حتی کاربران روزمره هوش مصنوعی هم نگران آن هستند؛ بررسی جهانی گالوپ

مردم سراسر جهان برای انجام کارهای روزمره خود، از جستجوی دستور پخت غذا و انجام تکالیف مدرسه گرفته تا تحقیق درباره پروژه‌های کاری یا ساخت ارائه‌ها، به طور فزاینده‌ای به هوش مصنوعی روی می‌آورند.

اما استفاده روزمره از هوش مصنوعی لزوماً به این معنا نیست که افراد نسبت به پیامدهای آن برای جهان احساس راحتی می‌کنند. بر اساس نظرسنجی جدید موسسه افکارسنجی گالوپ (Gallup)، حدود ۶۸ درصد از آمریکایی‌هایی که روزانه از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند، نسبت به آن نگران هستند. این نگرانی در میان افرادی که کمتر از این فناوری استفاده می‌کنند، حتی بیشتر است.

این یافته‌ها در زمانه‌ای که بحث‌های داغی پیرامون خطرات هوش مصنوعی، تحولات سریع در زمینه ایمنی آن، پیامدهای خارج شدن این فناوری از کنترل و اتهامات مربوط به رفتارهای ضدرقابتی در جریان است، این تصور را که «پذیرش فناوری معیار مستقیمی برای اشتیاق عمومی به هوش مصنوعی است»، پیچیده‌تر می‌کند.

مطالعه گالوپ که به سفارش Microsoft انجام شده، در حال حاضر نتایج ۳۷ کشور را در بر می‌گیرد. محققان بین ماه‌های آوریل و ژوئیه از حدود هزار نفر در هر کشور نظرسنجی کردند و قرار است این پروژه در نهایت ۱۴۰ کشور را پوشش دهد. نکته قابل توجه این است که کشورهایی مانند هند (با جمعیت بزرگی از کاربران فناوری)، استرالیا و مالزی در حال حاضر در نتایج گزارش‌شده حضور ندارند.

یافته‌ها نشان می‌دهند که ایالات متحده در انتهای طیفِ نگرانِ این نمودار بین‌المللی قرار دارد، حتی در شرایطی که مردم سایر نقاط جهان انتظار دارند این فناوری زندگی آن‌ها را بهبود بخشد. طبق گزارش گالوپ، کشورهای غربی بیشترین نگرانی را درباره هوش مصنوعی دارند و آمریکا در صدر این نگرانی‌هاست؛ به طوری که ۷۴ درصد از آمریکایی‌ها احساس نگرانی کرده‌اند و تنها ۳۶ درصد انتظار دارند که هوش مصنوعی عمدتاً به کشورشان کمک کند.

سایر کشورهای ثروتمند غربی نیز ترکیب مشابهی از استفاده نسبتاً مکرر و نگرانی را نشان دادند. برای مثال در کانادا، ۲۹ درصد از پاسخ‌دهندگان اعلام کردند که روزانه از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند و از این میان، بیش از نیمی از آن‌ها نسبت به تاثیرات این فناوری ابراز نگرانی کردند. در مجموع، ۶۴ درصد از کانادایی‌های آشنا با هوش مصنوعی گفتند که این فناوری آن‌ها را نگران می‌کند.

احتمالاً این نگرانی‌ها بی‌اساس نیست. موج فزاینده‌ای از نارضایتی پیرامون هوش مصنوعی شکل گرفته است؛ شرکت‌های فناوری صدها هزار کارمند خود را برای سرمایه‌گذاری روی هوش مصنوعی اخراج کرده‌اند، فرصت‌های شغلی سطح پایه کاهش یافته و هشدارهای جدی از سوی رهبران این حوزه مانند داریو آمودی (Dario Amodei)، مدیرعامل Anthropic مطرح شده است که هشدار داده این فناوری ممکن است مشاغل را به طور گسترده‌ای از بین ببرد.

با این حال، این نظرسنجی تصویر متفاوتی را در سایر نقاط جهان ترسیم می‌کند. در سنگاپور که بالاترین نسبت کاربران روزانه را در این مطالعه داشت (۴۶ درصد)، بیش از ۸۰ درصد از افراد آگاه به هوش مصنوعی انتظار دارند که این فناوری زندگی روزمره آن‌ها را بهبود بخشد و ۷۷ درصد معتقدند که به کشورشان کمک خواهد کرد. در چین نیز که ۳۵ درصد از مردم استفاده روزانه از هوش مصنوعی را گزارش داده‌اند، اکثر افراد انتظار دارند این فناوری برای کشورشان مفید باشد.

