بررسی تصادفات جاده‌ای با هوش مصنوعی توسط پلیس توکیو؛ شبیه‌سازی سه‌بعدی برای کاهش ترافیک

به‌نظر می‌رسد یکی از نهادهای انتظامی ژاپن قصد دارد قابلیتی را که معمولاً در فیلم‌های جنایی و علمی‌تخیلی می‌بینیم، به واقعیت تبدیل کند: بازسازی تعاملی حوادث واقعی با کمک هوش مصنوعی. به‌گزارش ژاپن تایمز، اداره پلیس کلان‌شهر توکیو در حال توسعه سامانه‌ای است که با ترکیب هوش مصنوعی، تصاویر دوربین‌های امنیتی و داده‌های مکانی سه‌بعدی ثبت‌شده توسط خودروهای نقشه‌برداری، تصادفات ترافیکی را به‌صورت دیجیتالی بازسازی می‌کند. گفته می‌شود بازرسان با استفاده از این ابزار می‌توانند سرعت خودروها و فواصل را روی صفحه‌نمایش اندازه‌گیری کنند و حادثه را در یک محیط شبیه‌سازی‌شده از زوایای مختلف، ازجمله نمای بالا یا حتی از زاویه دید یک راننده عبوری یا عابر پیاده، دوباره تماشا کنند.

حداقل هدف اصلی پروژه همین است. جزئیات مربوط به نحوه عملکرد دقیق این سامانه پیشنهادی هنوز اندک است، اما گزارش‌ها نشان می‌دهد که پلیس قصد دارد آزمایش‌های اولیه را در ژوئن ۲۰۲۷ آغاز کند و در صورت موفقیت، بهره‌برداری کامل از آن را در ژانویه ۲۰۲۸ کلید بزند. از نظر تئوری، بازسازی‌های دیجیتال می‌توانند نیاز به بازرسی‌های فیزیکی و طاقت‌فرسای میدانی (روش فعلی) را که اغلب ساعت‌ها باعث بسته شدن خیابان‌ها و ایجاد ترافیک‌های سنگین می‌شوند، کاهش دهند.

بااین‌حال، بازسازی صحنه با هوش مصنوعی خطرات خاص خود را به‌همراه دارد؛ به‌ویژه اگر این سامانه‌ها به ابزارهای هوش مصنوعی مولد متکی باشند که مستعد توهم‌زایی و تولید داده‌های ساختگی هستند. در ایالات متحده و سایر کشورها، دادگاه‌ها همین حالا هم برای مهار لوایح قضایی نادرست و گزارش‌های پلیسی تولیدشده با هوش مصنوعی با چالش روبه‌رو هستند. استفاده از فایل‌های صوتی و تصویری ارتقایافته با هوش مصنوعی و حتی نسخه‌های دیپ‌فیک ارائه‌شده در جلسات دادگاه نیز نظام حقوقی را مجبور کرده است تا در نحوه برخورد با مدارک تغییریافته توسط الگوریتم‌ها بازنگری کند.

بازسازی صحنه جرم با هوش مصنوعی نوپاست، اما در راه است

تا جایی که شواهد نشان می‌دهد، طرح پیشنهادی پلیس توکیو نخستین استفاده سیستماتیک از بازسازی مبتنی بر هوش مصنوعی برای ارزیابی تصادفات رانندگی خواهد بود. در سال ۲۰۲۴، نیروهای پلیس در شهر پونه در شرق بمبئی هند نیز استفاده از بازسازی دیجیتال مجهز به هوش مصنوعی را برای تحلیل یک پرونده جنجالی رانندگی در حالت مستی که منجر به مرگ دو عابر پیاده شده بود، بررسی کردند؛ اما مشخص نیست که آیا آن سامانه واقعاً پیاده‌سازی و در دادگاه استفاده شد یا خیر.

