سم آلتمن: اجرای محلی هوش مصنوعی روی کامپیوترها هدر دادن حافظه رم است

شاید چندان تعجب‌آور نباشد، اما سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، چندان دل خوشی از اجرای محلی مدل‌های هوش مصنوعی توسط کاربران ندارد؛ چراکه به باور او، این کار منابع ارزشمند حافظه را از دسترس مراکز داده خارج می‌کند.

آلتمن در گفتگوی جدید خود در پادکست Cheeky Pint اظهار داشت: «وقتی با محدودیت شدید در تأمین سخت‌افزار روبه‌رو هستید، باید به دنبال حداکثر بهره‌وری در بستر ابری باشید، اما در کمال تعجب، درک شهودی بسیاری از افراد دقیقاً برعکس این موضوع است.»

در نقطه مقابل، شرکای تجاری OpenAI، از جمله انویدیا و مایکروسافت، همواره از مزایای اجرای مدل‌های هوش مصنوعی روی نسل جدید کامپیوترهای شخصی مجهز به حافظه رم بالا سخن می‌گویند. پردازش محلی هوش مصنوعی علاوه بر حفظ حریم خصوصی کاربران، به مصرف‌کنندگان و سازمان‌ها اجازه می‌دهد بدون پرداخت هزینه اشتراک از ابزارهای ابری بی‌نیاز شوند؛ موضوعی که تهدیدی مستقیم برای مدل کسب‌وکار OpenAI و سایر ارائه‌دهندگان بزرگ خدمات ابری به‌شمار می‌رود.

آلتمن در بخش دیگری از صحبت‌هایش توضیح داد: «افراد زیادی خواهان اجرای محلی هوش مصنوعی هستند و تصور می‌کنند چون مدل‌های متن‌باز در دسترس قرار می‌گیرند، این مسئله حل شده است. آنها فکر می‌کنند می‌توانند مدل‌ها را روی کامپیوترهای خود اجرا کنند و دیگر به تجهیزات مراکز داده نیازی نخواهند داشت. اما از دیدگاه تخصیص بهینه منابع در سطح جهانی، بسیار نگران‌کننده است که سهمی از ذخایر محدود تراشه‌های DRAM جهان در کامپیوتر شخصی هر فرد قرار بگیرد، در حالی که تنها در ۵ درصد از زمان از آن استفاده می‌شود.»

از این رو، به نظر می‌رسد آلتمن موج پردازش محلی هوش مصنوعی را اتلاف حافظه‌های ارزشمند DRAM می‌داند؛ هرچند این دیدگاه تا حد زیادی در جهت منافع تجاری شرکت خود اوست. او این اظهارات را در جریان بحث درباره تشدید بحران کمبود حافظه مطرح کرد؛ بحرانی که پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۰ ادامه داشته باشد. زمانی که از او پرسیده شد اوضاع برای حل این مشکل چگونه پیش می‌رود، او به یک کلمه بسنده کرد: «بد.»

از لحاظ نظری، افزایش تقاضا باید موجی از شرکت‌های پیشرو را به سمت ساخت تراشه‌های حافظه سوق دهد؛ انگیزه‌ای اقتصادی که آدام اسمیت از آن با عنوان «دست نامرئی» یاد کرده و معتقد بود شرایط بازار را برای همگان بهبود می‌بخشد. با این حال آلتمن تأکید کرد: «فکر می‌کنم دست نامرئی بازار در حال حاضر کارایی ندارد. این سازوکار در بهترین حالت کارنامه چندان درخشانی نداشته و به نظرم در این حوزه نیز پاسخگو نیست.»

مدیرعامل OpenAI در ادامه اشاره کرد که صنعت تولید حافظه به‌جای سرمایه‌گذاری بی‌محابا برای پاسخ به تقاضا، باید در ساخت کارخانه‌های جدید رویکردی محتاطانه در پیش بگیرد؛ زیرا سرمایه‌گذاری بیش از حد می‌تواند به اشباع بازار و مازاد عرضه تراشه منجر شود. او گفت: «فکر می‌کنم سازندگان گذشته خود را به یاد دارند؛ اینکه چند بار با ساخت کارخانه‌های بیش از حد و با این وعده که این بار ماجرا متفاوت است، تا مرز ورشکستگی پیش رفتند.»

در این میان، کمبود تراشه‌های حافظه تا حدی شدید بوده که کامپیوترهای جدید بهینه‌سازی‌شده برای هوش مصنوعی محلی، مانند لپ‌تاپ‌های RTX Spark انویدیا، قیمت بسیار بالایی دارند و بعید است تا زمان کاهش قیمت‌ها با استقبال عمومی گسترده روبه‌رو شوند.