پلتفرم Roblox به دانلود بدون مجوز ۱۴۵ گیگابایت مدل سه‌بعدی برای آموزش هوش مصنوعی متهم شد

جامعه مستقل مدل‌سازی سه‌بعدی Open3DLab با انتشار بیانیه‌ای عمومی هشدار داد که یک ربات خزنده وب، وابسته به پلتفرم بازی Roblox، تقریباً تمامی پروژه‌های این وب‌سایت و پایگاه‌های همکار آن شامل SFMLab و SmutBase را پویش کرده و در این فرآیند ۱۴۵٫۵ گیگابایت داده را دانلود کرده است. این مجموعه در پستی در وبلاگ خود گزارش داد که نسخه‌های کامل ۱٬۰۲۷ فایل از ۷۱۲ پروژه مختلف استخراج شده است؛ اقدامی که به باور مدیران سایت، با هدف آموزش مدل‌های هوش مصنوعی صورت گرفته است.

این گزارش به تشریح جزئیات رویداد و اقداماتی می‌پردازد که Open3DLab برای جلوگیری از تکرار آن انجام داده است. طبق اعلام این مرکز، تیم فنی در تاریخ ۱۸ اکتبر متوجه شد که یک خزنده اینترنتی حجم بسیار بالایی از درخواست‌ها را به سوی وب‌سایت و سرورهای دانلود سرازیر کرده است. این ربات از شناسه کاربری (User Agent) با عنوان trellis2-data-sourcing/1.0 (3D foundation model research; [redacted]@roblox.com) استفاده می‌کرد و تمامی ترافیک آن از یک نشانی متعلق به خدمات ابری آمازون AWS ارسال می‌شد. این خزنده نه تنها فایل robots.txt و شرایط استفاده سایت را که استخراج خودکار داده‌ها را صراحتاً منع می‌کند نادیده گرفت، بلکه مجوزهای اختصاصی سازندگان پروژه‌ها را که استفاده تجاری از آثار را ممنوع کرده بودند زیر پا گذاشت.

این ربات در بازه‌ای ۳۴ ساعته و در قالب ۲۶٬۴۲۹ درخواست، عملاً فهرست کامل ۱۸٬۹۲۶ پروژه موجود در سایت را بررسی کرد. پس از پایان این مرحله، خزنده مذکور پیش از توقف فعالیت خود، ۱٬۰۲۷ فایل از ۷۱۲ پروژه را بارگیری کرد. فایل‌های دانلودشده شامل ۳۶۴ مورد با حجم ۵۴٫۸ گیگابایت از ۲۲۴ پروژه در SmutBase (سایت همکار برای طرح‌های مخصوص بزرگسالان) بوده است. علاوه بر این، ۳۴۵ پروژه دیگر نیز با حجم ۶۲٫۶ گیگابایت از بخش مربوط به طرح‌های بزرگسالان سایت SFMLab برداشته شده است.

به گفته Open3DLab، عامل اصلی که مانع دانلود حجم بیشتری از اطلاعات شد، اتصال ربات به سرورهای رایگان سایت بود که سرعت بارگیری و تعداد دانلودهای همزمان را محدود می‌کرد. عملیات استخراج در همان روز شناسایی و دسترسی آن تا صبح روز بعد مسدود شد. با وجود این، تلاش‌های دیگری برای دانلود در ۱۹ اکتبر ثبت شد؛ ترافیکی که دقیقاً در ساعات اداری انجام گرفت و تنها برای حدود یک ساعت در زمان ناهار متوقف شد و با وجود مسدود بودن، از شدت درخواست‌های آن کاسته نشد.

آخرین تلاش این خزنده در ۲۰ اکتبر با روندی نزولی انجام شد که به نظر می‌رسید تلاشی برای ارزیابی محدودیت ترافیک سرور باشد. در نهایت، ارسال درخواست‌ها در همان روز به‌طور کامل متوقف گردید. مسئولان وب‌سایت در پی این ماجرا برای دریافت توضیحات رسمی با Roblox تماس گرفتند، اما پاسخی دریافت نکردند.

در شناسه کاربری ربات Roblox به پژوهش روی مدل‌های پایه سه‌بعدی اشاره شده است. همان‌طور که در گزارش Open3DLab ذکر شده، Roblox از مارس ۲۰۲۵ و با معرفی سیستم هوش مصنوعی Roblox Cube در حال توسعه چنین ساختاری بوده است؛ ابزاری که به‌عنوان هسته هوش مصنوعی مولد شرکت برای مدل‌سازی سه‌بعدی و اسکلت‌بندی حرکتی شخصیت‌ها توسعه می‌یابد و طراحی کاراکترها و آواتارها را به‌عنوان هدف نهایی دنبال می‌کند. افزون بر این، فناوری هوش مصنوعی دیگری که مدل‌های داخل بازی را بر اساس متن و دستور کاربر می‌سازد و «تولید چهاربعدی» نام دارد، در فوریه ۲۰۲۶ در نسخه آزمایشی بتا رونمایی شد. نشانی ایمیل موجود در شناسه کاربری ربات با نام یکی از پژوهشگران حاضر در مقاله علمی Roblox Cube همخوانی دارد، هرچند این نام در گزارش منتشرشده پوشانده شده است.

با در نظر گرفتن این پیشینه، کارشناسان محتمل‌ترین سناریو را جمع‌آوری داده‌ها به منظور آموزش یا سنجش مدل پایه سه‌بعدی این شرکت می‌دانند، هرچند تأکید دارند که این موضوع هنوز در دادگاه به اثبات نرسیده است.

پلتفرم Roblox یک اکوسیستم گسترده بازی و سرگرمی با بیش از ۳۳ میلیون کاربر فعال است که طبق گزارش‌ها، نزدیک به ۴۰ درصد از آنها را کودکان زیر ۱۲ سال تشکیل می‌دهند. جامعه Open3DLab تصریح کرده است که گمان نمی‌کند Roblox عامدانه به دنبال جمع‌آوری طرح‌های نامناسب بوده باشد، اما لاگ‌های سرور نشان می‌دهد هیچ نظارت یا فیلتری بر فرآیند جمع‌آوری اعمال نشده است؛ وضعیتی که مسئولیت‌پذیری اخلاقی و اعتبار این شرکت بزرگ را در مدیریت داده‌ها به چالش می‌کشد.