مدیرعامل آی‌بی‌ام: مدل‌های وزن‌باز با یک‌دهم هزینه، عملکردی در سطح پرچمداران ارائه می‌دهند

آرویند کریشنا، مدیرعامل آی‌بی‌ام (IBM)، در گفت‌وگو با سرمایه‌گذاران اعلام کرد که استفاده از مدل‌های هوش مصنوعی وزن‌باز روی سرورهای درون‌سازمانی (On-premise)، اکنون به انتخابی فوق‌العاده منطقی و توجیه‌پذیر برای شرکت‌ها تبدیل شده است.

کریشنا در جریان کنفرانس گزارش مالی سه‌ماهه سوم این شرکت توضیح داد که در سال ۲۰۲۴ مدل‌های پیشرو و بسته (Closed Models) برتری مطلق و چشمگیری نسبت به گزینه‌های باز داشتند.

او در تشریح این تفاوت گفت: «اگر در آن زمان ارزیابی یا بنچمارک جامع و گسترده‌ای اجرا می‌کردید، برترین مدل بسته شاید امتیاز ۷۰ را کسب می‌کرد، در حالی که امتیاز مدل باز به ۲۰ یا ۳۰ می‌رسید.»

او ادامه داد: «اما در اواخر سال ۲۰۲۵ شاهد کاهش معنادار این فاصله بودیم؛ به شکلی که این شکاف دیگر میان ۷۰ با ۲۰ یا ۳۰ نبود، بلکه به نسبت ۷۰ به ۵۰ رسید.»

مدیرعامل آی‌بی‌ام تأکید کرد که مدل‌های وزن‌باز در حال حاضر «تنها ۱۰ تا ۲۵ درصد از هزینه هر توکن در مدل‌های پیشرو» را به خود اختصاص می‌دهند. او افزود: «این موضوع با توجه به اینکه کارایی این مدل‌ها اکنون به ۹۰ درصد بازدهی برترین مدل‌ها رسیده، مزیتی فوق‌العاده جذاب به شمار می‌رود.»

او گفت: «این یک معادله بسیار ساده برای هر کسب‌وکاری است؛ آیا ترجیح می‌دهید برای ابزاری که ۹۰ درصد کیفیت برترین گزینه بازار را دارد تنها ۱۰ درصد هزینه بپردازید، یا حاضرید ۱۰ برابر هزینه بیشتری متحمل شوید؟»

کریشنا معتقد است که بیشتر سازمان‌ها و کسب‌وکارها در نهایت گزینه‌ای را انتخاب می‌کنند که بار مالی سنگینی به‌همراه نداشته باشد.

مدیرعامل آی‌بی‌ام در ادامه خاطرنشان کرد: «پرسش بعدی این است که اساساً چه تعداد از وظایف کاری به آن ۱۰ درصد توانایی نهایی نیاز دارند؟ بدون شک برخی وظایف خاص به آن نیاز دارند، اما بخش عمده کارها نظیر خلاصه‌سازی ایمیل‌ها، بررسی قراردادها، پاسخ به تماس‌های مشتریان و نگارش نامه‌های اداری، با راهکارهای بسیار ارزان‌تر نیز با همان کیفیت انجام می‌شوند.»

به گفته کریشنا، این آمار و ارقام نشان‌دهنده جهش چشمگیر تمایل بازار به توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی درون‌سازمانی است. با این حال، هرچند او باور دارد بیشتر سازمان‌ها می‌توانند زیرساخت کارآمد هوش مصنوعی خود را تنها در دو یا سه رک سرور پیاده‌سازی کنند، اما معتقد است بسیاری از شرکت‌ها در راه‌اندازی و اجرای عملیاتی آن با دشواری روبه‌رو خواهند شد.

او در این باره گفت: «پرسش اساسی این است که چگونه باید این کار را انجام داد؟ چالش پیش روی سازمان‌ها این است که می‌پرسند: مهندسان کرنل ما کجا هستند؟ چه کسانی ساختار لایه‌های زیرین شبکه را مدیریت می‌کنند؟ چه کسی تضمین می‌کند که کلاستر مدل‌ها روی پردازنده‌های گرافیکی نزدیک به هم در شبکه مستقر شوند؟ و چه کسی فرآیند کش کردن نتایج را به درستی پیاده می‌سازد تا زمان پاسخگویی به بهترین شکل ممکن ثبت شود؟»

هرچند او پاسخ قطعی و مستقیمی برای این چالش‌ها ارائه نکرد، اما یادآور شد که آی‌بی‌ام نرم‌افزارهایی برای تسهیل پیاده‌سازی هوش مصنوعی عرضه خواهد کرد. کریشنا همچنین پیش‌بینی کرد که افزایش تقاضا برای هوش مصنوعی محلی، فروش کارت‌های شتاب‌دهنده هوش مصنوعی Spyre این شرکت برای سرورهای مین‌فریم را رونق خواهد داد.

