ممنوعیت پروژه‌های هوش مصنوعی در انجمن متن‌باز ردیت، موجی از انتقاد توسعه‌دهندگان را رقم زد

انجمن‌های ردیت روزبه‌روز قوانین سخت‌گیرانه‌تری درباره هوش مصنوعی وضع می‌کنند؛ برخی از آن‌ها ارسال محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی را محدود کرده‌اند و برخی دیگر بحث درباره این فناوری را به حداقل رسانده‌اند. تازه‌ترین اقدام سخت‌گیرانه در این زمینه از سوی جامعه r/opensource ردیت رقم خورده است؛ جایی که مدیران آن در ۲۴ اکتبر محدودیت‌های گسترده‌ای وضع کردند و پروژه‌های ساخته‌شده با هوش مصنوعی، پروژه‌هایی را که از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند و حتی نرم‌افزارهای ویژه توسعه هوش مصنوعی را به‌کلی ممنوع اعلام نمودند. این تصمیم به دلیل دامنه بسیار وسیع واژگانش با انتقادهای تندی روبه‌رو شده است، زیرا جمعی از توسعه‌دهندگان تأکید دارند کدنویسی با کمک هوش مصنوعی لزوماً به معنای افت کیفیت یا غیر متن‌باز بودن یک پروژه نیست.

نکته قابل توجه این است که قوانین جدید فراتر از حوزه هوش مصنوعی می‌روند. پروژه‌هایی که در r/opensource معرفی می‌شوند، اکنون باید حداقل به مدت یک سال سابقه نگهداری فعال داشته باشند، از مشارکت چند توسعه‌دهنده بهره ببرند، جامعه کاربری فعال داشته باشند و از مجوزهای متن‌باز مورد تأیید بنیاد OSI استفاده کنند. علاوه بر این، پروژه‌های دانشجویی متداول مانند برنامه‌های یادداشت‌برداری یا پی‌دی‌اف‌خوان‌ها نیز از این فضا حذف شده‌اند و دیگر اجازه ارسال درخواست برای جذب مدیر یا مشارکت‌کننده جدید وجود ندارد.

مدیران این انجمن همچنین شرط گذاشته‌اند که حساب‌های کاربری ردیت باید حداقل یک سال قدمت داشته باشند و سابقه فعالیت چشمگیری از خود به ثبت رسانده باشند. آن‌ها هشدار داده‌اند کاربرانی که پس از تلاش برای انتشار پست به مدیران پیام دهند، ممکن است با مسدودسازی دائمی و خاموش شدن دسترسی مواجه شوند. بیانیه ناظران به‌طور خاص لحنی بسیار سرسختانه علیه برنامه‌نویسی به کمک هوش مصنوعی در پیش گرفته است.

مدیران این سابردیت در بیانیه خود نوشتند: «اگر مشخص باشد که در پروژه خود از هوش مصنوعی استفاده کرده‌اید، جایی در این انجمن ندارید. توکن‌ها ارزان هستند و برای ما اهمیتی ندارد که چقدر توکن صرف ساخت پروژه شگفت‌انگیزتان کرده‌اید.»

این شیوه‌نامه همچنین به کاربرانی که به زبان انگلیسی صحبت نمی‌کنند توصیه کرده به دنبال جامعه دیگری باشند، زیرا مدیران ادعا می‌کنند توانایی تفکیک مطمئن متون انگلیسی نوشته‌شده با هوش مصنوعی از ترجمه‌های ماشینی را ندارند. این بند از دستورالعمل موجی جداگانه از انتقادها را برانگیخته است و یکی از کاربران این برخورد خصمانه با غیرانگلیسی‌زبان‌ها را «زننده» خوانده است.

توسعه‌دهندگان دیگری نیز اعتراض کرده‌اند که این قوانین ممکن است پروژه‌های کاملاً اصیل و ارزشمند را تنها به این دلیل که توسط یک توسعه‌دهنده مستقل ساخته شده‌اند یا از ابزارهای هوش مصنوعی بهره برده‌اند، از میدان به در کند. یکی از برنامه‌نویسان اشاره کرد پروژه ۹ ساله او در GitHub بیش از ۳۰۰ ستاره دارد اما تنها یک مشارکت‌کننده دارد؛ وضعیتی که این پروژه را علیرغم عدم استفاده از هیچ‌گونه هوش مصنوعی، در معرض حذف قرار می‌دهد.

این محدودیت‌ها پرسش‌هایی جدی پدید آورده است درباره اینکه آیا پروژه‌های بزرگی همچون هسته لینوکس (Linux kernel) نیز با فراگیرتر شدن هوش مصنوعی در توسعه نرم‌افزار، ممکن است مشمول نقض این قوانین جدید شوند یا خیر.

