هفت مدل متن‌باز انویدیا؛ ابزارهای رایگانی که سرعت مهندسی و اکتشافات علمی را متحول کرده‌اند

انویدیا که معمولاً به‌خاطر نرم‌افزارهای انحصاری و بسته‌ای مانند CUDA شناخته می‌شود، در واقع به پیشگام اصلی عرضه مدل‌های متن‌باز در طیف وسیعی از صنایع، از هوش مصنوعی عاملی (Agentic AI) گرفته تا خودروهای خودران و کشف دارو تبدیل شده است. این شرکت به‌تازگی در نشستی با تحلیلگران، سبد محصولات خود شامل هفت مدل منحصربه‌فرد هوش مصنوعی را بررسی و کاربردهای عملی هرکدام را تشریح کرد. مرور این مجموعه به‌خوبی نشان می‌دهد که مدل‌های متن‌باز انویدیا چگونه جایگاه رهبری این شرکت را در توسعه راهکارهای هوش مصنوعی در کنار شرکای تجاری تثبیت می‌کنند و در نهایت، تقاضای بالایی برای سخت‌افزارهای انویدیا به‌همراه می‌آورند.

مدل‌های متن‌باز در برابر مدل‌های بسته

ماجرا واقعاً رقابت یکی در برابر دیگری نیست؛ چراکه توسعه‌دهندگان مدل‌های بنیادین مانند OpenAI و Anthropic نقش رهبری مهمی در پژوهش‌ها و پیشرفت‌های مدل‌های هوش مصنوعی ایفا می‌کنند. مدل‌های بسته همچنان استاندارد طلایی بازار باقی خواهند ماند، اما مدل‌های متن‌باز شکاف‌های تخصصی و دامنه‌محوری را که مدل‌های بسته جا گذاشته‌اند، با هزینه‌ای بسیار به‌صرفه‌تر پر می‌کنند. تمام مدل‌های معرفی‌شده در این مجموعه رایگان و برای استفاده عموم آزاد هستند. در این میان، انویدیا مجوز نرم‌افزاری Nvidia AI Enterprise را برای ابزارهای اجرای این مدل‌ها به فروش می‌رساند.

خانواده مدل‌های متن‌باز Nemotron برای هوش مصنوعی عاملی

خانواده Nemotron پیش از آنکه تب هوش مصنوعی عاملی داغ شود حضور داشت و به‌عنوان مدل اصلی انویدیا برای هوش مصنوعی مولد فعالیت می‌کرد. از زمانی که ایجنت‌ها وارد میدان شده‌اند، این خانواده به استاندارد اصلی بسیاری از سرویس‌های هوش مصنوعی عاملی تبدیل شده است.

یکی از نمونه‌های کاربردی این فناوری، سامانه Super Agent در شرکت Dassault Systèmes است که در طراحی و تحلیل مهندسی فیزیکی به کمک رایانه (CAD) کاربرد دارد. این شرکت از مدل Nemotron برای طراحی درهای خودرو استفاده می‌کند که به افزایش ۲۸ درصدی کیفیت طراحی، بهبود ۲۵ درصدی بهره‌وری در طیف وسیعی از وظایف طراحی مهندسی و کاهش ۳۵ درصدی فراخوانی ابزارها منجر شده است.

مدل Nvidia Cosmos برای دنیای هوش مصنوعی فیزیکی

مدل Cosmos به پیشرفته‌ترین مدل هوش مصنوعی صنعت برای استدلال بصری، شبیه‌سازی محیط و تولید کنش تبدیل شده است. برخلاف مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) که بر پایه کلمات و جملات بنا شده‌اند، این مدل قوانین فیزیک را درک می‌کند. این سیستم به مهندسان یاری می‌رساند تا مدل‌های هوش مصنوعی فیزیکی سفارشی را برای استقرار در لبه شبکه، ازجمله در خودروها، ربات‌ها و کارخانه‌ها طراحی کنند.

یک نمونه ملموس در این بخش، شرکت زیمنس است که از مدل Cosmos برای اجرای ایجنت‌های همیشه روشن کارخانه (Always-On Factory Agents) بهره می‌برد؛ اقدامی که افزایش ۱۰ برابری سرعت پردازش استنتاج ویدیویی، کاهش حداکثر ۸۵ درصدی تلاش‌های مهندسی و کاهش ۴۰ درصدی هشدارهای کاذب را هدف قرار داده است.

