گاف عجیب هوش مصنوعی در منوی رستوران‌ها؛ از هواپیمای نان سیر تا توله ببر در سس!

پلتفرم تحویل غذای Just Eat ابزار هوش مصنوعی تولید تصویر خود را پس از آن متوقف کرد که این سیستم با برداشت کاملاً اشتباه از نام غذاها، تصاویری عجیب مانند توله ببر و هواپیماهای ساخته‌شده از نان سیر را به منوی آنلاین رستوران‌ها وارد کرد.

در کافه‌ای در ایرلند شمالی، غذایی کاملاً معمول به نام نان سودا (Soda Bread) همراه با بیکن و تخم‌مرغ تهیه می‌شود. اما طبق گزارش‌ها، در پلتفرم Just Eat، تصویر این خوراک به‌شکل تکه‌ای بیکن و یک نیمرو نشان داده شده بود که درون یک لیوان نوشابه کولا غوطه‌ور بودند؛ هوش مصنوعی واژه «سودا» را دیده و آن را دقیقاً به معنای نوشابه گازدار در نظر گرفته بود!

شاید این ماجرا در نگاه اول فقط یک شوخی بصری به نظر برسد و خنده‌دار باشد، اما در واقعیت چنین نیست. وقتی مشتری بر اساس عکسِ یک غذا سفارش می‌دهد، انتظار دارد دقیقاً همان چیزی را دریافت کند که دیده است؛ و زمانی که غذا با تصویر همخوانی ندارد، این رستوران‌دار است که باید خشم و نارضایتی مشتری را به جان بخرد، نه الگوریتمی که این نوشابه گازدار عجیب را خلق کرده است.

وقتی هوش مصنوعی همه کلمات را تحت‌اللفظی و جدی گرفت

این سیستم طراحی شده بود تا به رستوران‌های کوچک کمک کند منوی کامل‌تری در فضای مجازی داشته باشند؛ اما در عمل آنچه ساخت، یک نمایشگاه آثار سورئال بود.

هدف اولیه Just Eat کاملاً منطقی بود. رستوران‌های کوچک معمولاً عکاسی حرفه‌ای از غذاهای خود ندارند و به همین دلیل منوی آنلاین آنها خالی و بدون تصویر می‌ماند. این شرکت برای پر کردن این خلأ، سیستمی مبتنی بر هوش مصنوعی را به‌صورت آزمایشی به کار گرفت تا برای غذاهای فاقد عکس، تصاویری موقت بسازد و برچسب «تولیدشده با هوش مصنوعی» روی آنها بگذارد. مسئولان Just Eat در گفت‌وگو با نشریه The Journal ادعا کردند که تمام تصاویر پیش از انتشار به‌صورت دستی و توسط انسان بازبینی شده‌اند.

با این حال، خروجی‌های منتشرشده نشان می‌دهد ناظران انسانی این شرکت احتمالاً تجربه بسیار متفاوتی از وعده ناهار نسبت به سایر مردم جهان دارند!

بر اساس گزارش‌ها، خوراک مشهور سیب‌زمینی تنوری که در زبان انگلیسی «Jacket Potato» نامیده می‌شود، به‌شکل یک کاپشن زمستانی پوشیده از سیب‌زمینی به تصویر کشیده شد. میگوی ببری یا همان «Tiger Prawn» کاسه‌ای پر از توله‌های ببر در سس را تحویل داد که دیدن آن به همان اندازه‌ای که به نظر می‌رسد، تکان‌دهنده و ناراحت‌کننده است! عبارت «نان سیر ساده» (Garlic bread plain) نیز به خاطر تشابه تلفظی کلمه plain با plane (هواپیما)، به یک هواپیمای کامل ساخته‌شده از تکه‌های نان سیر تبدیل شد. رول‌های پنیر به‌شکل غذاهایی شبیه به سوشی تصویرسازی شدند و سیب‌زمینی‌های سرخ‌کرده هم از میان کیک‌های مافین بیرون زده بودند.