در این میان، جامعه لینوکس رویکردی کاملاً متفاوت در پیش گرفته است. در ماه آوریل، پروژه هسته لینوکس قواعدی رسمی برای پذیرش کدهای توسعه‌یافته با کمک هوش مصنوعی تدوین کردطبق این قواعد، مشارکت‌کنندگان ملزم به شفاف‌سازی هستند و برنامه‌نویسان انسانی همچنان مسئولیت نهایی کدهای ارسالی و هرگونه باگ یا چالش امنیتی حاصل از آن را بر عهده دارند. این سیاست در گام نخست برچسب «Assisted-by» را برای مشخص کردن دخالت هوش مصنوعی معرفی کرد.

لینوس توروالدز، خالق لینوکس، پیش‌تر در برابر مخالفت همه‌جانبه با ابزارهای هوش مصنوعی موضع‌گیری کرده بود. او در ماه ژوئیه در جریان گفتگویی درباره بازبینی کد با کمک هوش مصنوعی اظهار داشت: «هوش مصنوعی صرفاً یک ابزار است، درست مانند سایر ابزارهایی که به کار می‌بریم؛ و بدون تردید ابزاری سودمند و کارآمد به شمار می‌آید.»

البته بحث‌های جاری پیرامون r/opensource به این معنا نیست که لینوکس تحریم یا ممنوع شده است. یکی از ناظران انجمن با نام کاربری Wolvereness اظهار داشت هسته لینوکس حداقل شرایط لازم را برآورده می‌کند و ارزیابی اینکه آیا یک پروژه به‌طور آشکار با هوش مصنوعی ساخته شده یا خیر، تصمیمی سلیقه‌ای و مبتنی بر قضاوت فردی خواهد بود. این مسئله فضای گسترده‌ای برای مدیران ایجاد می‌کند تا این سیاست را درباره پروژه‌های مختلف به شیوه‌های متفاوتی تفسیر کنند.

موج اعتراض‌ها تا کنون باعث شکل‌گیری سابردیت رقیبی به نام r/TrueOpenSource توسط یکی از کاربران ردیت شده است. ناظران r/opensource نیز در ویرایشی به اطلاعیه اولیه خود، وجود این جامعه نوپا را به رسمیت شناخته و آن را پناهگاهی احتمالی برای کاربران متضرر از این محدودیت‌ها توصیف کرده‌اند.

این مناقشه تنها محدود به بخش متن‌باز ردیت نیست. در ماه آوریل، مدیران انجمن r/programming نیز ارسال پست درباره مدل‌های زبانی بزرگ را به‌طور موقت ممنوع کردند و توضیح دادند حجم انبوه این مباحث، گفتگوهای فنی را تحت‌الشعاع قرار داده است. آن‌ها در ماه مه، این ممنوعیت موقت را با سیاستی جایگزین کردند که اغلب محتواهای مربوط به هوش مصنوعی و مدل‌های زبانی را غیرمرتبط تلقی می‌کند، اما بحث‌های فنی و عمیق درباره پیاده‌سازی را مجاز می‌شمارد. هم‌زمان، پروژه‌های متن‌بازی همچون Gentoo و NetBSD نیز محدودیت‌هایی برای پذیرش کدهای تولیدشده با هوش مصنوعی وضع کرده‌اند که نشان‌دهنده نگرانی فزاینده پیرامون کیفیت کد، مسائل مجوز و مسئولیت‌پذیری حقوقی است.

نگهدارندگان پروژه‌های متن‌باز نیز با حجم بالای گزارش‌ها و کدهای تولیدشده توسط ماشین دست‌به‌گریبان هستند. پروژه‌هایی مانند cURL ،tldraw ،Node.js و OCaml با چالش‌هایی جدی پیرامون گزارش‌های باگ مشکوک یا وصله‌های حجیم تولیدشده توسط هوش مصنوعی دست‌وپنجه نرم کرده‌اند؛ مسئله‌ای که زمان مورد نیاز برای بررسی مشارکت‌ها و راستی‌آزمایی کیفیت آن‌ها را به‌شدت افزایش داده است. این چالش‌ها درخواست‌ها برای شفاف‌سازی بیشتر و لزوم بازبینی انسانی را تقویت کرده است، به‌جای آنکه یک رویکرد یکسان و قهری بر تمامی پروژه‌ها تحمیل شود.

با این حال، این محدودیت‌های جدید در تضاد مستقیم با تلاش‌های شرکت OpenAI برای تشویق استفاده از ابزارهای کدنویسی خود در پروژه‌های متن‌باز قرار دارد. این شرکت از طریق برنامه Codex for Open Source، به توسعه‌دهندگان واجد شرایط، شش ماه اشتراک رایگان ChatGPT Pro همراه با Codex، اعتبار استفاده از API و دسترسی مشروط به ابزار امنیتی Codex Security اعطا می‌کند.

به گفته OpenAI، این حمایت‌ها با هدف یاری‌رساندن به توسعه‌دهندگان در فرآیندهای کدنویسی، دسته‌بندی و اولویت‌بندی اشکالات، بازبینی کد، ارتقای امنیت و مدیریت انتشار نرم‌افزار ارائه می‌شود؛ هرچند این شرکت مستقیماً به مناقشات به وجود آمده در سابردیت r/opensource واکنشی نشان نداده است.