چرا افت بازدهی اوراق قرضه می‌تواند به جهش دوباره سهام هوش مصنوعی کمک کند؟

سهام شرکت‌های حوزه فناوری در هفته‌های اخیر روزهای پرنوسان و سختی را پشت سر گذاشت؛ دوره‌ای که در آن، نگرانی‌ها پیرامون هزینه‌های سرسام‌آور ساخت زیرساخت‌های هوش مصنوعی، افزایش نرخ بهره و ابهام درباره زمان بازگشت سرمایه‌گذاری‌ها، موجی از فروش گسترده را در بازارهای مالی به راه انداخت.

با وجود تداوم پرسش‌ها درباره چگونگی تأمین مالی پروژه‌های هوش مصنوعی، سهام این بخش روند صعودی خود را دوباره آغاز کرده است. این نوسانات بازار یک پرسش کلیدی را پیش روی سرمایه‌گذاران می‌گذارد: آیا رفتارهای اخیر وال‌استریت نشانه وجود ایرادی بنیادین در چرخه سرمایه‌گذاری هوش مصنوعی است یا صرفاً با فشارهای مقطعی و گذرای ناشی از شرایط مالی روبه‌رو هستیم؟

پاسخ این معمای اقتصادی را شاید بتوان در تحولات بازار اوراق قرضه جستجو کرد.

چرا نرخ بهره نقشی حیاتی دارد؟

در طول ماه‌های گذشته، افزایش بازدهی اوراق قرضه خزانه‌داری آمریکا فشار سنگینی بر دوش سهام فناوری گذاشته بود. نرخ‌های بهره بالاتر، ارزش فعلی درآمدهای آینده شرکت‌ها را در محاسبات مالی کاهش می‌دهد و این موضوع بیش از همه بر ارزش‌گذاری شرکت‌های رشد‌محور سنگینی می‌کند؛ شرکت‌هایی که انتظار می‌رود بخش عمده سودآوری آن‌ها در سال‌های آینده محقق شود.

از سوی دیگر، نرخ‌های بهره بالا دریافت وام و استقراض مالی را بسیار گران‌تر می‌کند. این متغیر به‌طور ویژه برای صنعت هوش مصنوعی اهمیتی حیاتی دارد، زیرا راه‌اندازی مراکز داده پیشرفته، خرید سرورها و تراشه‌های محاسباتی و همچنین تأمین زیرساخت‌های عظیم برق و انرژی به سرمایه‌گذاری‌های نجومی نیازمند است.

با این حال، عقب‌نشینی اخیر بازدهی اوراق قرضه خزانه‌داری سیگنالی امیدوارکننده برای فعالان بازار به‌همراه داشته است. بازدهی اوراق قرضه ده‌ساله دولت آمریکا پس از رسیدن به قله تقریبی ۵.۳ درصد در اوایل اکتبر، اکنون به حدود ۵ درصد کاهش یافته است.

علاوه بر این، تحلیل‌ها نشان می‌دهد بخش عمده رشد قبلی بازدهی اوراق قرضه، بیش از آنکه ناشی از نگرانی بابت افزایش تورم بلندمدت باشد، انعکاسی از چشم‌انداز رشد قدرتمند اقتصادی بوده است.

این تمایز اهمیت فراوانی دارد؛ زیرا رشد اقتصادی نیرومند می‌تواند سودآوری شرکت‌ها را تقویت کند، در حالی که تورم مداوم و سرسخت ممکن است فدرال رزرو را وادار به حفظ نرخ‌های بهره در سطوح بالا کند.

شواهد متعددی نیز وجود دارد که از فروکش کردن تدریجی فشارهای تورمی حکایت می‌کند. آمار شاخص قیمت مصرف‌کننده در ماه اکتبر می‌تواند نقطه اوج این چرخه باشد و مقایسه داده‌های سالانه در بخش‌های انرژی و تعرفه‌های گمرکی، زمینه را برای کاهش ارقام تورمی در ماه‌های آینده فراهم آورد.

اگر چنین سناریویی محقق شود، هزینه‌های استقراض بیش از پیش تثبیت خواهد شد؛ رویدادی که بار سنگین ارزش‌گذاری را از دوش شرکت‌های فناوری برمی‌دارد و تأمین مالی پروژه‌های توسعه‌ای آینده را برای آن‌ها تسهیل می‌کند.

چالش تأمین مالی هوش مصنوعی؛ مسئله اصلی زمان‌بندی است

غول‌های فناوری تعهداتی در مقیاس صدها میلیارد دلار برای توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی ایجاد کرده‌اند و در همین حال، ارائه‌دهندگان تخصصی خدمات ابری و توسعه‌دهندگان مراکز داده مشغول جذب سرمایه‌های کلان برای پاسخ به این نیاز فزاینده هستند.

طبیعی است که چنین رویکردی این نگرانی را برانگیزد که آیا سرمایه‌گذاران توانایی تأمین این حجم از نقدینگی را در چنین بازه زمانی فشرده‌ای دارند، به‌ویژه در شرایطی که هزینه‌های استقراض همچنان بالاست.

اما نگاهی دقیق‌تر نشان می‌دهد که چالش بنیادین بازار نه در محدودیت سرمایه در دسترس، بلکه در سرعت سرسام‌آور این سرمایه‌گذاری‌ها و تقاضای هم‌زمان نهفته است.

