قمار چندمیلیارد دلاری انویدیا روی هوش مصنوعی فیزیکی: ربات‌های انسان‌نما بالاخره در کنار انسان‌ها امن می‌شوند!

سرمایه‌گذارانی که حسابی روی دیتاسنترهای هوش مصنوعی شرط بسته‌اند، ارزش بازار انویدیا را به چند تریلیون دلار رسانده‌اند؛ اما این غول تراشه‌سازی، میلیاردها دلار هم روی هوش مصنوعی فیزیکی مثل فناوری‌های رباتیک و خودروهای خودران سرمایه‌گذاری کرده است. بخش مهمی از این استراتژی، توسعه یک سیستم ایمنی همه‌جانبه و سرتاسری (Full-Stack) است که شرکت‌های فعال در حوزه رباتیک بتوانند با اتکا به آن، خطر آسیب رسیدن به انسان‌ها توسط ماشین‌های هوشمند را به حداقل برسانند.

سیستم ایمنی هالوس (Halos) انویدیا در سال ۲۰۲۵ راه‌اندازی شد تا با ابزار‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری، به توسعه‌دهندگان در تعیین خطوط قرمز و چارچوب‌های ایمنی خودروهای خودران کمک کند. حالا این شرکت معماری ایمنی خود را به سایر شاخه‌های هوش مصنوعی فیزیکی گسترش داده و با معرفی پلتفرم Nvidia Halos for Robotics در ژوئن ۲۰۲۶، قصد دارد استقرار امن ربات‌های متحرک در انبارها، ربات‌های انسان‌نما در خطوط تولید کارخانه‌ها و حتی ربات‌های جراح در اتاق عمل را ممکن سازد.

آمیت گوئل، مدیر بخش اکوسیستم رباتیک و پردازش لبه‌ای در انویدیا، در گفت‌وگویی توضیح داد: «در حال حاضر هم مدل‌های هوش مصنوعی فوق‌العاده توانمند شده‌اند و هم سخت‌افزار ربات‌ها پیشرفت زیادی داشته است؛ بنابراین گلوگاه اصلی بعدی که پیش‌بینی می‌کردیم، بحث ایمنی بود. دقیقاً به همین خاطر پلتفرم Halos for Robotics را معرفی کردیم تا پتانسیل واقعی این سیستم‌ها را آزاد کنیم.»

ارائه این بسته ایمنی پیشرفته در حالی رخ می‌دهد که جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، در اسفند ۱۴۰۴ (مارس ۲۰۲۶) در پادکست محبوب All-In اعلام کرد که بخش هوش مصنوعی فیزیکی در حال حاضر سالانه نزدیک به ۱۰ میلیارد دلار برای این شرکت درآمدزایی دارد. هوانگ از سال ۲۰۲۵ تأکید کرده بود که هوش مصنوعی فیزیکی، دومین موتور محرک مهم رشد انویدیا به شمار می‌رود.

این غول دنیای فناوری همچنین سرمایه‌گذاری مستقیمی روی چندین شرکت رباتیک انجام داده است؛ از جمله استارتاپ‌های سازنده ربات انسان‌نما مانند اجیلیتی رباتیکس (Agility Robotics) و فیگور ای‌آی (Figure AI)، و شرکت‌هایی که مدل‌های پایه رباتیک را توسعه می‌دهند. حتی انویدیا با شرکت چینی یونیتری (Unitree) هم وارد همکاری شده تا یک «طراحی مرجع متن‌باز برای ربات‌های انسان‌نما» در اختیار پژوهشگران سراسر جهان قرار دهد.

از خودروهای خودران تا ربات‌های انسان‌نما: ایمنی چگونه گسترش می‌یابد؟

اما سیستم ایمنی همه‌جانبه انویدیا برای ربات‌ها دقیقاً شامل چه مواردی می‌شود؟ همه‌چیز از سخت‌افزار آغاز می‌شود؛ مانند ماژول پردازشی Nvidia IGX Thor برای کاربردهای صنعتی و رباتیک، که به پردازنده‌ای مستقل و اختصاصی برای بارهای پردازشی مرتبط با ایمنی مجهز است. گوئل در این‌باره می‌گوید: «در دنیای هوش مصنوعی فیزیکی، سیستم عملیاتی و سیستم ایمنی باید هر دو روی یک تراشه سیلیکونی مشترک اجرا شوند.»

در بخش نرم‌افزار، سیستم‌عامل Halos طوری طراحی شده که بر تمام «بلوک‌های سخت‌افزاری» و «کتابخانه‌های نرم‌افزاری» نظارت مداوم و لحظه‌ای داشته باشد تا کوچک‌ترین نقصی را بلافاصله شناسایی کند. این سیستم همچنین پردازش‌های حیاتی مربوط به ایمنی را کاملاً ایزوله می‌کند تا جلوی هرگونه تداخل احتمالی را بگیرد.

این پلتفرم همچنین شامل پل حسگر موسوم به Holoscan Sensor Bridge است که داده‌های دریافتی از حسگر‌ها را طوری به بخش پردازش ایمنی متصل می‌کند که داده‌های معیوب یا خراب فوراً شناسایی شوند. این قطعه می‌تواند داخل اجزای سخت‌افزاری جداگانه، مانند یک میکروکنترلر یا مدار مجتمع دیجیتال برنامه‌پذیر (FPGA)، تعبیه شود.

علاوه بر این موارد، پکیج هالوس شامل شبیه‌سازهای اختصاصی انویدیا برای آزمایش ربات‌ها در محیط‌های مجازی و یک برنامه آزمایشگاهی بازرسی است؛ سیستمی که به شرکت‌های سازنده ربات اجازه می‌دهد درباره هرگونه چالش یا باگ ایمنی در طول فرآیند توسعه، بازخورد سریع دریافت کنند.

