مرورگر Opera از قابلیت WebAI رونمایی کرد؛ اجرای مستقیم هوش مصنوعی روی کامپیوتر کاربر

معرفی پروژه WebAI و اجرای هوش مصنوعی محلی در وب

WebAI نام اختصاصی شرکت Opera برای قابلیت هوش مصنوعی محلی درون مرورگر است. با این سازوکار، وب‌سایت‌ها و افزونه‌ها می‌توانند مدل‌های هوش مصنوعی را مستقیماً روی رایانه کاربر اجرا کنند؛ بدون اینکه نیازی به رفت‌وبرگشت اطلاعات در فضای ابری، نصب برنامه‌های جداگانه یا دریافت کلیدهای اختصاصی API از ارائه‌دهندگان تجاری وجود داشته باشد. وبلاگ رسمی شرکت Opera در تاریخ ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ از عرضه نسخه پیش‌نمایش اولیه این ویژگی در مرورگرهای Opera One، Opera GX و Opera Neon خبر داد و در ادامه این خبر در پلتفرم‌هایی مانند Product Hunt و رسانه‌هایی چون TechCrunch بازتاب یافت.

برای بررسی جزئیات بیشتر می‌توانید به وبلاگ رسمی Opera پیرامون WebAI مراجعه کنید یا از طریق مسیر تنظیمات، بخش Opera AI و سپس فعال‌سازی Web AI API، این ویژگی را فعال نمایید.

ویژگی‌ها و قابلیت‌های محوری WebAI

1. پردازش کاملاً محلی: استنتاج و پردازش مدل‌ها مستقیماً درون مرورگر انجام می‌شود تا داده‌ها و محتوای صفحات هرگز از دستگاه کاربر خارج نشوند.
2. رابط‌های برنامه‌نویسی متنوع: ارائه رابط‌های ویژه شامل Prompt برای تولید محتوا، Decision برای دسته‌بندی اطلاعات و Semantic Embeddings جهت تحلیل ارتباط معنایی داده‌ها.
3. مدل‌های سازگار: اجرای مدل‌های دارای وزن آزاد از طریق موتور اختصاصی Opera و همچنین پشتیبانی از مدل‌های سبک درون‌دستگاهی، از جمله مدل Gemma گوگل و مدل‌های بهینه‌شده برای پردازنده‌های اختصاصی اپل.
4. کنترل کامل و حریم خصوصی: این قابلیت کاملاً اختیاری است؛ تا زمانی که کاربر آن را به‌شکل دستی فعال نکند هیچ فایلی دانلود نمی‌شود و در هر زمان امکان غیرفعال‌سازی آن وجود دارد.
5. سازگاری با پلتفرم‌ها: پیش‌نمایش اولیه این ابزار روی نسخه‌های ۶۴ بیتی ویندوز (پردازنده‌های Intel و AMD) و رایانه‌های مک مجهز به تراشه‌های اپل در دسترس قرار گرفته است، اما در حال حاضر از مک‌های اینتل، لینوکس و نسخه‌های ویندوز مبتنی بر Arm پشتیبانی نمی‌کند و سرعت آن به قدرت سخت‌افزار وابسته است.
6. نمونه‌های کاربردی آزمایشی: عرضه ۶ افزونه آزمایشی برای نمایش کارکرد فناوری (از جمله پروژه‌های Project Lens، Got It? و Semantic Art).

دلایل اهمیت و تمایز عنوان WebAI

انتخاب نام خاص و مشخص WebAI به‌جای یک عبارت کلی نظیر «هوش مصنوعی مرورگر»، بر تلاش برای ارائه یک ساختار مشخص و منسجم اشاره دارد. انتشار خبر در رسانه‌های معتبر فناوری نشان می‌دهد این اقدام گامی به سوی تعریف یک چارچوب استاندارد برای اجرای هوش مصنوعی در وب است.

راهنمای گام‌به‌گام راه‌اندازی و استفاده

1. نخست نسخه جدید مرورگر Opera One را نصب یا به‌روزرسانی کنید.
2. وارد مسیر تنظیمات (Settings) شده، به بخش Opera AI بروید و گزینه Web AI API را فعال کنید (دانلود مدل‌ها ممکن است چند دقیقه طول بکشد).
3. جهت توسعه یا تست، به صفحه مستندات فنی WebAI سر بزنید یا افزونه‌های نمونه ارائه‌شده را اجرا کنید.

نکات کاربردی و محدودیت‌های فعلی

• این پروژه هنوز در مرحله پیش‌نمایش اولیه قرار دارد و امکان بازنگری در رابط‌های برنامه‌نویسی و فهرست مدل‌ها وجود دارد.
• پردازش‌های هوش مصنوعی نیازمند منابع پردازشی دستگاه هستند و اجرای محلی روی رایانه‌های ضعیف ممکن است با کاهش سرعت همراه باشد.
• معرفی WebAI در قالب یک استاندارد وب هم‌اکنون در مرحله پیشنهاد قرار دارد و پشتیبانی سایر مرورگرها از آن هنوز قطعی نیست.