تاریخچه پیدایش فناوری تشخیص چهره؛ ریشه‌هایی که به دهه ۱۹۶۰ بازمی‌گردد

فناوری تشخیص چهره روزگاری شبیه به ایده‌های خیالی در فیلم‌های جاسوسی جیمز باند یا داستان‌های علمی‌تخیلی به نظر می‌رسید. اما امروزه این نرم‌افزارها در جامعه بسیار رایج شده‌اند؛ چه برای باز کردن قفل گوشی هوشمند استفاده شوند، چه به عنوان یک کلید عبور (Passkey) یا حتی ویژگی جدید Meta Glasses که کشوری مانند نروژ به فکر ممنوعیت آن افتاده است. با توجه به کاربرد گسترده این فناوری در دنیای مدرن و بحث‌های پیرامون برتری Face ID نسبت به حسگر اثر انگشت برای امنیت گوشی‌ها، شاید بسیاری از کاربران ندانند که ایده اولیه این فناوری دهه‌ها پیش و در دهه ۱۹۶۰ میلادی شکل گرفته است.

اولین ردپای این فناوری را می‌توان در آزمایش‌های انجام‌شده توسط وودرو ویلسون بلدسو در اواسط دهه ۶۰ میلادی یافت؛ پروژه‌ای که مفهوم تشخیص چهره نیمه‌خودکار مبتنی بر کامپیوتر را مورد بررسی قرار داد. این سیستم با شناسایی دقیق ویژگی‌های کلیدی مانند عرض دهان، هویت افراد را تشخیص می‌داد. بلدسو که به عنوان یکی از پیشگامان هوش مصنوعی شناخته می‌شود، سیستمی طراحی کرد که برای اندازه‌گیری فاصله بین مختصات صورت در عکس‌های یک پایگاه داده عظیم، به کمک انسان‌ها نیاز داشت.

سپس اطلاعات واردشده با داده‌های استاندارد کامپیوتر مقایسه می‌شد و عوامل خارجی مانند تغییرات نور که ممکن بود ظاهر چهره را تغییر دهند، در نظر گرفته می‌شدند. در نهایت، توانایی ماشین‌ها در تطبیق تصاویر چهره از انسان‌ها پیشی گرفت. اگرچه این فناوری امروز به امری عادی و روزمره تبدیل شده است، اما بدون این نوآوری‌های اولیه هرگز به واقعیت نمی‌پیوست.

دستاوردهای قرن بیستم در زمینه فناوری تشخیص چهره

مشارکت‌های اولیه وودرو ویلسون بلدسو، ریاضیدان و دانشمند علوم کامپیوتر، در دهه ۶۰ میلادی بذر سیستم‌های تشخیص چهره‌ای را کاشت که امروز می‌شناسیم. با این حال، او تنها ذهن خلاقی نیست که در پیدایش این نرم‌افزارها نقش داشته است. همکاران بلدسو، هلن چان و چارلز بیسون از شرکت تحقیقاتی Panoramic Research در پالو آلتو نیز به روند آموزش کامپیوترهای اولیه برای شناسایی چهره انسان‌ها کمک کردند. پس از جدایی بلدسو از این شرکت در سال ۱۹۶۶، پیتر هارت، دانشمند علوم کامپیوتر، تحقیقات تشخیص چهره را در موسسه تحقیقاتی استنفورد ادامه داد.

در طول دهه ۱۹۷۰، دانشمند ژاپنی علوم کامپیوتر، تاکئو کاناده، سیستم‌های تشخیص چهره را بیش از پیش ارتقا داد. او برنامه‌ای را با استفاده از بیش از ۸۰۰ عکس آزمایش کرد تا شاخص‌های چهره از جمله بینی، دهان و چشم‌ها را استخراج و شناسایی کند. این برنامه از مجموعه‌ای از رویه‌های ساده و انعطاف‌پذیر بهره می‌گرفت که هرکدام روی بخش خاصی از تصویر چهره تمرکز داشتند. کاناده همچنین آزمایشی برای شناسایی چهره ۲۰ فرد مختلف طراحی کرد. همانند تلاش‌های بلدسو، کار کاناده نیز گامی اولیه اما بسیار حیاتی در جهت پایه‌گذاری یکی از فناوری‌های مدرنی بود که امروزه میلیون‌ها نفر از آن استفاده می‌کنند.