مدل Nvidia Isaac GR00T برای ربات‌های انسان‌نمای همه‌کاره

ربات‌های انسان‌نما می‌توانند انقلاب بزرگ بعدی دنیای فناوری باشند. ایلان ماسک در ژانویه ۲۰۲۶ در اجلاس داووس آینده‌ای را پیش‌بینی کرد که در آن تعداد ربات‌ها از انسان‌ها بیشتر خواهد شد و حدود ۸۰ درصد از ارزش شرکت تسلا را تشکیل خواهند داد. رسیدن به چنین نقطه‌ای نیازمند آموزش‌های رباتیک بسیار فراتر از نمونه‌های اولیه امروزی است و مدل Isaac GR00T دقیقاً برای همین هدف به میدان آمده است. مدل GR00T (که با دو عدد صفر در نام خود نوشته می‌شود) به ساخت ربات‌هایی با مهارت حرکتی بالا برای اجرای وظایف کمک می‌کند و کنش‌های مبتنی بر سیاست‌گذاری را برای ساختارهای بدنی، محیط‌ها و مأموریت‌های گوناگون فراهم می‌آورد.

یکی از نمونه‌های شاخص در این حوزه، ربات Unitree H2 محسوب می‌شود که یک طراحی مرجع و متن‌باز از ربات انسان‌نما با ۷۵ درجه آزادی حرکتی در سراسر بدن و دست‌ها است و اکوسیستم غنی و گسترده‌ای از شرکای تجاری را در سراسر جهان به خود جذب کرده است.

مدل Nvidia Alpamayo برای توسعه خودروهای خودران

مدل Alpamayo به‌سرعت به مدل پیشرو برای کمک به شرکت‌ها در تسریع روند توسعه مغز متفکر خودروهای خودران تبدیل شده است. شرکت‌های خودروسازی دیگر نمی‌توانند همه‌چیز را از صفر شروع کنند و Alpamayo تاکنون حمایت شرکت‌های بزرگی هم‌چون بی‌وای‌دی (BYD)، جنرال موتورز (GM)، هیوندای، جگوار لندرور (JLR)، Li Auto، Lucid و مرسدس بنز را به دست آورده است. این پلتفرم محیط شبیه‌سازی پیشرفته‌ای را برای توسعه و آزمایش خودروهای هوشمند آماده تردد در جاده، همراه با امنیت لازم برای وسایل نقلیه خودکار فراهم می‌کند.

نمونه شاخص انویدیا برای استفاده از Alpamayo، شرکت مرسدس بنز است که سامانه Drive Pilot 3 را عرضه کرده و با بهره‌گیری از نرم‌افزارهای سفارشی و مدل Alpamayo، خودران سطح ۳ و ۲ پلاس استاندارد SAE را ممکن ساخته است. مرسدس بنز اکنون روی طراحی تاکسی‌های رباتیک (Robotaxi) کار می‌کند تا با پلتفرم Nvidia DRIVE به خودران کامل سطح ۴ دست یابد و بیش از ۹۵ درصد تصمیم‌گیری‌های رانندگی شهری را به کمک Alpamayo خودکار کند.

پلتفرم Nvidia BioNeMo برای علوم زیستی

علوم زیستی بازارهای متنوعی هم‌چون کشف دارو از پروتئین‌ها، طراحی درمان‌های مبتنی بر RNA، مولکول‌های دارویی و فرمول‌های شیمیایی را در بر می‌گیرد که هرکدام مدل هوش مصنوعی ویژه خود را برای سرعت بخشیدن به روند توسعه می‌طلبند. در این بخش، انویدیا با بیش از هشت شرکت همکاری کرده است که از BioNeMo برای شتاب بخشیدن به نوآوری‌های طراحی و تولید دارو بهره می‌برند.

