نسل زد گوگل را دور زد: جوان‌ها برای تحقیق و خرید کالا بیش‌تر از گوگل به ChatGPT اعتماد دارند!

نتایج نظرسنجی جدید شرکت پرداخت دیجیتال «اسپریدلی» (Spreedly) منتشر شده و یافته‌های فوق‌العاده جالبی دارد. این نظرسنجی نشان می‌دهد هوش مصنوعی عادات خرید مردم و حتی مفهوم وفاداری به برندها را از بیخ‌وبن دگرگون کرده است؛ طوری که حدود ۶۳ درصد از آمریکایی‌ها اعلام کرده‌اند اگر هوش مصنوعی بتواند همیشه ۲۰ درصد برایشان تخفیف بگیرد و در هزینه‌ها صرفه‌جویی کند، با کمال میل حاضرند انتخاب برند را به آن بسپارند!

جاستین بنسون، مدیرعامل اسپریدلی در این باره می‌گوید: «من این آمار را این‌طور معنی نمی‌کنم که مردم دیگر برایشان مهم نیست چه می‌خرند؛ بلکه داده‌ها نشان می‌دهند وقتی هوش مصنوعی ارزش واقعی و سود ملموس خود را به خریدار ثابت می‌کند، وفاداری به برند به شکل شگفت‌انگیزی انعطاف‌پذیر و سیال می‌شود.»

وقتی نزدیک به دو سوم مردم حاضر باشند برای یک تخفیف ۲۰ درصدی انتخاب برند را به هوش مصنوعی واگذار کنند، یعنی ایجنت‌های هوش مصنوعی روزبه‌روز قدرت بیشتری پیدا می‌کنند تا تعیین کنند کدام برند در نهایت برنده معامله و فروش خواهد بود.

بنسون توضیح می‌دهد: «خیلی از چیز‌هایی که ما به آن وفاداری به برند می‌گوییم، در واقع فقط یک عادت ساده است؛ اما ایجنت‌های هوش مصنوعی اهل عادت نیستند، آن‌ها معیار و منطق دارند! بنابراین وفاداری از بین نرفته، بلکه از سمت برندها به طرف ایجنتی چرخیده که کاربر به آن اعتماد کرده است.»

نسل زد (Gen Z) همیشه خط‌شکن و پیش‌قراول ترندهای مصرف‌کننده و آینده رفتارهای خرید بوده است. حالا در میان پاسخ‌دهندگان این نسل، ۳۱ درصد اعلام کرده‌اند که ChatGPT معتمدترین منبع آن‌ها برای تحقیق و بررسی کالاهاست! این چت‌بات محبوب توانسته بالا‌تر از سرچ گوگل، توصیه دوستان و خانواده، نظرات آنلاین کاربران و وب‌سایت‌های فروشگاهی قرار بگیرد؛ در حالی که جست‌وجوی گوگل تنها ۱۲ درصد از آرا را به دست آورده که تفاوت معنادار و خیره‌کننده‌ای است.

بنسون معتقد است: «نکته جذاب ماجرا فقط استفاده از هوش مصنوعی نیست؛ بلکه قضیه این است که جوان‌ها درست در نقطه‌ای از فرایند خرید سراغ این ابزار رفته‌اند که در طول تاریخ در انحصار موتورهای جست‌وجو، خرده‌فروشی‌ها و برندها بوده است.»

حالا سؤال اصلی اینجاست: فرمان فرایند خرید دست کیست؟ امروز خریدار هنوز تصمیم‌گیرنده نهایی پرداخت پول است، اما هوش مصنوعی بخش اعظم کار‌هایی را که به خرید ختم می‌شود در دست گرفته است. هوش مصنوعی حالا تصمیم می‌گیرد چه کالایی دیده شود، مقایسه شود و پیشنهاد داده شود؛ و بعید نیست در آینده نزدیک حتی خرید نهایی را هم خودش انجام دهد. اینجاست که یک چالش استراتژیک بزرگ برای فروشنده‌ها پیش می‌آید: وقتی یک ایجنت هوش مصنوعی تصمیم‌گیری می‌کند، در واقع مشتری متعلق به چه کسی است؟

