طرح جنجالی بیل گیتس برای آخرالزمان مشاغل با هوش مصنوعی: «از ربات‌ها هم درست مثل انسان‌ها مالیات بگیرید!»

بیل گیتس برای جلوگیری از سقوط درآمد انسان‌ها در دوران «آخرالزمان شغلی هوش مصنوعی» یک راه‌حل شفاف دارد: از ربات‌ها مالیات بگیرید!

این چهره سرشناس و میلیاردر در گفت‌وگو با ازرا کلاین (Ezra Klein) از نیویورک تایمز تأکید کرد که در نهایت این «جامعه» است که تصمیم می‌گیرد چگونه هوای نیروهای کار خود را داشته باشد؛ حتی اگر هوش مصنوعی با سرعت در حال کنار زدن آن‌ها از بازار کار باشد.

گیتس با اشاره به قانون مالیات بر دستمزد در آمریکا (FICA) گفت: «شما یک واحد کاری مشخص تعریف می‌کنید و می‌گویید صرف‌نظر از اینکه این کار توسط یک انسان انجام شده یا یک ربات، کارفرما باید دقیقاً همان مالیاتی را بپردازد که یک کارگر واقعی می‌پرداخت.»

سیستم مالیات FICA به این صورت است که بخشی از حقوق کارگران برای مزایایی مثل تأمین اجتماعی و خدمات درمانی کسر می‌شود و کارفرما هم معادل همان مبلغ را پرداخت می‌کند. گیتس معتقد است مالیات بستن روی ربات‌هایی که شغل انسان‌ها را تصاحب می‌کنند، هم یک چتر حمایتی مالی مطمئن برای مردم می‌سازد و هم درآمدهای مالیاتی دولت را پایدار نگه می‌دارد.

او در ادامه خاطرنشان کرد: «اینکه سیگنال‌های اقتصادی نشان می‌دهند استفاده از هوش مصنوعی ارزان‌تر تمام می‌شود، اصلاً به این معنا نیست که جامعه هم کورکورانه باید همان مسیر را برود.»

گیتس که در سال ۱۹۷۵ مایکروسافت را تأسیس کرد، پیش‌تر هم هشدار داده بود که ترکیب هوش مصنوعی و رباتیک به‌زودی بازار کار‌های کارمندی (یقه‌سفیدها) را شخم خواهد زد. او در مقاله مفصل حدوداً ۶ هزار کلمه‌ای که در ماه اوت منتشر کرد، نوشت کار‌های اداری و دفتری همین حالا هم تا حدی ضربه خورده‌اند و حدس می‌زند مشاغل یدی و کارگری (یقه‌آبی‌ها) هم به‌زودی سرنوشت مشابهی پیدا خواهند کرد.

اگرچه به گفته گیتس توسعه ربات‌های فیزیکی هنوز چند قدم از پیشرفت سیستم‌های نرم‌افزاری هوش مصنوعی عقب‌تر است، اما مردم سرعت پیشرفت ربات‌های انسان‌نما را دست‌کم گرفته‌اند و آن‌ها خیلی زودتر از چیزی که فکرش را می‌کنیم به این قافله خواهند رسید.

بیل گیتس در مقاله خود به این نکته هم اشاره کرده بود که وضع مالیات بر توکن‌های هوش مصنوعی «می‌تواند از شتاب جنون‌آمیز حذف نیروی انسانی کمی کم کند و منابع مالی لازم را برای بازآموزی افراد و ایجاد یک شبکه حمایتی قوی‌تر فراهم سازد.»

البته گیتس تنها کسی نیست که معتقد است رونق هوش مصنوعی به یک رویکرد کاملاً جدید در نظام مالیاتی نیاز دارد.

داریو آمودی، مدیرعامل شرکت آنتروپیک (Anthropic) نیز پیش از این خواستار سیاست‌های مالیاتی سرسختانه‌تر — با هدف‌گیری مشخص شرکت‌های هوش مصنوعی — شده بود تا منافع این فناوری در جامعه توزیع شود. از آن طرف، اوپن‌ای‌آی هم به عنوان بخشی از برنامه‌ای جامع برای مقابله با بحران‌های اقتصادی هوش مصنوعی، دریافت مالیات از کار خودکار را پیشنهاد کرده است.

ماجرای پیشنهاد گیتس برای مالیات بستن روی ربات‌ها چیز جدیدی نیست؛ او اولین بار در سال ۲۰۱۷ در مصاحبه‌ای با کوین دلانی (که آن زمان مدیرعامل رسانه کوارتز بود) این ایده را مطرح کرد و حالا بعد از نزدیک به یک دهه، همچنان روی موضعش ایستاده است.

گیتس در مقاله اخیرش نوشته است: «من هنوز هم از حامیان جدی این ایده هستم. شاید این راه‌حل تمام تهدیدهای ناشی از هوش مصنوعی را حل نکند، اما قطعاً بخشی از یک پاسخ هوشمندانه و عاقلانه به این بحران است.»