استارتاپ Omen AI با خرید ۱۶ میلیون دلاری Aquatic Labs، خنک‌کاری دیتاسنترهای هوش مصنوعی را ارتقا می‌دهد

طبق برآوردهای بنیاد آب (Water Foundation)، دیتاسنترهای ایالات متحده سالانه بین ۱۷ تا ۱۹ میلیارد گالن آب برای خنک نگه داشتن تراشه‌های پرحرارت خود مصرف می‌کنند و انتظار می‌رود این رقم ظرف پنج سال آینده سه برابر شود.

این مسئله برای سرمایه‌گذارانی که میلیاردها دلار به توسعه مقیاس هوش مصنوعی اختصاص داده‌اند، چالشی پرهزینه و از نظر سیاسی و زیست‌محیطی حساس به‌شمار می‌رود. یکی از راه‌های کاهش مصرف آب، پایش دقیق‌تر مایعات خنک‌کننده است؛ کاری که در حال حاضر نیازمند ارسال نمونه‌ها به آزمایشگاه بوده و فرایندی چندروزه و زمان‌بر محسوب می‌شود.

استارتاپ Omen AI در سال ۲۰۲۴ با هدف حل همین مشکل تأسیس شد. این شرکت در حال ساخت حسگری بلادرنگ است که خرابی شیرها و دریچه‌ها یا رشد باکتری‌ها در سیستم را که جریان آب را مسدود می‌کند، به‌سرعت تشخیص می‌دهد. استارتاپ Omen پس از جذب ۳۱ میلیون دلار سرمایه در دور سری A در ماه ژوئن، اکنون استارتاپ رقیب خود یعنی Aquatic Labs را با قراردادی نقدی و مبتنی بر سهام به ارزش ۱۶ میلیون دلار خریداری کرده است.

این معامله پس از آن شکل گرفت که یکی از سرمایه‌گذاران حوزه تصفیه و فیلتراسیون، زک لابرژ (Zach Laberge)، بنیان‌گذار Omen AI را به آلن آدامز (Allan Adams)، مدیرعامل Aquatic Labs معرفی کرد. هر دو استارتاپ مشغول ساخت حسگرهای بلادرنگ آب با فناوری‌های مکمل بودند؛ حسگرهای Omen عناصر موجود در آب را شناسایی می‌کردند و حسگر Aquatic Labs میزان قلیایی بودن مایع را می‌سنجید.

آدامز در این زمینه توضیح می‌دهد که ادغام این دو فناوری در قالبی یکپارچه، تصویر بسیار جامع‌تر و دقیق‌تری از وضعیت آب و مایع خنک‌کننده ارائه می‌دهد و چشم‌انداز مشترک آن‌ها برای خودکارسازی فرایندی را که پیش‌تر کند و دستی بود محقق می‌سازد.

این ادغام دو سبک متفاوت از بنیان‌گذاران را کنار یکدیگر قرار داده است؛ لابرژ برای راه‌اندازی نخستین شرکت خود دبیرستان را رها کرد و در آنجا به تحلیل مایعات برای ماشین‌آلات سنگین هیدرولیکی می‌پرداخت. در سوی دیگر، آدامز شخصیتی دانشگاهی با پیش‌زمینه فیزیک است که سال‌های زیادی از دوران حرفه‌ای خود را به‌عنوان استاد مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) و پژوهشگر مؤسسه اقیانوس‌شناسی Woods Hole، صرف توسعه حسگرهای پیشرفته اقیانوسی کرده بود.

اکنون با انتصاب آدامز به‌عنوان مدیر ارشد علمی شرکت، تیم‌های مشترک در حال ادغام هر دو فناوری در یک حسگر واحد هستند و انتظار دارند این محصول تا اوایل سال آینده میلادی وارد بازار شود. به گفته لابرژ، حسگرهای اولیه Omen تا پایان سال جاری میلادی بر تراشه‌هایی با مصرف برق ۲۵۰ تا ۳۰۰ مگاوات و ارزشی حدود ۵ تا ۷ میلیارد دلار نظارت خواهند کرد و این شرکت امیدوار است تا پایان سال ۲۰۲۷ میلادی فناوری خود را روی تراشه‌هایی با توان مجموع ۱ گیگاوات نصب کند.

ارزش افزوده اصلی این سامانه در افزایش زمان پایداری و فعالیت سرورها (Uptime) نهفته است. اگر سیستم مایعات خنک‌کننده دچار اختلال یا آلودگی شود، مدیران دیتاسنترها معمولاً ترجیح می‌دهند کل آب را تخلیه کنند تا تجهیزات گران‌قیمت آسیبی نبینند. این کار به معنای توقف کامل عملیات سرورها تا زمان بازسازی سیستم مایع است که هزینه‌های سنگینی به‌همراه دارد. پایش بلادرنگ به گردانندگان دیتاسنترها امکان می‌دهد از مایع خنک‌کننده برای مدتی طولانی‌تر استفاده کنند و هزینه‌های پاک‌سازی و تخلیه را به حداقل برسانند.

آدامز امیدوار است اثر این فناوری‌ها فراتر از دیتاسنترها نیز دیده شود. او خاطرنشان می‌کند: «آب وارد دیتاسنترها می‌شود و پس از مصرف، به سیستم فاضلاب و چرخه آب شهری تخلیه می‌گردد؛ بنابراین همه می‌خواهند این فرایند به ایمن‌ترین و مسئولانه‌ترین شیوه ممکن انجام شود و تحقق این امر، مستلزم اندازه‌گیری و سنجش دقیق شاخص‌ها است.»

شرکت‌های هوش مصنوعی پیش‌تر پیش‌بینی می‌کردند تا سال ۲۰۳۰ میلادی بیش از ۴ تریلیون دلار صرف توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی شود، اما اخیراً تردید برخی سرمایه‌گذاران درباره این حجم از سرمایه‌گذاری افزایش یافته و ارزش سهام غول‌های ابری را تحت تأثیر قرار داده است. با این حال، تیم Omen نگران تغییر احساسات بازار نیست، چراکه خدمات آن‌ها پس از احداث فیزیکی دیتاسنترها به کار می‌آید.

لابرژ در این باره می‌گوید: «ما با مشتریانی همکاری می‌کنیم که پروژه‌های آن‌ها در حال ساخت است یا پیش‌تر ساخته شده است؛ بنابراین نوسانات اخیر تأثیری بر ما ندارد، زیرا تأمین مالی تمامی این پروژه‌ها ۱۲ ماه قبل انجام شده است. دیدگاه ما این است که حتی اگر بازار انقباض پیدا کند و به نصف کاهش یابد، باز هم بزرگ‌ترین بازار تاریخ بشر خواهد بود.»