این اتفاق درست یادآور همان حالتی است که به یک چت‌بات دستوری خلاقانه می‌دهید و می‌بینید که تمام استعاره‌ها را تحت‌اللفظی و کلمه‌به‌کلمه برداشت می‌کند: پاسخی که از نظر فنی به کلمات داده شده، اما نتیجه نهایی یک فاجعه تمام‌عیار است. به نظر می‌رسد این سیستم هر جا با زبانی مبهم روبه‌رو شده، با اعتمادبه‌نفس تمام دست به حدس زدن زده است؛ رویکردی که در دنیای اسامی غذاهای بومی و محلی، بیشتر اوقات به خطا ختم می‌شود.

بازبینی انسانی که چندان دقیق پیش نرفت

طبق گزارش‌ها، تک‌تک تصاویر پیش از انتشار تأییدیه انسانی دریافت کرده بودند؛ مسئله‌ای که یک سؤال بدیهی و آزاردهنده را پیش می‌کشد.

به گزارش The Journal، مسئولان Just Eat تأکید کرده‌اند که تمام عکس‌ها قبل از نمایش عمومی، به دست انسان بررسی شده بودند. این یعنی یک فرد واقعی به تصویر توله‌های ببری که درون سس غوطه‌ور بودند نگاه کرده و یا آن را تأیید کرده، یا اصلاً متوجه فاجعه پیش رو نشده است!

نظارت انسانی تنها زمانی کارآمد خواهد بود که بازبین‌ها از دانش آشپزی و فرهنگ بومی کافی برخوردار باشند تا خروجی‌های غیرمنطقی را تشخیص دهند. اگر با خوراکی سنتی مانند «نان سودا» بزرگ شده باشید، بلافاصله خطا را می‌بینید؛ اما اگر از آن بی‌خبر باشید، شاید تصور کنید «بیکن و سودا» نام یکی از همان غذاهای مدرن و عجیب‌وغریبی است که یک کافه پرطرفدار امروزی ممکن است در منوی خود بگذارد.

شرکت Just Eat اذعان کرد که برخی از نمونه‌های دست‌به‌دست‌شده در شبکه‌های اجتماعی واقعاً ساخته ابزار آنها نبوده است، بنابراین تعداد دقیق خطاهای واقعی هنوز مشخص نیست. این پلتفرم اعلام کرد که در حال حذف تصاویر نادرست است و روند توسعه و عرضه این سیستم را تا زمان رفع اشکالات متوقف کرده است. سخنگوی این شرکت، آن‌طور که نشریه ایندیپندنت گزارش داده، اظهار داشت مشتریان باید به آنچه سفارش می‌دهند اطمینان داشته باشند و پس از رسیدن غذا رضایتشان جلب شود؛ معیاری که البته همخوانی چندانی با سرو یک کاسه پر از توله ببر ندارد!

نکته مهم دیگر این است که تاوان این خطاها بیش از هر کس بر دوش صاحبان رستوران‌ها می‌افتد؛ کسب‌وکارهایی که منوی عمومی‌شان با تصاویری نمایش داده شد که هرگز سفارش نداده بودند. جاست ایت می‌گوید این پروژه متوقف شده، نه اینکه به‌کلی لغو شده باشد، و هدف بنیادین آن یعنی یاری رساندن به کسب‌وکارهای کوچک برای تکمیل پروفایل آنلاین همچنان ارزشمند است. برای صاحبان کسب‌وکاری که به دنبال ابزارهای مطمئن‌تر هستند، ابزارهای بررسی‌شده وب می‌تواند نقطه شروع قابل اتکاتری برای مدیریت حضور دیجیتال باشد.

هر نسخه جدیدی از این سیستم در آینده، پیش از انتشار تصاویر نیازمند تأیید نهایی خود صاحبان رستوران‌ها خواهد بود. علاوه بر این، سیستم باید به سازوکارهای تشخیص ناهنجاری مجهز شود تا کاسه‌ای پر از حیوانات وحشی را به‌عنوان خروجی مشکوک شناسایی کند؛ و البته به مقدار کافی درک آشپزی نیاز دارد تا بداند «نان سودا» یک نوع نان است، نه یک نوشیدنی گازدار و قطعاً نه فرصتی برای شوخی‌های تصویری عجیب.