بنسون می‌گوید: «هوش مصنوعی موقع تحقیق ممکن است سه یا چهار برند سرشناس را به کاربر نشان دهد، اما فروشنده‌ای که در نهایت پول را دریافت می‌کند، ممکن است بر اساس پیشنهاد ایجنت کاملاً با عادت همیشگی خریدار فرق داشته باشد. برعکس این حالت هم هست؛ خیلی از کاربر‌ها می‌گویند پیشنهاد را در یک فروشگاه دیده‌اند، اما برای خرید به آمازون رفته‌اند چون فرایند خرید در آن بسیار ساده‌تر است. هنوز هم مشتری تصمیم‌گیرنده است، ولی هوش مصنوعی دارد بازی را برای برندها و خرده‌فروشی‌ها حسابی عوض می‌کند.»

البته بین کمک گرفتن از هوش مصنوعی برای تصمیم‌گیری و اینکه بگذارید رسماً پولتان را خرج کند، یک مرز کاملاً روشن وجود دارد. ۶۴ درصد از شرکت‌کنندگان تأکید کرده‌اند تحت هیچ شرایطی به دستیار خرید هوش مصنوعی اجازه نمی‌دهند بدون تأیید نهایی‌شان پول خرج کند. ۱۶ درصد فقط برای خریدهای خرد و کوچک چنین اجازه‌ای می‌دهند و تنها ۲۰ درصد با خرج کردن خودکار پول بدون تأیید موافق بوده‌اند.

درباره اطلاعات کارت بانکی و پرداخت هم تردیدهای مشابهی وجود دارد؛ تنها ۱۹ درصد گفته‌اند در ازای تضمین پایین‌ترین قیمت، حاضرند اطلاعات پرداختشان را در اختیار دستیار هوش مصنوعی بگذارند، ۲۳ درصد مردد بوده‌اند و پاسخ «شاید» داده‌اند، و ۵۸ درصد هم قاطعانه گفته‌اند نه! به نظر می‌رسد کاربر‌ها قبل از اینکه بخواهند عنان اختیار و کنترل کامل را واگذار کنند، ترجیح می‌دهند فقط بخشی از تصمیم‌گیری‌ها را به هوش مصنوعی بسپارند.

اما چرا فروشگاه‌ها سراغ پلتفرم‌هایی مثل اسپریدلی می‌روند؟ بنسون می‌گوید: «خرده‌فروش‌ها سراغ ما می‌آیند چون دنبال استقلال هستند و نمی‌خواهند همه تخم‌مرغ‌هایشان را توی یک سبد و نزد یک ارائه‌دهنده پرداخت خاص بگذارند. همکاری با چندین سرویس پرداخت به آن‌ها کمک می‌کند نرخ موفقیت تراکنش‌ها را در سناریوهای مختلف بالا ببرند و قدرت چانه‌زنی فوق‌العاده‌ای هم روی هزینه‌هایشان داشته باشند.»

به گفته بنسون، این روز‌ها بدون شک روایت‌های منفی زیادی درباره هوش مصنوعی وجود دارد: «مردم نگران شغل‌هایشان هستند و انتقادهای زیادی نسبت به مصرف دیتاسنترها مطرح می‌شود. با این حال کار با این فناوری بسیار راحت است و مردم به‌طور روزمره، به‌ویژه در خرید و تجارت الکترونیک، از آن استفاده می‌کنند. آن‌ها از هوش مصنوعی برای تحقیق و یافتن راه‌حل استفاده می‌کنند و همین فرایند مستقیماً آن‌ها را به سمت خرید محصولات هدایت می‌کند.»

بنسون اشاره می‌کند که هوش مصنوعی وارد تمام ابعاد جامعه ما شده است: «خیلی از مردم ناراضی هستند و احساس می‌کنند این فناوری آن‌ها را تهدید می‌کند؛ مدام شکایت می‌کنند، اما هیچ‌کس حاضر نیست آیفون خود را کنار بگذارد یا دسترسی به اینترنت را قطع کند! حس ما این است که هوش مصنوعی هم درست در همین مسیر قرار دارد. وقتی به داده‌ها نگاه کنید، می‌بینید که به‌ویژه قشر جوان عملاً دارند گوگل را کنار می‌گذارند و برای تحقیق درباره چیز‌هایی که قصد خریدش را دارند، اول از همه یک‌راست سراغ ChatGPT می‌روند.»