هشدار جدی درباره واگذاری مغز به هوش مصنوعی: وقتی دیگر هیچ‌کس فکر نمی‌کند!

در روزگاری که هوش مصنوعی به تمام زوایای زندگی ما نفوذ کرده، یک سوال وسوسه‌انگیز و دلهره‌آور مدام در ذهن تکرار می‌شود: آیا این متن کار هوش مصنوعیه یا دست‌پخت یک انسان؟

ماجرا از جایی جالب شد که یکی از خبرنگاران سرشناس حوزه فناوری به نام آکی ایتو (Aki Ito) کلاه کارآگاهی به سر گذاشت و با ابزارهای تشخیص هوش مصنوعی به سراغ زیر و بم زندگی شخصی و کاری‌اش رفت. نتایج این بررسی حسابی غافلگیرکننده و حتی در یک مورد کاملاً ناراحت‌کننده بود.

اما این آزمایش به یک معمای بنیادی‌تر ختم شد؛ پرسشی که هم‌زمان با جولان دادن این همدم‌های جدید و شاید حاکمان آینده ارزش فکر کردن دارد: اصلاً چرا برای ما این‌قدر مهمه که اثری را هوش مصنوعی ساخته یا یک انسان؟

وقتی پای نوشتن در میان باشد، افراد سرشناسی مانند استنلی دراکن‌میلر (Stanley Druckenmiller) بحثی در ماجرا نمی‌بینند؛ واقعیت این است که درک موضع آن‌ها چندان سخت نیست.

طبیعی است کسانی که تمام زندگی کاری‌شان بر پایه نویسندگی شکل گرفته، نسبت به واگذاری قلم به هوش مصنوعی حساس باشند. اما برای کسی که با سرمایه‌گذاری میلیاردر شده، چه اهمیتی دارد که متن‌هایش را ربات‌ها بنویسند؟

البته ماجرا زمانی تغییر می‌کند که هوش مصنوعی دقیقاً وارد زمین بازی خودشان شود. در یک نظرسنجی جدید در وال‌استریت از فعالان «معاملات کمّی» یا همان کوانت‌ها (سرمایه‌گذارانی که تمام تصمیماتشان با کوهی از داده گرفته می‌شود)، معلوم شد بیشترشان از هوش مصنوعی برای معاملات استفاده نمی‌کنند؛ چرا که به گفته خودشان، این فناوری هنوز چندان چشمگیر نبوده است.

حتی مارک اندریسن (Marc Andreessen)، چهره افسانه‌ای سرمایه‌گذاری خطرپذیر سیلیکون‌ولی که خودش از متعصب‌ترین مروجان هوش مصنوعی به شمار می‌رود، معتقد است این فناوری در یک زمینه خاص ابداً کارایی ندارد: انجام دادن وظایف خودش!

یک دلیل بسیار ساده وجود دارد که چرا همه ما باید نگران نفوذ خزنده هوش مصنوعی باشیم.

این فناوری خیلی سریع می‌تواند از یک دستیار کارراه‌انداز، به ابزاری تبدیل شود که کاملاً به آن وابسته و اسیرش شده‌اید. کافی است به وضعیت برنامه‌نویس‌ها نگاه کنید؛ قشری که تا الان سخت‌ترین ضربه را از هوش مصنوعی خورده است.

همین چند وقت پیش، پست یک مهندس نرم‌افزار درباره اینکه چطور کدنویسی با هوش مصنوعی کارش را «روح‌فرسا و خسته‌کننده» کرده، در شبکه‌های اجتماعی حسابی دست به دست شد.

او گفته بود: «آدم‌ها ۱۲ تا ۱۳ ساعت در روز کار می‌کنند فقط برای اینکه دکمه اینتر را بزنند! دیگر عملاً هیچ‌کس فکر نمی‌کند.»

خیلی طول نمی‌کشد تا مهارت‌هایی که مدام به هوش مصنوعی واگذار می‌کنید، تحلیل بروند و فرسوده شوند؛ پدیده‌ای که می‌توان آن را «آتروفی مهارتی ناشی از هوش مصنوعی» نامید.

شاید در نگاه اول، این هشدار شبیه کسی باشد که پس از رونمایی از خودروی فورد مدل T همچنان از برتری اسب‌ها دفاع می‌کند! مبارزه کورکورانه با فناوری برای کسانی که می‌خواهند شغلشان را حفظ کنند ممکن نیست و استفاده از هوش مصنوعی در سطحی مشخص، به یک الزام تبدیل شده است.

هوش مصنوعی بدون شک ابزاری فوق‌العاده برای ایده‌پردازی و تصحیح پیش‌نویس‌هاست؛ حتی اگر این مدل‌ها شوخی‌های کلامی را درک نکنند یا نتوانند مثل یک انسان حس و حال کلمات را پیاده‌سازی کنند.

اما تسلیم کردن کامل کار به شرکت‌های هوش مصنوعی، آن هم در دوره‌ای که خودشان هنوز در جست‌وجوی مدل‌های درآمدی پایدار هستند، ریسکی جدی دارد. اگر فردا تعرفه ابزاری که تمام روال کاری‌تان را بر آن بنا کرده‌اید ۲۰ درصد بالا برود، چه خواهید کرد؟ نباید فراموش کرد هر دوران طلایی تخفیف‌ها و یارانه‌های سنگین روزی تمام می‌شود.

شاید دستیارهای هوش مصنوعی پیشنهاد دهند که نگارش متن دوباره به الگوهای ماشینی برگردد، اما ماجرا باید همین‌جا تمام شود؛ چرا که برای دوام آوردن در این عصر، باید مغزها را آماده و تیز نگه داشت.