تحول استخدام با هوش مصنوعی؛ فارغ‌التحصیلان چگونه در بازار کار جدید دیده شوند؟

فناوری هوش مصنوعی در حال دگرگون‌کردن فرآیند استخدام است؛ تحولی که باعث شده بسیاری از دانشجویان و فارغ‌التحصیلان دانشگاهی برای دیده‌شدن در بازار کارِ به‌شدت رقابتی، به دنبال راه‌های جدیدی باشند. با روی آوردن کارفرمایان به ابزارهای غربالگری مبتنی‌بر هوش مصنوعی، جویندگان جوان کار می‌گویند دستیابی به فرصت مصاحبه کاری اکنون دشوارتر از هر زمان دیگری به نظر می‌رسد.

میکلا دی‌لورنزو، دانشجوی دانشگاه Seton Hall و از دبیران نشریه دانشجویی The Setonian که فضای شغلی در محیط دانشگاه را پوشش داده است، اخیراً نوشت که برنامه‌های پس از فارغ‌التحصیلی بسیاری از هم‌دانشگاهی‌هایش هم‌زمان با ورود به این بازار کار نامطمئن دستخوش تغییر شده است. برخی از آن‌ها به‌جای ادامه تحصیل بلافاصله در مقاطع بالاتر، به کارهای تابستانی یا مشاغل دیگر روی می‌آورند تا پس‌انداز کنند و برای گام‌های بعدی خود تصمیم بگیرند.

میکلا در گفت‌وگویی رسانه‌ای اعلام کرد: «هوش مصنوعی انگیزه دانشجویان برای ورود به بازار کار را واقعاً تغییر داده است. این فناوری شیوه استخدام، قالب‌بندی رزومه‌ها و در مجموع، نگرش دانشجویان به زندگی پس از فارغ‌التحصیلی را متحول می‌کند.»

بر اساس گزارش بانک فدرال رزرو نیویورک، نرخ بیکاری فارغ‌التحصیلان دانشگاهی در رده سنی ۲۲ تا ۲۷ سال تا ژوئن ۲۰۲۶ به ۵٫۷ درصد رسیده است؛ رقمی که به‌طور معناداری بالاتر از میانگین کشوری است و نسبت به دو سال گذشته برای این گروه، یک درصد کامل افزایش یافته است. نرخ بیکاری برای تمامی شاغلان جوان به ۷٫۲ درصد می‌رسد. در همین حال، نرخ «اشتغال ناقص» یا اشتغال در مشاغلی که نیازی به مدرک کارشناسی ندارند، به ۴۲ درصد رسیده است؛ در حالی که این رقم برای کل فارغ‌التحصیلان ۳۳٫۷ درصد است.

برای دانشجویان، چالش فقط پیدا کردن یک فرصت شغلی نیست، بلکه دیده‌شدن و جلب توجه کارفرمایان است. در حالی که شرکت‌ها برای غربالگری و بررسی درخواست‌ها از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند، دانشجویان نیز در تلاش‌اند تا دریابند چگونه از این فناوری در جست‌وجوی کار خود بهره ببرند.

طبق تحقیقات پلتفرم LinkedIn، در ابتدای سال ۲۰۲۶، حدود ۶۶ درصد از کارشناسان جذب و استخدام اعلام کرده‌اند که قصد دارند استفاده از هوش مصنوعی را برای غربالگری اولیه مصاحبه‌ها افزایش دهند. از سوی دیگر، ۸۱ درصد از جویندگان کار نیز گفته‌اند که از هوش مصنوعی در جست‌وجوی شغل استفاده کرده یا قصد استفاده از آن را دارند. این روند باعث شده است مراحل اولیه جست‌وجوی شغل بیش از پیش به سیستم‌های خودکار واگذار شود.

همچنین نگرانی‌هایی وجود دارد مبنی بر این‌که هوش مصنوعی در حال حذف مشاغل سطح مبتدی (Entry-level) در سازمان‌ها است، اما تحقیقات در این زمینه هنوز مقدماتی تلقی می‌شوند. بانک فدرال رزرو نیویورک کندی کلی در روند استخدام را در سال‌های اخیر ثبت کرده، اما این موضوع منحصراً در مشاغل سطح مبتدی که بیشتر در معرض هوش مصنوعی هستند متمرکز نبوده است.

بانک فدرال رزرو نیویورک بر اساس مطالعه آگهی‌های استخدامی خود نوشت: «اگرچه ممکن است هوش مصنوعی در تحولات اخیر بازار کار نقش داشته باشد، اما عامل اصلی کندی روند استخدام نیست.»

نظرسنجی این نهاد از کارفرمایان نیز نشان داد که آن‌ها «بیشتر تمایل دارند هوش مصنوعی را از طریق بازآموزی کارکنان وارد سازمان کنند که این موضوع تأثیرات محدودی بر تصمیمات استخدامی دارد.»

دانشجویان تلاش می‌کنند سازوکار ارزیابی رزومه‌ها پیش از رسیدن به دست مدیران منابع انسانی را درک کنند. به همین منظور، آن‌ها رزومه‌های خود را متناسب با شرح شغلِ هر موقعیت سفارشی‌سازی می‌کنند، مهارت‌های مرتبط را برجسته‌تر می‌سازند و از ادبیات هماهنگ با آن جایگاه شغلی بهره می‌برند.