پژوهشگران سال‌هاست که فناوری زیربنایی چنین سامانه‌هایی را بررسی می‌کنند. در ماه جولای، تیمی از دانشگاه فنی مونیخ و اداره پلیس جنایی ایالت بایرن در آلمان سامانه هوش مصنوعی‌ای را به نمایش گذاشتند که به‌گفته آن‌ها قادر است هزاران عکس از صحنه جرم را گردآوری کند تا یک بازسازی دیجیتالی دقیق بسازد. این تیم اعلام کرد که سیستم آن‌ها می‌تواند اشیای موجود در صحنه را به‌طور خودکار شناسایی و دسته‌بندی کند. به این ترتیب، بازرسان می‌توانند مدت‌ها پس از وقوع حادثه واقعی، به‌صورت مجازی وارد صحنه جرم سه‌بعدی شوند و به جستجو، جمع‌آوری و تحلیل شواهد بپردازند.

در همین حال، محققان دانشگاه هاسلت بلژیک نیز در مراحل اولیه توسعه ابزاری هستند که هدف آن استفاده از مدل‌های زبانی چندوجهی برای بازسازی‌های دیجیتال است؛ ابزاری که به باور آن‌ها می‌تواند به نیروهای انتظامی و شرکت‌های بیمه کمک شایانی کند.

دیدن برابر با باور کردن است؛ یا شاید هم نه؟

ابزارهای هوش مصنوعی مولد دردسرهای تازه‌ای را نیز برای نظام قضایی ایجاد کرده‌اند. تاکنون صدها وکیل در سراسر جهان به‌دلیل پر کردن لوایح حقوقی با سوابق قضایی جعلی و ساختگی توسط دادگاه‌ها جریمه شده‌اند. در ماه ژوئن، قاضی ایالت می‌سی‌سی‌پی پس از آنکه مشخص شد هر چهار وکیل حاضر در دو طرف یک پرونده به یک سند قضایی جعلی و تولیدشده با هوش مصنوعی استناد کرده‌اند، روند رسیدگی به آن پرونده حقوقی را لغو کرد. البته استنادهای جعلی تنها مشکل موجود نیستند. شمار فزاینده‌ای از ادارات پلیس در ایالات متحده از ابزارهای هوش مصنوعی برای تحلیل شواهد و پیش‌نویس کردن گزارش‌های پلیسی استفاده می‌کنند؛ روندی که اتحادیه آزادی‌های مدنی آمریکا هشدار می‌دهد «عناصر حیاتی انسانی را از رویه‌های پلیسی حذف می‌کند.»

شواهدی که حداقل بخشی از آن‌ها با هوش مصنوعی تولید شده است، مشابه آنچه ممکن است از یک بازسازی دیجیتال به دست آید، پیش از این نیز در برخی مراحل دادرسی ظاهر شده‌اند. در سال ۲۰۲۴، قاضی ایالت واشنگتن که بر یک پرونده قتل نظارت داشت، وکلای مدافع متهم را از ارائه ویدیوهای تلفن همراه که با استفاده از نرم‌افزارهای هوش مصنوعی به‌صورت دیجیتالی ارتقا یافته بودند، منع کرد. بر اساس اسناد دادگاه در آن زمان، قاضی پرونده نگران بود که پذیرش ویدیوهای دستکاری‌شده با هوش مصنوعی «منجر به ابهام در موضوع پرونده و مخدوش شدن شهادت شاهدان عینی شود.»

تنش اصلی در این پرونده‌ها و سایر کاربردهای هوش مصنوعی به‌عنوان مدرک قضایی، این است که آیا می‌توان به سامانه هوش مصنوعی برای بازتاب دقیق واقعیت اعتماد کرد یا خیر. سامانه هوش مصنوعی‌ای که صحنه‌های تصادف رانندگی را بازسازی می‌کند، هرچند شاید به اندازه یک دادگاه قتل حساسیت حیاتی نداشته باشد، اما بی‌تردید با چالش‌ها و تردیدهای مشابهی روبه‌رو خواهد شد.