جهش بزرگ تراشه‌های هوش مصنوعی گوگل؛ تهدیدی که انویدیا دیگر نمی‌تواند نادیده بگیرد

کسب‌وکار تراشه‌های هوش مصنوعی گوگل و تهدید روزافزون برای انویدیا

اوایل امسال، جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، خطر شرکت‌های رقیب در توسعه تراشه‌های اختصاصی هوش مصنوعی از جمله گوگل را کم‌اهمیت جلوه داد.

او در گفت‌وگویی با پادکست دوارکش پاتل درباره پردازنده‌های سفارشی گوگل گفته بود: «اگر Anthropic نبود، رشد تراشه‌های TPU چطور ممکن می‌شد؟ تمام این رشد، صددرصد به خاطر Anthropic است.»

اما اکنون شرایط کاملاً دگرگون شده است.

گوگل و اوراکل از توافقی بزرگ خبر دادند که بر اساس آن، پردازنده‌های TPU گوگل (مخفف Tensor Processing Units) از سال آینده میلادی در دسترس مشتریان ابری اوراکل قرار می‌گیرد. همان‌طور که این دو غول فناوری در بیانیه مشترک خود تأکید کردند، این نخستین‌باری است که پردازنده‌های اختصاصی گوگل در پلتفرم یک ارائه‌دهنده ابری بزرگ دیگر عرضه می‌شوند.

از سوی دیگر، انویدیا نباید فقط نگران رشد Anthropic باشد. استارتاپ OpenAI اخیراً آگهی استخدامی برای مهندس نرم‌افزار با هدف بهینه‌سازی مدل‌های خود روی پردازنده‌های TPU منتشر کرده است؛ همچنین گزارش نشریه The Information نشان می‌دهد که این شرکت قصد دارد ظرفیت پردازنده‌های TPU را از گوگل خریداری کند.

در این میان، چندین تحلیلگر پیش‌بینی کرده‌اند که کسب‌وکار تراشه‌های TPU گوگل در آستانه جهشی بی‌سابقه قرار دارد، زیرا شرکت‌های بیشتری برای مدیریت ریسک‌های خود رویکرد استفاده هم‌زمان از چند نوع تراشه را در پیش گرفته‌اند؛ روندی که فرصت مناسبی برای گوگل و دیگران فراهم می‌کند تا سهم بیشتری از قلمرو سنتی انویدیا را تصاحب کنند.

با وجود همه این تحولات، ابعاد تجارت تراشه انویدیا همچنان بسیار بزرگ‌تر از تمام رقبا از جمله گوگل است، شرکتی که خود یکی از بزرگ‌ترین خریداران پردازنده‌های گرافیکی انویدیا به شمار می‌رود. با این حال، تراشه‌های هوش مصنوعی گوگل که طراحی آن‌ها بیش از یک دهه پیش برای تقویت موتور جستجو و سایر محصولات آغاز شد، اکنون در آستانه جهشی تازه قرار دارند.

در جریان گزارش مالی سه‌ماهه سوم گوگل، آنات اشکنازی، مدیر ارشد مالی این شرکت، اعلام کرد که گوگل انتظار دارد در سال ۲۰۲۷ میلادی شاهد «رشد چشمگیر و معنادار درآمد» از محل فروش تراشه‌های TPU باشد.

توماس کوریان، مدیر بخش ابری گوگل نیز در این نشست تأکید کرد که فروش تراشه‌های TPU «نقشی کلیدی و درخشان» در عملکرد مالی سه‌ماهه سوم شرکت داشته است.

شرکت Anthropic در مدارک عرضه‌اولیه سهام خود فاش کرد که قصد دارد بین آوریل ۲۰۲۶ تا ژوئیه ۲۰۳۳ رقمی معادل ۱۱۴٫۵ میلیارد دلار برای تأمین توان محاسباتی گوگل هزینه کند. هرچند این شرکت سهم دقیق تراشه‌های TPU را مشخص نکرده است، اما برآورد می‌کند که بین ۱۲۵ تا ۱۵۰ میلیارد دلار برای بهره‌گیری از ظرفیت پردازنده‌های TPU از گوگل و سایر تأمین‌کنندگان سرمایه‌گذاری خواهد کرد.