البته انطباق سیستم هالوس از خودروهای خودران با دنیای رباتیک نیازمند در نظر گرفتن تعاریف متعددی از ایمنی بود. گوئل توضیح می‌دهد که تعریف ایمنی عملکردی برای رانندگی خودران در شرکت‌های خودروسازی و کشور‌های مختلف تقریباً یکسان است؛ اما ملاحظات ایمنی یک جاروبرقی رباتیک در راهروی ساختمان، زمین تا آسمان با ملاحظات یک لیفتراک خودران که در بارانداز انبار بسته‌های فوق‌سنگین را جابه‌جا می‌کند تفاوت دارد.

گوئل در گفت‌وگوی خود تأکید کرد: «ما مجبور شدیم ساختار را از نو بازتعریف کنیم و کار‌های پایه‌ای زیادی انجام دهیم تا پلتفرمی قابل‌برنامه‌نویسی بسازیم؛ سیستمی که تمام دسترسی‌ها را به توسعه‌دهندگان بدهد تا بتوانند توابع ایمنی سفارشی خود را تعریف کنند، بدون اینکه زیرساخت اصلی طراحی‌شده توسط ما دچار اختلال شود؛ چرا که دادن انعطاف‌پذیری بیش‌ازحد ممکن است به قیمت از دست رفتن کنترل روی کل پشته نرم‌افزاری تمام شود.»

تعریف عملکردهای ایمنی سفارشی از این جهت حیاتی است که ربات‌ها در محیط‌هایی به‌شدت پیچیده و متغیر فعالیت می‌کنند.

گوئل با یک مثال ملموس می‌گوید: «اگر رباتی باشید که با سرعت ۱۰ کیلومتر در ساعت در یک راهرو حرکت می‌کند، سنسورهای شما نقاط کور و آنچه پشت پیچ رخ می‌دهد را نمی‌بینند. بنابراین ربات‌ها قبل از هر پیچ تقریباً متوقف می‌شوند، چون اطلاعی از وضعیت کارخانه‌ها، انبارها یا بیمارستان‌ها ندارند؛ این مکان‌ها محیط‌هایی غیرساختاریافته هستند و هر لحظه ممکن است مانعی از هر سمتی سر برسد.»

ورود ربات‌ها به دنیای واقعی

استارتاپ آمریکایی اجیلیتی رباتیکس اولین مجموعه‌ای بود که سیستم هالوس انویدیا را در جدید‌ترین ربات انسان‌نمای خود با نام Digit 5 پیاده‌سازی کرد؛ رباتی که طوری طراحی شده تا بدون نیاز به قفسه‌های ایمنی یا حصارهای فیزیکی، بتواند با خیال راحت کنار انسان‌ها کار کند. سیستم انویدیا به این شرکت کمک کرد تا تمام حسگر‌ها و سخت‌افزارهای ایمنی لازم را به داخل بدنه ربات منتقل کند؛ در حالی که نسخه‌های قبلی ربات Digit برای تضمین ایمنی، به حسگر‌های خارجی نصب‌شده در محیط کار تکیه داشتند.

گوئل می‌گوید: «حالا این ربات رسماً از قید و بند رها شده و سیستم ایمنی هر جا که ربات برود همراه اوست. اکنون آن‌ها می‌توانند در هر نقطه‌ای از کارخانه یا انبار فعالیت کنند، بدون اینکه لازم باشد برای هر کار جدید زیرساخت تازه‌ای در محیط برپا شود.»

شرکت نام‌آشنای بوستون داینامیکس (Boston Dynamics) نیز یکی از همکاران اولیه برنامه اعتبارسنجی ایمنی هالوس انویدیا بوده است. تمرکز آن‌ها روی ایجاد پلتفرم ایمنی مشترکی است که تمام محصولاتشان را در بر بگیرد؛ از سگ‌های رباتیک اسپات (Spot) و ربات‌های چرخ‌دار استرچ (Stretch) با بازوی مکانیکی بزرگ گرفته تا ربات انسان‌نمای اطلس (Atlas) که احتمالاً تا سال ۲۰۲۸ در کارخانه‌های خودروسازی شرکت مادر، یعنی هیوندای، به کار گرفته خواهد شد.

از دیگر شرکت‌های همکار در این پروژه می‌توان به گروه آلمانی KION (سازنده لیفتراک‌های خودران و ربات‌های متحرک انبارداری) و غول کره‌ای ال‌جی اشاره کرد؛ شرکتی که در حال توسعه ربات انسان‌نمای اختصاصی خود بر پایه مدل پایه انویدیا موسوم به Isaac GR00T است.

هنوز مشخص نیست که آیا ربات‌های انسان‌نما می‌توانند سرانجام به نیروی کار مستقل و همه‌فن‌حریفی تبدیل شوند که توانایی انجام هر وظیفه انسانی را داشته باشد یا خیر؛ اما تلاش‌های گسترده در آمریکا، چین و اروپا برای به‌کارگیری ربات‌ها بسیار فراتر از انسان‌نماها رفته و در حال حاضر انواع ماشین‌های هوشمند در محیط‌های کاری جدید محک زده می‌شوند.

گوئل در پایان خاطرنشان کرد: «ربات‌های نسل پیشین عمدتاً در یک جایگاه ثابت مستقر بودند و تنها یک کار تکراری را انجام می‌دادند؛ اما در عصر نوین رباتیک با پیکربندی‌های چندمنظوره و مهارت‌های عمومی، حیاتی است که ربات‌ها بتوانند کار‌های مختلف را در محیط‌های متنوع انجام دهند؛ و تنها راهی که ورود چنین ربات‌هایی را به خطوط تولید عملی می‌کند، ارتقای جدی سطح ایمنی است.»