جنجال حریم خصوصی کار دست متا داد؛ توقف فروش عینک‌های هوشمند ری‌بن در هلند و بلژیک

فروشگاه زنجیره‌ای «هانس اندرس» (Hans Anders)، یکی از بزرگ‌ترین عرضه‌کنندگان عینک در هلند، فروش عینک‌های هوشمند ری‌بن متا (Meta Ray-Ban) را در کشور‌های هلند و بلژیک متوقف کرد؛ تصمیمی که علت اصلی آن، نگرانی‌های فزاینده درباره نحوه استفاده از دوربین این عینک‌های مجهز به هوش مصنوعی اعلام شده است.

سخنگوی این شرکت اعلام کرد: «این تصمیم در پی بحث‌های عمومی و سیاسی اخیر پیرامون عینک‌های هوشمند و ابهامات موجود درباره شرایط استفاده از این فناوری گرفته شده است.» این فروشگاه زنجیره‌ای تأکید کرد که عینک‌های متا دیگر در فروشگاه‌های حضوری یا آنلاین در دسترس نیستند و تنها زمانی نحوه عرضه دوباره آن‌ها بررسی می‌شود که این مناقشه‌ها به نتیجه و شفافیت مشخصی برسند.

شرکت «نکس‌آی» (Nexeye)، مالک اصلی هانس اندرس، از حمایت غول سرمایه‌گذاری خصوصی KKR برخوردار است. این مجموعه حدود ۷۷۶ شعبه در پنج کشور اروپایی یعنی هلند، بلژیک، آلمان، اتریش و سوئد دارد؛ البته عینک‌های هوشمند ری‌بن فقط در دو کشور اول برای فروش عرضه می‌شدند. مدیران این فروشگاه حجم فروش این عینک‌ها را محدود توصیف کرده و سخنگوی آن‌ها هم اشاره کرد که این محصول استقبال چندان گسترده‌ای در بازار نداشته است.

این توقف فروش در میانه موجی از فشارهای سنگین بر متا و شرکای تجاری‌اش در هلند رخ می‌دهد. ماه گذشته، سازمان حفاظت از داده‌های هلند (AP) هشدار داد که انتشار یا به اشتراک‌گذاری تصاویر ضبط‌شده با عینک‌های هوشمند که چهره افراد در آن‌ها قابل شناسایی است، بدون رضایت آن‌ها ممنوع است؛ شرطی که به گزارش رویترز، رعایت آن در فضاهای عمومی بسیار دشوار خواهد بود. علاوه بر این، اتحادیه حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان هلند (Consumentenbond) متا را به شکایت در دادگاه تهدید کرده و هشدار داده اگر این محصول با قوانین حریم خصوصی تطبیق داده نشود، اقدام حقوقی خواهد کرد. مجلس سفلای پارلمان هلند نیز خواستار ممنوعیت این دستگاه‌ها شده و گروه مقابله با سوءاستفاده‌های آنلاین Offlimits از متا و شرکت اسیلورلوکسوتیکا (مالک ری‌بن) خواسته تا زمان غیرممکن شدن تصویربرداری مخفیانه از نظر فنی، فروش این عینک‌ها را داوطلبانه متوقف کنند.

در مقابل، متا اعلام کرده که به توسعه این عینک‌ها ادامه می‌دهد. سخنگوی متا در دفاع از این محصول گفت: «روی بدنه جلویی هر عینکی که دوربین دارد، چراغ ال‌ای‌دی درخشانی تعبیه شده که هنگام ثبت عکس یا ضبط ویدیو چشمک می‌زند. این چراغ به هیچ وجه خاموش‌شدنی نیست و اگر کاربری سعی کند روی آن را بپوشاند یا دستکاری‌اش کند، دوربین به طور خودکار از کار می‌افتد.»

با این حال، این موج مخالفت‌ها فقط به هلند محدود نمی‌شود. مجموعه رستوران‌ها و کافه‌های زنجیره‌ای Wetherspoon در بریتانیا استفاده از این عینک‌ها را به خاطر نگرانی از فیلم‌برداری مخفیانه محدود کرده است. از طرف دیگر، به گزارش رویترز، متا و اسیلورلوکسوتیکا در ایالات متحده نیز با یک پرونده قضایی تازه روبه‌رو هستند؛ شکایتی که ادعا می‌کند بازبین‌های انسانی، ویدیوهای ثبت‌شده توسط کاربران را بدون اطلاع و رضایت افراد حاضر در تصاویر تماشا کرده‌اند.

چراغ نشانگر ضبط، همواره یکی از پرحاشیه‌ترین بخش‌های این عینک‌ها بوده و متا را زیر ذره‌بین قرار داده است. جالب اینجاست که این شرکت پس از متوجه شدن دستکاری فیزیکی یا خراب کردن عمدی ال‌ای‌دی توسط برخی کاربران، دوربین هزاران عینک را از راه دور برای همیشه از کار انداخت. متا حتی به بستن حساب‌های کاربری متخلفان و پیگیری قضایی علیه ارائه‌دهندگان خدمات دستکاری این چراغ نیز متوسل شده است.

عینک‌های هوشمند ری‌بن که با همکاری اسیلورلوکسوتیکا (EssilorLuxottica) توسعه یافته‌اند، در ظاهر شبیه یک فریم معمولی به نظر می‌رسند، اما قابلیت‌هایی مانند ثبت عکس و ویدیو، برقراری تماس تلفنی و پخش موسیقی را در خود جای داده‌اند. فروشگاه هانس اندرس این گجت را با قیمت پایه ۴۱۹ یورو عرضه می‌کرد.