حباب هوش مصنوعی در یک قدمی انفجار؛ هشدار جدی ری دالیو درباره کوه بدهی غول‌های فناوری

ری دالیو (Ray Dalio)، بنیان‌گذار سرشناس صندوق سرمایه‌گذاری بریج‌واتر (Bridgewater Associates)، در جمع حاضران همایشی در سنگاپور هشدار داد که تب‌وتاب هوش مصنوعی در حال حاضر تمام ویژگی‌های یک «حباب کلاسیک» در آستانه فروپاشی را نشان می‌دهد؛ حبابی که به باور او، انباشت سنگین بدهی‌ها و بالا رفتن نرخ بهره از مهم‌ترین محرک‌های ترکیدن آن خواهند بود.

دالیو در جریان «کنفرانس جهانی مدیران عامل فوربز» (Forbes Global CEO Conference) در سنگاپور توضیح داد که جهش فعلی هوش مصنوعی بر پایه‌ی کوهی از پول‌های استقراضی شکل گرفته که روزبه‌روز هم بزرگ‌تر می‌شود. حالا با تداوم روند صعودی نرخ بهره، هزینه سنگین بازپرداخت این وام‌ها و اوراق، به یک نقطه فشار و گلوگاه جدی تبدیل شده است. به گزارش بلومبرگ، دالیو در این باره گفت: «ما در بخشی از چرخه بازار هستیم که هنوز به انفجار نرسیده، اما داریم به آن نزدیک می‌شویم. فکر می‌کنم فاصله چندانی با این نقطه نداریم.»

این سرمایه‌گذار کهنه‌کار چاشنی بالقوه دیگری را هم برای شروع بحران معرفی کرد: فشار برای نقد کردن ثروت‌های کاغذی. او استدلال می‌کند که مالیات بر ثروت یا هر سازوکاری که سرمایه‌گذاران را مجبور کند سودهای ثبت‌نشده روی کاغذ را نقد کنند، می‌تواند سوزنی به بادکنک این حباب بزند. دالیو تأکید کرد: «همه می‌گویند من یک میلیارد دلار ارزش دارم، اما خب، بروید و سعی کنید آن را خرج کنید! برای اینکه بتوانید خرجش کنید، مجبورید دارایی‌هایتان را بفروشید تا پول نقد دست‌تان بیاید؛ و دقیقاً در همین نقطه است که حباب‌ها معمولاً سوراخ می‌شوند.»

هشدارهای تند دالیو درست در شرایطی مطرح می‌شود که غول‌های فناوری با سرعتی سرسام‌آور در حال ریخت‌وپاش روی زیرساخت‌های هوش مصنوعی هستند و برای تأمین سرمایه، وابستگی شدیدی به بازار اوراق قرضه پیدا کرده‌اند. بر اساس گزارش بنزینگا (Benzinga)، پنج ابرشرکت آمازون، مایکروسافت، الفابت (گوگل)، متا و اوراکل فقط در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۲۰۰ میلیارد دلار اوراق قرضه با درجه سرمایه‌گذاری فروخته‌اند؛ رقمی که تقریباً دو برابر کل اوراق عرضه‌شده توسط این شرکت‌ها در تمام طول سال ۲۰۲۵ است. همچنین به نقل از بنزینگا، جیمی دایمن، مدیرعامل جی‌پی‌مورگان چیس، برآورد کرده که مخارج اکوسیستم هایپراسکِیلرها امسال به حدود ۷۰۰ میلیارد دلار می‌رسد و این رقم ممکن است در سال ۲۰۲۶ تا مرز ۱ تریلیون دلار هم بالا برود.

با وجود همه این نگرانی‌ها، وال‌استریت کماکان به رالی صعودی خود ادامه داده و دو شاخص کلیدی S&P 500 و نزدک ۱۰۰ تحت تأثیر هیجان پیرامون درآمد غول‌های فناوری، این هفته رکوردهای تازه‌ای ثبت کردند. البته نکته نگران‌کننده اینجاست که این صعود تاریخی تنها روی دوش بخش بسیار کوچکی از کل بازار سوار شده است؛ طبق داده‌های کریتیو پلنینگ (Creative Planning) که بنزینگا به آن اشاره کرده، تنها سه نماد انویدیا، اپل و مایکروسافت به‌تنهایی بیش از ۲۱ درصد از کل ارزش شاخص S&P 500 را تشکیل می‌دهند.

حجم استقراض و بدهی‌های پیوندخورده با هوش مصنوعی شتاب نگران‌کننده‌ای گرفته است؛ بر اساس پیش‌بینی مورگان استنلی (Morgan Stanley)، انتشار اوراق بدهی مرتبط با هوش مصنوعی در سطح جهان امسال در آستانه رسیدن به رقم ۵۷۰ میلیارد دلار قرار دارد که نسبت به کل بدهی‌های سال گذشته بیش از دو برابر شده است. از طرفی تحلیل‌گران یوبی‌اس (UBS) گزارش داده‌اند که مخارج سرمایه‌ای هایپراسکِیلرها در سال ۲۰۲۶ نزدیک به ۱۰۰ درصد از کل جریان نقدینگی عملیاتی آن‌ها را می‌بلعد، در حالی که میانگین ده‌ساله این رقم فقط ۴۰ درصد بوده است. با این همه، بنک آو آمریکا (Bank of America) به مشتریان خود اعلام کرده که بازدهی اوراق قرضه باید بسیار بالا‌تر از سطوح فعلی برود تا بتواند به یک تهدید فوری و تمام‌عیار برای معاملات و سهام هوش مصنوعی تبدیل شود.