مثالی که انویدیا در این زمینه مطرح کرد، پروژه Lila Scientific Superintelligence بود که با استفاده از مدل Nemotron 3.5 Super در مقایسه با Nemotron 3 Super، به نرخ موفقیت شگفت‌انگیز ۹۸ درصدی در تولید طرح‌های آزمایشگاهی آماده اجرا دست یافته و بیش از ۹۵۰ هزار توالی mRNA را طراحی و تولید کرده و درون سلول‌های زنده آزمایش کرده است.

پلتفرم Earth-2؛ نخستین پشته متن‌باز هوش مصنوعی برای پیش‌بینی آب‌وهوا

طی سال‌های اخیر، دقت پیش‌بینی وضعیت آب‌وهوا پیشرفت چشمگیری داشته است. پلتفرم Earth-2 انویدیا مدل‌ها و ابزارهایی را برای پیش‌بینی‌های جوی بسیار دقیق و در مقیاس خرد ارائه می‌دهد و در پیش‌بینی‌های میان‌مدت جهانی و پیش‌بینی‌های آنی (Nowcasting) بسیار کارآمد ظاهر شده است. انویدیا اعلام کرده است که این سیستم می‌تواند پیش‌بینی‌های محلی را ۱۰ برابر سریع‌تر و با هزینه‌ای بسیار کمتر تولید کند. سازمان هواشناسی اسرائیل نیز از مدل‌ها و ابزارهای Earth-2 برای تولید پیش‌بینی‌های با وضوح بالا استفاده می‌کند و کاهش ۹۰ درصدی زمان محاسبات را در مقایسه با مدل‌های سنتی آب‌وهوایی اجراشده روی خوشه‌های پردازنده مرکزی (CPU) گزارش داده است.

مدل Nvidia Ising؛ شتاب‌دهنده رایانش کوانتومی

دو مورد از بزرگ‌ترین چالش‌های رایانش کوانتومی همچنان بهبود تشخیص و تصحیح خطا و هم‌چنین کالیبراسیون پردازنده‌ها است. مشخص شده که هوش مصنوعی در این زمینه نیز راهگشا است و انویدیا خانواده‌ای از مدل‌های متن‌باز را ساخته که هم‌اکنون در حال استفاده هستند. انویدیا برای پیشبرد این هدف با شمار زیادی از شرکت‌های سازنده سیستم‌های رایانش کوانتومی ازجمله IQM، Q-Ctrl و Infleqtion همکاری می‌کند. مدل‌های متن‌باز Ising به خودکارسازی فرآیند کالیبراسیون و رمزگشایی سخت‌افزارهای کوانتومی، فارغ از نوع کیوبیت مصرفی (اعم از ابررسانا، اتم‌های خنثی، یون‌های به دام افتاده و غیره) کمک می‌کنند.

یک نمونه موفق در این بخش، شرکت سازنده پردازنده‌های کوانتومی Aegiq است که با بهره‌گیری از مدل Ising، سرعت کالیبراسیون پردازنده را سه برابر افزایش داده و هم‌زمان عملیات رمزگشایی را نیز ۲.۵ برابر بهبود بخشیده است.

پیام بزرگ‌تر ماجرا

تنوع سخت‌افزارهای انویدیا، نرم‌افزارهای هوش مصنوعی و پردازش سریع (HPC)، مدل‌های هوش مصنوعی متن‌باز و اکنون راهکارهای تأمین مالی، به این شرکت کمک کرده‌اند تا اثر ظهور روزافزون جایگزین‌های پردازنده گرافیکی در بازار را تا حد زیادی خنثی کند. اینکه تراشه TPU گوگل یا پردازنده گرافیکی AMD هم‌ردیف یا سریع‌تر از پردازنده گرافیکی انویدیا باشد، دیگر عامل تعیین‌کننده برای خرید نیست. مشتریان سخت‌افزاری را می‌خرند که بتواند آن‌ها را در سریع‌ترین زمان ممکن روی مدل‌های جدید هوش مصنوعی راه‌اندازی کند تا چالش‌های تجاری و علمی خود را حل کنند. سبد مدل‌های متن‌باز انویدیا دلیل محکم دیگری است که نشان می‌دهد چرا بسیاری از مشتریان و بارهای کاری در آینده قابل پیش‌بینی همچنان روی پردازنده‌های گرافیکی انویدیا باقی خواهند ماند.