برچسب‌گذاری هوش مصنوعی در اتحادیه اروپا اجباری شد؛ چت‌بات‌ها باید هویت ماشینی خود را اعلام کنند

از تاریخ ۲ اوت (۱۲ مرداد)، ارائه‌دهندگان سیستم‌های هوش مصنوعی در اتحادیه اروپا موظف خواهند بود بر اساس مقررات جدید شفافیت، کاربران را از تعامل با ماشین آگاه کنند و نشانه‌های ماشین‌خوان را به محتوای تولیدشده یا دستکاری‌شده با هوش مصنوعی بیفزایند.

حنا ویرکونن (Henna Virkkunen)، نایب‌رئیس اجرایی کمیسیون اروپا در حوزه حاکمیت فناوری، امنیت و دموکراسی، پیش از فرارسیدن این ضرب‌الاجل با انتشار یک راهنمای جامع اعلام کرد:

«کمیسیون اروپا از اجرای روان و موثر قانون هوش مصنوعی پشتیبانی می‌کند تا سیستم‌های در حال تعامل با انسان، نظیر چت‌بات‌ها، ایجنت‌های هوش مصنوعی و محتوای تولیدی آن‌ها شفاف‌تر و قابل‌اعتمادتر شوند. این راهنما به ارائه‌دهندگان و به‌کارگیرندگان کمک می‌کند تا به تعهدات خود ذیل این قانون عمل کنند و هم‌زمان شهروندان نیز همواره بدانند چه زمانی در حال تعامل با هوش مصنوعی هستند.»

مقررات تازه، سازمان‌های به‌کارگیرنده سیستم‌های هوش مصنوعی مرتبط در اتحادیه اروپا را ملزم می‌سازد تا هرگونه دیپ‌فیک را به مخاطبانی که در معرض آن قرار می‌گیرند آشکار کنند. این ضوابط متن‌های تولیدشده یا دستکاری‌شده با هوش مصنوعی را نیز که با هدف آگاهی‌بخشی به افکار عمومی در موضوعات منافع عمومی منتشر می‌شوند (مگر آنکه بازبینی انسانی یا نظارت تحریریه را پشت سر گذاشته باشند)، در کنار سیستم‌های تشخیص احساسات و طبقه‌بندی بیومتریک در بر می‌گیرد.

دامنه این الزامات شامل سیستم‌های تعاملی نظیر چت‌بات‌ها، صداها، تصاویر، ویدیوها و متن‌های ترکیبی و مصنوعی، دیپ‌فیک‌ها و همچنین متن‌های هوش مصنوعی درباره موضوعات عام‌المنفعه می‌شود. بااین‌حال، سیستم‌هایی که وظایف ویرایشی متعارف مانند تصحیح املا و دستور زبان را بر عهده دارند، تا زمانی که ورودی کاربر را دچار تغییر بنیادین نکنند، از این قاعده معاف خواهند بود.

از تاریخ ۲ اوت، بخش عمده قانون هوش مصنوعی لازم‌الاجرا خواهد شد و کمیسیون اروپا اختیارات قانونی لازم را برای اعمال مقررات ناظر بر مدل‌های هوش مصنوعی همه‌منظوره (GPAI) به دست می‌آورد.

قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا که نخستین چارچوب قانون‌گذاری جامع در نوع خود در جهان به شمار می‌رود، در اوت ۲۰۲۴ وارد فاز اجرایی شد و ضوابط مشخصی را برای توسعه‌دهندگان این فناوری، یکپارچه‌سازان آن در محصولات نرم‌افزاری و نهادهای استفاده‌کننده تعیین کرد.

کمیسیون اروپا که بازوی اجرایی این اتحادیه محسوب می‌شود، نخستین بار در سال ۲۰۲۱ و پیش از آنکه ChatGPT هوش مصنوعی مولد را در کانون توجه عمومی جهان قرار دهد، پیش‌نویس این قانون را پیشنهاد داد. این مصوبه اجرای قواعد خود را مرحله‌بندی کرد؛ به‌طوری‌که در گام نخست، فعالیت‌های پرخطری از جمله سامانه‌های طبقه‌بندی بیومتریک را که افراد را بر اساس گرایش‌های سیاسی، مذهبی، جهت‌گیری جنسی یا نژاد دسته‌بندی می‌کردند، به‌کلی ممنوع ساخت.

مقررات ناظر بر مدل‌های هوش مصنوعی عمومی که در واپسین لحظات به این قانون الحاق شد تا پوشش مدل‌های هوش مصنوعی مولد مانند ChatGPT و سایر محصولات شرکت اوپنای‌آی را تضمین کند، در سال ۲۰۲۵ اجرایی شد.

بااین‌حال، در ماه مه، مذاکره‌کنندگان پارلمان و شورای اروپا پس از ماه‌ها اعتراض شرکت‌های فناوری، با تعویق بخش‌هایی از قانون موافقت کردند. اکنون الزامات مربوط به سیستم‌های پرریسک مستقل قرار است از ۲ دسامبر ۲۰۲۷ اجرایی شوند، در حالی که قواعد مربوط به سیستم‌های پرریسک تعبیه‌شده در محصولات تحت نظارت تا ۲ اوت ۲۰۲۸ به تعویق افتاده‌اند.