مدیرعامل آی‌بی‌ام اظهار داشت نسل فعلی سرورهای مین‌فریم z17 تاکنون ۱ میلیارد دلار درآمد بیشتر نسبت به هر یک از نسل‌های قبلی ایجاد کرده است. او همچنین مدل‌های رکمونت جدید این شرکت را قدرتمندترین عرضه محصولات میان‌رده در خانواده IBM Z طی دو دهه اخیر توصیف کرد. با وجود این، درآمد بخش مین‌فریم کاهش ۲۰ درصدی را ثبت کرد که با توجه به گذشت ۱۸ ماه از عرضه z17، برای مدیران شرکت کاملاً قابل انتظار بوده است.

درآمد کل بخش زیرساخت آی‌بی‌ام با رشد سالانه ۵ درصدی به ۳٫۷ میلیارد دلار رسید؛ رقمی که رشدی به مراتب کندتر را نسبت به رقبایی نظیر دل (Dell)، اچ‌پی اینترپرایز (HPE) و لنوو (Lenovo) نشان می‌دهد.

بخش نرم‌افزار عملکرد بهتری داشت و با تجربه رشد ۹ درصدی به درآمد ۷٫۸ میلیارد دلاری در این فصل دست یافت. رد هت (Red Hat) ستاره درخشان این بخش بود که ۱۱ درصد رشد درآمد و ۳۰ درصد افزایش درآمد سالانه تکرارشونده را به ثبت رساند. بخشی از درآمدهای آتی به محصولات مجازی‌سازی رد هت اختصاص دارد که تاکنون قراردادهایی به ارزش ۸۰۰ میلیون دلار را نهایی کرده و ۷۵۰ میلیون دلار قرارداد بالقوه دیگر نیز در صف بررسی دارد. این دستاورد برای محصولاتی که در سال ۲۰۲۴ راه‌اندازی شده‌اند موفقیتی قابل توجه است و آی‌بی‌ام با توجه به احتمال مهاجرت برخی کاربران از وی‌ام‌ویر (VMware)، انتظار درآمدهای بیشتری را در آینده دارد.

در مجموع، درآمد سه‌ماهه آی‌بی‌ام با رشد ۵ درصدی به ۱۷٫۱ میلیارد دلار رسید. با این حال، ارزش سهام آی‌بی‌ام در معاملات پس از ساعات رسمی بازار دستخوش نوسان شد و افت یک الی دو درصدی را تجربه کرد.

تعمیرات اضطراری و اختلال گسترده در خدمات ابری آی‌بی‌ام

هم‌زمان با انتشار این گزارش‌های مالی، بروز یک حادثه با درجه اولویت بحرانی (Severity 1) در سرویس ابری آی‌بی‌ام خبرساز شد. این اختلال در پی «تعمیرات اضطراری» به وجود آمد و باعث شد کاربران به مدت ۹۰ دقیقه قادر به ایجاد منابع جدید یا پیکربندی شبکه‌های ابری خصوصی نباشند. به کاربران سرویس ابری کلاسیک آی‌بی‌ام (سرویسی که این شرکت در سال ۲۰۱۳ با تصاحب SoftLayer به دست آورد) اعلام شد که فرآیند تخصیص منابع جدید و مدیریت آن تا ساعت ۰۸:۰۰ صبح پنجشنبه به وقت جهانی احیا خواهد شد؛ موضوعی که نشان می‌دهد این اختلال دست‌کم ۱۶ ساعت به طول می‌انجامد.

آی‌بی‌ام این عملیات تعمیراتی را تنها چند ساعت پس از انتشار گزارش‌های مربوط به کشف آسیب‌پذیری‌های امنیتی بحرانی در زبان PHP آغاز کرد. با این حال، هنوز تأیید رسمی مبنی بر اینکه رفع این باگ دلیل اصلی بروز اختلال طولانی‌مدت بوده، ارائه نشده است.