طرح جنجالی ایالت دلاور برای اداره کامل شرکت‌ها به‌دست ایجنت‌های هوش مصنوعی

• ایالت دلاور قصد دارد اداره شرکت‌ها به‌دست ایجنت‌های هوش مصنوعی را به فهرست طولانی تسهیلات و قوانین تجاری ویژه خود اضافه کند.
• جیمز کومر، نماینده کنگره آمریکا، خواستار ارزیابی دقیق ابعاد ایمنی این طرح شده و درباره احتمال ورود قانون‌گذاران فدرال هشدار داده است.
• این لایحه یک دوره آزمایشی ۳۰ ماهه را در محیطی نظارت‌شده پیش‌بینی کرده و اجازه می‌دهد هر کسب‌وکار قانونی به‌جز بانکداری، توسط هوش مصنوعی اداره شود.

ایالت دلاور آمریکا در حال برنامه‌ریزی است تا با مجاز کردن اداره شرکت‌ها توسط ایجنت‌های هوش مصنوعی، مزایای تجاری کم‌نظیر خود را گسترش دهد؛ بااین‌حال نمایندگان کنگره نگاه مثبتی به این موضوع ندارند و یکی از نمایندگان جمهوری‌خواه با ارسال نامه‌ای به فرماندار این ایالت، ضمن ابراز نگرانی، خواستار ارزیابی‌های دقیق ایمنی شده است.

شرکت‌هایی که در ایالت دلاور ثبت می‌شوند از امتیازهای قانونی متعددی از جمله دادگاه‌های تخصصی تجاری و نرخ‌های مالیاتی بسیار اندک (یا حتی صفر، بسته به محل فعالیت تجاری شرکت) بهره می‌برند.

تاسیس یک «شرکت مبتنی بر هوش مصنوعی» یا AIC دور از ذهن نیست، اما کارشناسان حقوقی معتقدند لایحه دلاور می‌تواند به ابزاری برای ایجاد یک سپر حمایتی و فرار کسب‌وکارهای فعال در حوزه هوش مصنوعی از بار مسئولیت‌های قانونی تبدیل شود.

پیامدهای زیان‌بار و اقدامات پرخطر

برنامه‌های ایالت دلاور زیر ذره‌بین کمیته نظارت مجلس نمایندگان آمریکا قرار گرفته و جیمز کومر، رئیس این کمیته، با ابراز نگرانی درباره سپردن سکان هدایت یک کسب‌وکار به هوش مصنوعی، با این لایحه به مخالفت پرداخته است.

بر اساس گزارش فایننشال تایمز، کومر در نامه‌ای به مت مایر، فرماندار دلاور، نوشته است: «ما نگرانیم که طرح شرکت‌های هوش مصنوعی دلاور برای محافظت از غول‌های این فناوری و سرمایه‌گذاران آنها در برابر مسئولیت ناشی از اقدامات بی‌پروایانه و خسارت‌بار به کار گرفته شود.»

به بیان ساده، اگر مشکلی رخ دهد یا خطایی سر بزند، هوش مصنوعی مقصر شناخته می‌شود و صاحب واقعی کسب‌وکار هیچ مسئولیتی بر عهده نخواهد داشت.

پیش‌نویس این لایحه یک دوره ۳۰ ماهه را مشخص می‌کند که در آن هوش مصنوعی درون یک محیط آزمایشی کنترل‌شده (Sandbox) فعالیت می‌کند. در طول این مدت، این ایده مورد آزمون قرار می‌گیرد تا مشخص شود سپردن تصمیم‌گیریهای تجاری به یک ایجنت هوش مصنوعی به‌جای انسان چه نتایجی به‌همراه دارد. این شرکت درست مانند هر بنگاه تجاری دیگری می‌تواند طرف دعوای حقوقی واقع شود یا در صورت لزوم شخصاً اقامه دعوا کند.

طرح دلاور می‌تواند مسیر ایجاد ساختارهای شرکتی هوش‌محور (مانند تجارت‌های خودگردان) را هموار کند؛ پدیده‌ای که به باور بسیاری، اگر ایالت‌های آمریکا سریع اقدام نکنند، ممکن است در خارج از مرزهای این کشور شکل بگیرد.

قطعیت حقوقی یا معافیت ناموجه؟

پیش از این، چهره‌های گوناگونی در دنیای اقتصاد و هوش مصنوعی از ایده اداره شرکت‌ها توسط هوش مصنوعی استقبال کرده بودند. سرشناس‌ترین آنها مارک کیوبن، سرمایه‌گذار میلیاردر است که پیشنهاد کرده بود از آنجا که نخستین واردشوندگان به این بازار برنده اصلی خواهند بود، فرمانداران برای افزایش درآمدهای ایالتی باید امکان ثبت شرکت با استفاده از یک ایجنت هوش مصنوعی و استیبل‌کوین‌ها را فراهم کنند.

اندرو بیکر، استاد حقوق دانشگاه کالیفرنیا، در گفتگو با فایننشال تایمز یادآور شد که قانون‌گذاری دلاور شاید تلاشی برای رسیدن به نقطه تعادل و ایجاد «قطعیت حقوقی» برای شرکت‌های ثبت‌شده‌ای باشد که از هوش مصنوعی عاملمحور استفاده می‌کنند.

بیکر در این باره گفت: «در نهایت، محتمل‌ترین پیامد این طرح ایجاد یک پوشش حمایتی بیش از حد سخاوتمندانه در برابر مسئولیت‌های حقوقی است؛ معافیتی که بدون توجیه خط‌مشی بنیادین و منطقی مدون، ناپسند و غیرقابل‌دفاع به نظر می‌رسد.»

اگرچه ساختار شرکت‌های تجاری به‌طور سنتی مانعی در برابر مسئولیت‌های شخصی افراد است و چنین امری در حقوق تجارت نامتعارف نیست، اما آن شرکت‌ها توسط انسان‌هایی اداره می‌شوند که به هر روی در برابر وجدان یا قانون پاسخگو هستند، درحالی‌که یک ایجنت هوش مصنوعی اساساً هیچ قید و بند اخلاقی ندارد.