هوش مصنوعی Grok به اکسل آمد؛ افزونه جدید xAI برای رقابت با مایکروسافت کوپایلوت

شاید ایده‌ای جذاب برای ساخت یک صفحه گسترده در اکسل داشته باشید، اما پیاده‌سازی فرمول‌ها و ساختار آن ماجرای متفاوتی است. با اینکه کوپایلوت مایکروسافت از مدت‌ها پیش برای کمک به کاربران حضور داشته، اکنون استارتاپ xAI گزینه تازه‌ای را معرفی کرده است: افزونه هوش مصنوعی Grok برای اکسل.

این افزونه که در مایکروسافت مارکت‌پلیس در دسترس قرار گرفته است، یک پنل جانبی (سایدبار) به محیط اکسل اضافه می‌کند که بر اساس توضیحات رسمی محصول می‌تواند «در وب جستجو کند، صفحات گسترده را به‌روزرسانی نماید یا مدل‌های مالی قدرتمند بسازد».

البته بهره‌مندی از این ابزار رایگان نیست. این افزونه در حال حاضر تنها برای مشترکان طرح‌های SuperGrok ،Heavy ،Business و Enterprise فعال می‌شود؛ هرچند همان‌طور که xAI در وب‌سایت خود اعلام کرده است، دانلود خود افزونه از مایکروسافت ۳۶۵ هزینه‌ای در بر ندارد.

استارتاپ xAI با این افزونه به قلمرو اختصاصی کوپایلوت مایکروسافت قدم گذاشته است، هرچند سطح یکپارچگی آن با اکسل هنوز به رقیب خود نمی‌رسد. برای نمونه، مایکروسافت در سال ۲۰۲۵ تابع اختصاصی COPILOT را در اکسل معرفی کرد که به کاربران اجازه می‌دهد این دستیار هوشمند را مستقیماً در سطح سلول‌های جدول فراخوانی کنند. در نقطه مقابل، Grok در ساده‌ترین شکل خود، پرامپت‌های متنی کاربر را به اقدامات اجرایی در کاربرگ تبدیل می‌کند. با این حال، با توجه به احتمال خطای هوش مصنوعی و تولید خروجی‌های نامعتبر، بررسی دقیق نتایج توسط نیروی انسانی اکیداً توصیه می‌شود.

چت‌بات Grok که در گذشته به‌دلیل حواشی پیرامون تولید محتوای نامناسب و تصاویر دیپ‌فیک بدون رضایت خبرساز شده بود، در ماه جاری به نسخه ۴٫۵ ارتقا یافت و xAI مدعی شد که این مدل «توانایی ساخت مدل‌های پیچیده اکسل» را دارد. با این حال، مدت کوتاهی پس از معرفی، مشخص شد که ابزار Grok Build ریپازیتوری‌های کد کاربران را به فضای ابری منتقل می‌کرده است؛ جنجالی که در نهایت ایلان ماسک، مدیرعامل شرکت را بر آن داشت تا اعلام کند نسخه خط فرمان Grok Build به‌صورت متن‌باز منتشر خواهد شد.

مجموعه این اتفاقات نشان می‌دهد که کاربران پیش از نصب افزونه باید ملاحظات امنیتی را مد نظر قرار دهند؛ به‌ویژه آنکه خود مایکروسافت هشدار می‌دهد: «هنگام استفاده از این برنامه، افزونه می‌تواند اسناد شما را بخواند، در آن‌ها تغییر ایجاد کند و داده‌ها را از طریق اینترنت انتقال دهد.»

پس از نصب، دکمه جدیدی در نوار ابزار اصلی (ریبون) اکسل برای نمایش پنل Grok تعبیه می‌شود و کاربر می‌تواند درخواست‌های خود را وارد کند. در بررسی‌های عملی، از این دستیار خواسته شد تا «نموداری از روند ارزش سهام اسپیس‌ایکس از زمان عرضه اولیه با محور عمودی قیمت و محور افقی زمان ترسیم کند».

اما Grok با نمایش پیامی اعلام کرد سقف استفاده از مدل به پایان رسیده است و پیشنهاد داد حساب کاربری ارتقا یابد. در ادامه حتی درخواست‌های ساده‌تر نیز با خطای مشابهی مواجه شدند که نشان می‌دهد استفاده واقعی از این افزونه عملاً بدون خرید اشتراک ماهانه غیرممکن است.

این شرایط Grok را در موقعیت رقابتی بسیار دشواری قرار می‌دهد. کوپایلوت پیوند عمیقی با مجموعه نرم‌افزارهای آفیس مایکروسافت دارد و گوگل نیز با جدیت در حال توسعه جمنای در ابزارهای بهره‌وری خود است. سازمان‌هایی که از پیش اشتراک سازمانی Grok را تهیه کرده‌اند شاید ارزش افزوده‌ای در این ابزار بیابند، اما سایر کاربران گزینه‌های جاافتاده‌تر و متنوع‌تری میان دستیارهای هوش مصنوعی در اختیار دارند.

با این اوصاف، به نظر می‌رسد رقابت میان غول‌های فناوری برای تصاحب محیط اکسل و ابزارهای اداری وارد مرحله تازه‌ای شده است.