با این وجود، به نظر می‌رسد خوش‌بینی به هوش مصنوعی لزوماً به معنای اعتماد به دقت این فناوری نیست. طبق گزارش گالوپ، افرادی که روزانه از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند، عموماً اعتماد بیشتری به نتایج آن داشتند، به‌ویژه در کشورهایی با نرخ پذیرش بالا مانند سنگاپور و چین. در حالی که کاربران با استفاده کمتر، در همه جا با دید تردید به آن نگاه می‌کنند. در ایالات متحده، تنها ۴۵ درصد از کاربران روزانه چنین سطحی از اطمینان را ابراز کردند. در مجموع، تنها ۳۶ درصد (میانه) از افراد نظرسنجی‌شده گفتند که به نتایج هوش مصنوعی اعتماد زیادی دارند.

با این حال، گالوپ در سطح کلی گزارش می‌دهد که احساسات مثبت درباره هوش مصنوعی بر احساسات منفی غلبه دارد: در ۳۴ کشور از ۳۷ کشور بررسی‌شده، مردم عمدتاً احساس کنجکاوی نسبت به این فناوری را گزارش کردند و تعداد کمتری گفتند که احساس خوشحالی یا هیجان دارند. تنها حدود ۳۲ درصد از پاسخ‌دهندگان گفتند که نگران هوش مصنوعی هستند. احساسات مثبت به نظر می‌رسد در چین (۹۰ درصد)، سنگاپور (۸۹ درصد) و کنیا (۸۷ درصد) شایع‌تر است.

مشخص نیست که از زمان پایان این نظرسنجی در ماه ژوئیه، احساسات در برخی کشورها (به ویژه چین) چقدر تغییر کرده باشد، زیرا سرعت توسعه هوش مصنوعی اخیراً به موضوعی با اهمیت بین‌المللی تبدیل شده است. ایمنی هوش مصنوعی یکی از موضوعات اصلی بحث در دیدارهای آتی مقامات ارشد ایالات متحده و چین محسوب می‌شود.

نکته قابل توجه این است که چن یی‌شین (Chen Yixin)، رئیس وزارت امنیت دولتی چین، در مقاله اخیر خود نوشته است که هوش مصنوعی «تاثیری سیستماتیک بر محیط سیاسی و امنیتی خواهد داشت» و می‌تواند «امنیت سیاسی، امنیت نهادی و امنیت ایدئولوژیک» چین را تهدید کند.

پابلو دیه‌گو-روسل (Pablo Diego-Rosell)، دانشمند ارشد گالوپ، بر اساس این گزارش بیان کرده است: «یکی از واضح‌ترین یافته‌ها این است که نگرش‌ها نسبت به هوش مصنوعی چندبعدی است. مردم می‌توانند درباره هوش مصنوعی کنجکاو باشند، انتظار داشته باشند که مفید واقع شود و به طور مکرر از آن استفاده کنند، در حالی که هنوز نگران آن هستند. به طور مشابه، آن‌ها می‌توانند پتانسیل قابل توجهی در هوش مصنوعی ببینند و در عین حال درباره دقیق بودن اطلاعات ارائه‌شده توسط آن دچار تردید باشند.»

در حالی که این گزارش تصویری از خوش‌بینی آمیخته با برخی نگرانی‌ها را ترسیم می‌کند، حقیقت این است که نگرانی‌های مرتبط با هوش مصنوعی به طور فزاینده‌ای در حال تبدیل شدن به بخشی از گفتمان عمومی است. افرادی که برای کارهای روزمره به هوش مصنوعی متکی هستند، ممکن است در نهایت از قوانین سخت‌گیرانه‌تر حمایت کنند یا در برابر استفاده از آن در زمینه‌های استخدام، مراقبت‌های بهداشتی، آموزش یا امور دولتی مقاومت نشان دهند. همچنین این استدلال کاملا مطرح است که آموزش و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی می‌تواند به محیط زیست آسیب برساند و استفاده کنترل‌نشده از آن‌ها ممکن است امنیت سایبری را مختل کرده، مالکیت محتوا را تضعیف کند، حوزه‌های هنرهای خلاقانه را به هم بریزد یا به حریم خصوصی داده‌ها آسیب وارد کند.

در نهایت، این گزارش نشان می‌دهد که استفاده‌ی بیشتر از فناوری به تنهایی برای رفع نگرانی‌ها کافی نخواهد بود. با این حال، با توجه به حجم سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده، احتمالاً هوش مصنوعی به گسترش خود ادامه خواهد داد؛ حتی در شرایطی که اختلافات بر سر جایگاه مناسب آن و محدودیت‌هایی که باید برایش در نظر گرفته شود، بالا گرفته است.