برای درک بهتر این موضوع، توسعه‌دهندگان مراکز داده را در نظر بگیرید که برای پیشبرد پروژه‌های عمرانی خود به وام‌های بانکی وابسته‌اند. نرخ‌های بهره بالاتر، هزینه‌های نهایی ساخت را افزایش می‌دهد و رقابت فشرده برای جذب سرمایه موجب می‌شود نهادهای مالی با وسواس و احتیاط بیشتری اعتبار تخصیص دهند. در نتیجه، مراحل تأمین مالی و بهره‌برداری از برخی پروژه‌ها زمان بیشتری به طول می‌انجامد.

این روند گلوگاهی موقت در زنجیره تأمین ایجاد می‌کند؛ آن هم درست در زمانی که مشتریان سازمانی کاملاً مایل و آماده‌اند تا هزینه‌های سنگین دستیابی به ظرفیت‌های پردازشی بیشتر را بپردازند.

با بهبود شرایط تأمین مالی و تعدیل نرخ‌ها، شمار بیشتری از این پروژه‌ها به مرحله اجرا نزدیک خواهند شد. بنابراین، فشارهای اخیر به هیچ وجه پایان چرخه سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی را بازگو نمی‌کند، بلکه تنها بیانگر آن است که استقرار کامل این زیرساخت‌ها کمی طولانی‌تر از برآوردهای اولیه زمان خواهد برد.

رشد سودآوری و منطقی‌تر شدن ارزش‌گذاری‌ها، تکیه‌گاه تازه بازار

کاهش هزینه‌های استقراض می‌تواند از دو مسیر هم‌زمان به یاری شرکت‌های فناوری بیاید: نخست هزینه‌های تأمین مالی آن‌ها را کاهش می‌دهد و دوم، ارزش درآمدهای آتی آن‌ها را در دیدگاه سرمایه‌گذاران بالاتر می‌برد. با این حال، بازگشت پایدار بازار مستلزم آن است که درآمدهای عملیاتی شرکت‌ها نیز در عمل رشد قابل توجهی را نشان دهند.

در این بخش نیز چشم‌انداز حاکم بر بازار بسیار امیدوارکننده به نظر می‌رسد. بر اساس پیش‌بینی‌ها، انتظار می‌رود رشد سودآوری شرکت‌های شاخص S&P 500 در سه‌ماهه سوم به حدود ۳۰ درصد برسد که نشان‌دهنده تداوم خیره‌کننده چرخه رشد سودآوری در وال‌استریت است.

از سوی دیگر، پس از ریزش‌های قیمتی اخیر، ارزش‌گذاری سهام فناوری در سطوح منطقی‌تری قرار گرفته است. فاصله ارزش‌گذاری میان شاخص نزدک و شاخص کلی S&P 500 کاهش یافته است؛ بدین معنا که سرمایه‌گذاران اکنون حاضرند برای سودآوری غول‌های فناوری، نسبت به کلیت بازار، حباب قیمتی بسیار کمتری پرداخت کنند.

این دگرگونی لزوماً به این معنا نیست که سهام فناوری به دارایی‌های ارزان‌قیمت تبدیل شده‌اند، بلکه حاکی از آن است که فعالان بازار نسبت به پتانسیل واقعی سودآوری این شرکت‌ها، ارقام منطقی‌تر و سنجیده‌تری در مقایسه با دوران پیش از فروش گسترده می‌پردازند.

علاوه بر این، کلیت بازار سهام تاب‌آوری چشمگیری از خود نشان داده است. حتی در اوج موج فروش سهام فناوری در هفته‌های گذشته، سرمایه‌گذاران همچنان به خرید سهام در سایر بخش‌های اقتصاد ادامه دادند. این رفتار نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران هرگز قصد خروج از بازار سهام را نداشته‌اند، بلکه دارایی‌های خود را میان بخش‌های مختلف جابه‌جا کرده‌اند.

اکنون با عقب‌نشینی نرخ‌های بهره اوراق قرضه و احیای مجدد نمادهای فناورانه، بخشی از آن نقدینگی پارک‌شده بار دیگر می‌تواند مسیر خود را به سوی بخش فناوری و هوش مصنوعی باز کند.

انتشار گزارش‌های مالی شرکت‌های مایکروسافت، آلفابت و آمازون آزمون مهم دیگری برای سنجش سلامت این روند خواهد بود؛ به‌ویژه از این رو که سهام‌داران به دنبال شواهدی محکم هستند تا اثبات کند سرمایه‌گذاری‌های سنگین هوش مصنوعی به نتایج ملموس تجاری و درآمدهای عملیاتی تبدیل شده است.

اگرچه تداوم نوسانات در کوتاه‌مدت محتمل است و چالش‌های تأمین مالی پروژه‌ها همچنان واقعی به نظر می‌رسند، اما رفتار اخیر بازارهای مالی بیشتر بازتاب تعدیل منطقی هزینه‌های استقراض و قیمت‌گذاری سهام است تا فروپاشی روایت بزرگ رشد هوش مصنوعی.

چنانچه روند نزولی نرخ‌های بهره ادامه یابد و سودآوری غول‌های فناوری در سطوح نیرومند فعلی پایدار بماند، سهام حوزه هوش مصنوعی و فناوری فضای بسیار مساعدی برای بازیابی قیمت‌ها و اوج‌گیری دوباره پیش رو خواهند داشت.