «نورچشمی‌ها و مقدسین وال‌استریت» نامیده است.

کرامر در پایان می‌گوید: «سهام دیتاسنترهای هوش مصنوعی — شاید به‌جز اوراکل (Oracle) — اصلاً برایشان اهمیتی ندارد که دولت فدرال با چه قیمتی اوراق می‌فروشد یا نرخ بهره چقدر است. نگاه وال‌استریت به آینده هوش مصنوعی آن‌قدر روشن، بی‌نقص و درخشان است که روی تمام چاله‌ها، مشکلات و حتی جزئی‌ترین دست‌اندازهای مسیر سرپوش می‌گذارد. شرکت‌های دیگر بازار فقط می‌توانند حسرت بخورند و آرزو کنند که کاش جای آنها بودند!»