آی‌بی‌ام: هوش مصنوعی بازار نرم‌افزار را نابود نکرده، شرکت‌ها بودجه خود را موقتاً خرج سخت‌افزار کرده‌اند

آی‌بی‌ام از سرمایه‌گذاران می‌خواهد افت عملکرد بخش نرم‌افزار در سه‌ماهه دوم سال را تنها یک شوک موقت ناشی از تب‌وتاب هوش مصنوعی بدانند و تأکید می‌کند قراردادهای به تعویق افتاده‌ای که باعث یکی از سنگین‌ترین سقوط‌های سهام این شرکت در سال‌های اخیر شدند، اکنون در حال بازگشت هستند.

تنها کمی بیش از یک هفته پس از انتشار نتایج مقدماتی که به سقوط شدید ارزش سهام این شرکت انجامید، غول آبی بخش عمده‌ای از جلسه گزارش مالی خود را به این استدلال اختصاص داد که هیچ تغییر بنیادینی در بازار رخ نداده است. مدیران شرکت اصرار دارند مشتریان دست از خرید نرم‌افزار نکشیده‌اند؛ بلکه صرفاً حساب‌های بانکی خود را ابتدا برای خرید سرورها، تجهیزات ذخیره‌سازی و حافظه‌ها خالی کرده‌اند.

آرویند کریشنا، مدیرعامل آی‌بی‌ام، در این رابطه گفت: «بخش عمده آن معاملاتی که در سه‌ماهه دوم محقق نشد، مربوط به قراردادهای کلان سرمایه‌ای (Capex) مشتریان بزرگ بود. ما بسیار خرسندیم که می‌بینیم حدود یک‌سوم از همان قراردادها تا همین حالا نهایی و بسته شده‌اند.»

کریشنا هرچند هنوز پیروزی زودهنگام را اعلام نکرد، اما افزود: «اینکه یک‌سوم از این قراردادها ظرف سه هفته نخست [از سه‌ماهه جدید] بسته شده‌اند، نشانه‌ای به دست ما می‌دهد؛ البته هنوز مدرک قطعی نیست، اما نشانه محکمی است که این روند، تنها به تعویق انداختن خرید بوده و تقاضا نابود نشده است.»

این استدلالی بود که آی‌بی‌ام به‌شدت نیاز داشت سرمایه‌گذاران باورش کنند؛ به‌ویژه پس از آنکه واکنش هفته گذشته بازار نشان داد بسیاری نگران‌اند که دلارهای بازار نرم‌افزار دیگر هرگز بازنگردد. با این حال، وال‌استریت هنوز کاملاً متقاعد نشده است که همه‌چیز را صرفاً به زمان‌بندی نامناسب ربط دهد و بخش عمده‌ای از پرسش‌وپاسخ‌ها بر این متمرکز بود که آیا مشتریان واقعاً خریدهای نرم‌افزاری خود را به تعویق انداخته‌اند یا اولویت‌های هزینه‌کرد آن‌ها به‌طور بنیادین تغییر کرده است.

آمیت دریانانی، تحلیلگر مؤسسه Evercore، پرسید: «از زمان اعلام نتایج اولیه، مهم‌ترین بحث همه این بوده است که آیا این تقاضا برای آی‌بی‌ام به تعویق افتاده یا به‌کلی از بین رفته است؟» کریشنا بر موضع شرکت پافشاری کرد و گفت مشتریان سازمانی صرفاً هزینه‌کردهای خود را موقتاً به سمت زیرساخت‌های هوش مصنوعی هدایت کرده‌اند، نه اینکه نرم‌افزار را برای همیشه کنار گذاشته باشند.

آی‌بی‌ام پس از آنکه نیمی از زمان این گفت‌وگو را صرف تأکید بر این موضوع کرد که هوش مصنوعی آسیب دائمی به کسب‌وکار نرم‌افزاری‌اش نزده است، نیمه دوم جلسه را به تشریح این نکته اختصاص داد که هوش مصنوعی چگونه می‌تواند به فرصت نرم‌افزاری چند میلیارد دلاری بعدی این شرکت تبدیل شود.

کریشنا در ادامه توضیح داد: «سرمایه‌گذاری بی‌سابقه روی زیرساخت‌ها و مدل‌های هوش مصنوعی، فشار روی سازمان‌ها را برای کسب بازدهی معنادار از این هزینه‌ها بیشتر خواهد کرد. در نتیجه، ارزش‌آفرینی واقعی بیش از پیش به سمت لایه‌های مدیریت و یکپارچه‌سازی (Orchestration) و لایه‌های داده منتقل خواهد شد.»

همین طرز تفکر، اساس پروژه لایت‌ول (Project Lightwell) را تشکیل می‌دهد؛ سرویس جدید آی‌بی‌ام که شرکت‌های غرق‌شده در انبوه نرم‌افزارهای متن‌باز قدیمی و فرسوده را هدف قرار داده است.

کریشنا استدلال کرد که عرضه مدل میتوس (Mythos) توسط شرکت آنتروپیک در اوایل سال جاری، کشف آسیب‌پذیری‌های امنیتی به کمک هوش مصنوعی را در کدهای قدیمی به‌شکل چشمگیری سرعت بخشیده است. او با بیان اینکه «عرضه Mythos در اوایل ماه آوریل، شناسایی آسیب‌پذیری‌های امنیتی را برای مشتریان بسیار سریع‌تر کرده است»، این بازار بالقوه را فرصتی «چند میلیارد دلاری» توصیف نمود.

آی‌بی‌ام می‌گوید لایت‌ول با تکیه بر هوش مصنوعی، بسته‌های متن‌بازی را که جامعه توسعه‌دهندگان سال‌هاست آن‌ها را رها کرده‌اند اما سازمان‌ها همچنان به آن‌ها وابسته‌اند، اصلاح و اعتبارسنجی می‌کند. هزینه اشتراک سالانه این سرویس یک میلیون دلار است و کریشنا اعلام کرد شرکت‌های بزرگی چون بنک آو آمریکا، سیتی‌گروپ، گلدمن ساکس، جی‌پی مورگان، مسترکارت، مورگان استنلی، ویزا و ولز فارگو از نخستین مشتریان این سرویس هستند.

کریشنا تأکید کرد: «ما بر این باوریم که این یک فرصت چند میلیارد دلاری است و با تکیه بر تخصص خود در هر دو حوزه هوش مصنوعی و نرم‌افزارهای متن‌باز، با تمام قوا و با سرعت بالا به سراغ تصاحب آن خواهیم رفت.»

بنابراین هرچند آی‌بی‌ام بخش زیادی از این جلسه را صرف اثبات سلامت کسب‌وکار نرم‌افزاری خود کرد، اما مشخص ساخت که گنج پنهان بعدی را در کجا می‌بیند: فروختن هوش مصنوعی به شرکت‌ها برای پاکسازی آشفتگی‌های امنیتی که یک هوش مصنوعی دیگر به کشف آن‌ها کمک کرده است.