همچنین در این اسناد آمده است که Anthropic علاوه بر پردازنده‌های انویدیا و گوگل، از تراشه‌های Trainium آمازون و پردازنده‌های گرافیکی AMD نیز استفاده می‌کند.

در مجموع، به نظر می‌رسد سناریوی کابوس‌وار انویدیا در حال تبدیل شدن به واقعیت است؛ چراکه گرایش فزاینده شرکت‌ها به تنوع‌بخشی سخت‌افزاری می‌تواند انحصار و قدرت تعیین قیمت انویدیا در بازار را تضعیف کند.

گوگل از ارائه توضیحات بیشتر خودداری کرد و نمایندگان انویدیا و OpenAI نیز به درخواست‌ها برای اظهارنظر پاسخ ندادند.

آغاز پرواز بلندمدت تراشه‌های TPU؟

کسب‌وکار تراشه‌های TPU گوگل شاید تازه در آغاز مسیر شکوفایی خود باشد.

گروه بانکی ژاپنی Mizuho در گزارش‌های اخیر خود پیش‌بینی کرده است درآمد حاصل از تراشه‌های TPU در سال ۲۰۲۶ به ۲۸ میلیارد دلار و در سال ۲۰۲۷ به ۶۷ میلیارد دلار برسد. این بانک ژاپنی معتقد است این رقم می‌تواند در سال ۲۰۲۸ به ۱۰۰ میلیارد دلار صعود کند. همچنین جان بلکلج از مؤسسه تحقیقاتی TD Cowen تخمین می‌زند این درآمد ممکن است تا سال ۲۰۲۸ به ۱۳۸ میلیارد دلار برسد که رقمی معادل ۳۴ درصد از کل درآمد بخش ابری گوگل خواهد بود.

البته این اعداد در برابر درآمدهای سرسام‌آور انویدیا که تنها در سه‌ماهه گذشته رقم ۹۶٫۲ میلیارد دلار را به ثبت رسانده بود، هنوز ناچیز به نظر می‌رسند. به همین دلیل، بازار سهام نیز واکنش هیجانی نشان نداد و ارزش سهام انویدیا تقریباً بدون تغییر باقی ماند.

با این وجود، برخی تحلیلگران بر این باورند که وال‌استریت پتانسیل واقعی گوگل را دست‌کم گرفته است، به‌ویژه در شرایطی که شرکت‌های بیشتری می‌کوشند تا وابستگی شدید خود را به پردازنده‌های گرافیکی انویدیا کاهش دهند.

تحلیلگران بانک Mizuho در یادداشت تحلیلی خود نوشتند: «ما معتقدیم سخت‌افزار TPU گوگل به فرصتی بسیار بزرگ‌تر از برآوردهای کنونی بازار تبدیل می‌شود.» آن‌ها افزودند فروش مستقیم تراشه‌های TPU، به‌جای کرایه دادن صِرف آن‌ها در مراکز داده گوگل، می‌تواند از بار سنگین هزینه‌های سرمایه‌ای گوگل بکاهد.

تحلیلگران بنک آو آمریکا (Bank of America) اشاره می‌کنند حتی اگر این هزینه‌های سنگین ادامه داشته باشد، سرمایه‌گذاری‌های مالی گوگل در مقایسه با سایر رقبا «نسبتاً کارآمد» ارزیابی می‌شود؛ زیرا تراشه‌های TPU همچنان ستون فقرات پروژه‌های هوش مصنوعی خود گوگل را نیز تشکیل می‌دهند.

برای گوگل، این دستاوردها ثمره بیش از یک دهه سرمایه‌گذاری روی تراشه‌هایی است که در ابتدا با هدف هوشمندتر کردن موتور جستجو طراحی شده بودند. همچنین به گفته تحلیلگران Mizuho، در دورانی که عوامل هوشمند (AI Agents) ممکن است بخشی از ترافیک و درآمد سنتی موتورهای جستجو را تهدید کنند، این تجارت سخت‌افزاری می‌تواند سپری دفاعی برای حفظ درآمد کلی گوگل باشد.