پلتفرم استخدامی Handshake که برای افراد در ابتدای مسیر شغلی فعالیت می‌کند و با OpenAI در توسعه ابزارهایی برای افزایش مهارت‌های فنی دانشجویان همکاری داشته است، گزارش می‌دهد که فارغ‌التحصیلان سال ۲۰۲۶ دو برابر ورودی‌های سال ۲۰۲۲ در رزومه‌های خود به مهارت‌های هوش مصنوعی اشاره کرده‌اند. تحلیل‌های این پلتفرم نشان می‌دهد ۷۴ درصد از این موارد به پروژه‌های واقعی در دنیای واقعی مرتبط بوده‌اند نه صرفاً تمرینات دانشگاهی؛ موضوعی که نشان‌دهنده تلاش دانشجویان برای اثبات تجربه عملی خود است.

Handshake در پستی وبلاگی نوشت: «استعدادهای تازه‌کار از هم‌اکنون با به‌اشتراک‌گذاری پروژه‌های واقعی به‌طور مستقیم در پروفایل‌های خود به این تغییر پاسخ می‌دهند و هوش مصنوعی را از یک مهارتِ ادعایی به توانمندیِ اثبات‌شده تبدیل می‌کنند. داده‌ها به ما می‌گویند نیروهای تازه‌کار توسط هوش مصنوعی حذف نمی‌شوند، بلکه با آن توانمندتر می‌شوند... در بازار کاری که با هوش مصنوعی هدایت می‌شود، رزومه به‌تنهایی کافی نیست.»

انجمن ملی دانشگاه‌ها و کارفرمایان (NACE) اعلام کرده است تحقیقات اخیر آن‌ها نشان می‌دهد کارفرمایان بیشتری انتظار تسلط بر مهارت‌های هوش مصنوعی را از نیروهای جدید دارند؛ به‌طوری که این شرط در بهار گذشته در ۱۶٫۵ درصد از آگهی‌های شغلی قید شده بود، در حالی که این رقم در پاییز پیش از آن ۱۰٫۵ درصد بود. به طور کلی، طبق گزارش NACE، حدود ۲۸ درصد از کارفرمایان به دنبال استعدادهای تازه‌کاری هستند که بتوانند از هوش مصنوعی در کارهای خود استفاده کنند.

با این حال، NACE از پدیده‌ای که آن را «شکاف عمیق» میان بخشی از نسل Z و بازار کار می‌نامد، ابراز نگرانی کرده است. شان وان‌درزیل، مدیرعامل و رئیس NACE، در بیانیه این گزارش پژوهشی گفت: «کارفرمایان به شکل فزاینده‌ای از فارغ‌التحصیلان می‌خواهند که برای کار با هوش مصنوعی آماده باشند، در حالی که بخش قابل توجهی از دانشجویان همچنان تردید دارند که آیا هوش مصنوعی اصلاً جایگاهی در کار آن‌ها دارد یا خیر.»

در نظرسنجی دانشجویی سال ۲۰۲۶ این انجمن، نزدیک به یک‌سوم از فارغ‌التحصیلان سال آخر گفته‌اند که مهارت‌های هوش مصنوعی «اهمیت ناچیز یا صفری در آینده شغلی آن‌ها خواهد داشت.» بیش از نیمی از آن‌ها نیز اظهار داشته‌اند که مهارتی در زمینه هوش مصنوعی برای آینده کسب نمی‌کنند و در جست‌وجوی کار خود نیز از آن بهره نمی‌برند.

وان‌درزیل افزود: «در حال حاضر، هنوز برای ارزیابی تأثیر بلندمدت هوش مصنوعی بر استعدادهای تازه‌کار بسیار زود است، اما کاملاً مشهود است که دانشجویان انتظارات و دیدگاه‌های متناقضی درباره چگونگی اثرگذاری هوش مصنوعی بر شغل خود دارند.»

گزارش دی‌لورنزو نشان داد که بلاتکلیفی و عدم قطعیت چگونه دانشجویان دانشگاه Seton Hall را تحت تأثیر قرار داده است. یکی از دانشجویان گفت که پس از ارسال ۵۰ درخواست شغلی، تنها دو بار برای مصاحبه دعوت شده است. دانشجوی دیگری نیز از ارسال بیش از ۱۵۰ درخواست شغلی خبر داد و این فرآیند را سرد، غیرشخصی و ناامیدکننده توصیف کرد.

اگرچه هوش مصنوعی می‌تواند به کارفرمایان در مدیریت حجم بالای درخواست‌ها کمک کند، اما دانشجویان تأکید دارند که همچنان خواهان بازخوردهای معنادار و مسیری روشن‌تر برای دیده‌شدن توسط یک انسان واقعی هستند.

در مقیاس کلان بازار کار، دیده‌شدن به عنوان یک انسان به چالشی جدی برای جوان‌ترین شاغلان تبدیل شده است. به گفته ایوان سون، بنیان‌گذار و مدیرعامل شرکت تحقیقات بازار کار Revelio Labs، شرکت‌هایی که سریع‌تر هوش مصنوعی را پذیرفته‌اند، سریع‌تر از رقبای خود نیرو استخدام می‌کنند. اما او در گفت‌وگویی رسانه‌ای خاطرنشان کرد که این وضعیت ممکن است کمک چندانی به فارغ‌التحصیلان جدید دانشگاه نکند، زیرا این شرکت‌ها جذب موقعیت‌های شغلی ارشد را بر مشاغل سطح مبتدی اولویت می‌دهند: «هوش مصنوعی ورود افراد تازه‌کار به بازار را واقعاً دشوار کرده است... جوانان ۲۲ تا ۲۵ ساله عملاً در این هیاهو گم می‌شوند.»

با این وجود، توصیه سون به تمامی جویندگان کار این است که «پیشگام در هوش مصنوعی» باشند.

او تأکید کرد: «وقتی پای هوش مصنوعی در میان است، همیشه یک گام جلوتر از بقیه حرکت کنید.»