گزارش گارتنر؛ تنها ۳ درصد از شرکت‌ها به اهداف کاهش هزینه و رشد بهره‌وری با هوش مصنوعی رسیده‌اند

بر اساس یافته‌های پژوهشگران مؤسسه گارتنر، در حالی که سه‌چهارم اعضای هیئت‌مدیره شرکت‌ها انتظار دارند هوش مصنوعی باعث افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌ها شود، تا کنون تنها ۳ درصد از سازمان‌ها موفق شده‌اند به این اهداف دست پیدا کنند.

این آمار در همایش منابع انسانی این مؤسسه ارائه شد؛ رویدادی که در آن اعلام شد ۳۸ درصد از شرکت‌ها فراتر از بودجه تعیین‌شده برای هوش مصنوعی هزینه کرده‌اند و با این حال، ۸۵ درصد از آنها تصمیم دارند در سال آینده بودجه اختصاص‌یافته به این حوزه را باز هم افزایش دهند.

سی‌وی ویوریتو (CV Viverito)، مدیر ارشد تحلیل در بخش منابع انسانی گارتنر، در این باره می‌گوید: «سازمان‌ها در شرایط کنونی نمی‌توانند تنها با هدف کاهش هزینه‌ها از هوش مصنوعی بازدهی بگیرند. فرصت بزرگ‌تر در این نهفته است که از هوش مصنوعی برای انجام کارهایی استفاده شود که پیش‌تر امکان‌پذیر نبودند؛ اموری مانند هدایت زمان کارکنان به‌سوی خلق قابلیت‌های جدید، دستاوردهای تازه و مسیرهای نوین رشد کسب‌وکار.»

گارتنر اشاره می‌کند که دست‌کم ۷۵ درصد از رهبران کسب‌وکار در درک این موضوع که ارزش واقعی هوش مصنوعی دقیقاً در کدام بخش‌ها خلق می‌شود، با بدنه سازمان هم‌نظر و همگام نیستند. همین ناهمگونی باعث کندی فرایند تحول دیجیتال شده و چگونگی سازماندهی نیروی انسانی برای دستیابی به بازدهی سرمایه‌گذاری را مبهم کرده است.

گارتنر به شرکت‌ها توصیه می‌کند پروژه‌های هوش مصنوعی را روی مهم‌ترین اولویت‌های کسب‌وکار متمرکز کنند و مدیران منابع انسانی به مدیران ارشد یاری برسانند تا بر اساس راهبرد اصلی شرکت، بر سر اولویت‌های کلیدی به توافق برسند. این مؤسسه همچنین تأکید دارد که سازمان‌ها به‌جای انتظار طولانی برای استخدام متخصصان کمیاب، باید دانش موجود درباره هوش مصنوعی را در سراسر شرکت به اشتراک بگذارند و به مدیران میانی آزادی عمل دهند تا ساختار کارها را متناسب با این فناوری بازطراحی کنند.

بر اساس گزارش‌های ارائه‌شده در این همایش، هوش مصنوعی در حال حاضر تنها حدود ۲۰ درصد از زمان کاری کارکنان را آزاد می‌کند تا بتوانند آن را به امور نوآورانه‌تر اختصاص دهند.

ویوریتو در این زمینه توضیح می‌دهد: «چالش اصلی، ایجاد ظرفیت و وقت آزاد کاری نیست؛ زیرا با بازطراحی ساختار کارها توسط سازمان‌ها این ظرفیت در حال شکل‌گیری است. مشکل اساسی شرکت‌ها این است که چگونه از ظرفیت ایجادشده به‌صورت کاربردی استفاده کرده و آن را به‌سمت اهداف ارزشمند هدایت کنند.»

این تحول در گام نخست مستلزم آموزش و ارتقای مهارت‌های کارکنان است تا بتوانند وظایف تخصصی‌تر و ارزش‌آفرین مبتنی بر هوش مصنوعی را بر عهده بگیرند؛ اقدامی که به‌طور طبیعی نیازمند سرمایه‌گذاری بیشتر در بخش آموزش سازمانی خواهد بود.

نتیجه کلی این است که کسب بازده واقعی از پروژه‌های هوش مصنوعی بسیار دشوارتر از انتظارات اولیه بوده و سازمان‌ها برای دستیابی به نتایج ملموس، چاره‌ای جز استمرار در این مسیر و آمادگی برای دگرگونی بنیادین در نحوه کار کارکنان خود ندارند.

گزارش اخیر مؤسسه فارستر (Forrester) نیز نشان می‌دهد که هوش مصنوعی در سال آینده احتمالاً ۲۰ درصد از کل هزینه‌های فناوری کسب‌وکارها را به خود اختصاص خواهد داد؛ با این حال، بیش از نیمی از مدیران ارشد فناوری اطلاعات (CIO) احتمالاً به اهداف تعیین‌شده خود در بازگشت سرمایه (ROI) این فناوری دست پیدا نخواهند کرد.

یافته‌های پژوهشی دیگر از سوی مؤسسه کی‌پی‌ام‌جی (KPMG) که در ماه‌های گذشته منتشر شد، گویای آن است که اکثر رهبران کسب‌وکار در بریتانیا همچنان هوش مصنوعی را در صدر اولویت‌های مالی خود حفظ می‌کنند؛ به‌طوری‌که ۶۵ درصد از آنها اعلام کرده‌اند بدون توجه به دستیابی فوری به بازدهی ملموس، سرمایه‌گذاری در این فناوری را ادامه خواهند داد.

با این حال، این پرسش مطرح است که چنین پایداری و سرسختی مالی تا چه زمانی دوام خواهد آورد. غول سرمایه‌گذاری خصوصی آپولو (Apollo Global Management) از تازه‌ترین نهادهایی است که درباره این روند ابراز تردید کرده و یادآور شده است که فعلاً تنها هفت غول بزرگ فناوری موسوم به «هفت شگفت‌انگیز» از سرمایه‌گذاری‌های سنگین هوش مصنوعی سود می‌برند، در حالی که مابقی شرکت‌های شاخص S&P 500 هنوز هیچ نشانه محسوسی از افزایش بهره‌وری ناشی از هوش مصنوعی ندیده‌اند.