برنامه ترامپ برای گسترش مراکز داده هوش مصنوعی، با مخالفت جدی رأی‌دهندگان روبه‌رو شد

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، رقابت هوش مصنوعی میان آمریکا و چین را موضوعی حیاتی برای امنیت ملی توصیف کرده و خواستار توسعه سریع‌تر این فناوری و احداث گسترده مراکز داده و زیرساخت‌های برقی مورد نیاز برای تأمین انرژی آن‌ها شده است.

با این حال، یک نظرسنجی اقتصادی تازه سراسری در آمریکا نشان‌دهنده شکل‌گیری تنش سیاسی عمیقی در بطن این برنامه است؛ رأی‌دهندگان جمهوری‌خواه هرچند به‌صورت کلی از پیشرفت هوش مصنوعی حمایت می‌کنند، اما بسیاری از آن‌ها با ساخت زیرساخت‌های عظیم و پرمصرف در نزدیکی محل سکونت خود مخالف‌اند.

نزدیک به ۵۵ درصد از هواداران جنبش مگا (MAGA) تمایل دارند شرکت‌ها هم‌زمان با تدوین مقررات در کنگره، به توسعه هوش مصنوعی پیشرفته ادامه دهند؛ در حالی که ۲۷ درصد خواهان توقف موقت این روند هستند. با این وجود، تنها ۲۹ درصد از این گروه با احداث یک مرکز داده در فاصله ۱۰ مایلی (حدود ۱۶ کیلومتری) خانه خود موافق‌اند و ۴۰ درصد صراحتاً با آن مخالفت می‌کنند. این رقم در میان کل جمهوری‌خواهان و رأی‌دهندگان متمایل به این حزب، فراتر از هواداران سرسخت ترامپ، به ۲۴ درصد کاهش می‌یابد.

در مجموع کل جامعه رأی‌دهندگان، ۶۳ درصد مخالف احداث مراکز داده هوش مصنوعی در نزدیکی محل سکونت خود هستند و فقط ۱۳ درصد از آن حمایت می‌کنند. دموکرات‌ها در رأس این مخالفت‌ها قرار دارند؛ به طوری که ۸۰ درصد آن‌ها با چنین مراکزی در همسایگی خود مخالف بوده و تنها ۴ درصد با آن موافق‌اند.

این مقاومت عمومی، ترامپ و نامزدهای جمهوری‌خواهی را که زمانی مشوق اصلی تأسیس مراکز داده بودند، وادار کرده است تا در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای حساس، در رویکرد پیشین خود بازنگری کنند.

برد کارسون، نماینده پیشین دموکرات از اوکلاهما و هم‌بنیان‌گذار گروه سیاسی Public First Action که خواستار وضع مقررات و چارچوب‌های ایمنی در حوزه فناوری است، در این رابطه می‌گوید: «بسیاری از مردم از ایجاد این مراکز داده آزرده‌خاطر هستند. شهروندان همچنین با قاطعیت بر تعیین خطوط راهنمای منطقی و چارچوب‌های ایمنی برای هوش مصنوعی پافشاری می‌کنند، و نادیده گرفتن این خواسته کار آسانی نخواهد بود.»

این نظرسنجی از میان ۱۰۰۰ رأی‌دهنده ثبت‌نام‌شده در سراسر آمریکا و توسط مؤسسات تحقیقاتی Hart Research و Public Opinion Strategies انجام شده و حاشیه خطای آن مثبت یا منفی ۳٫۱ درصد است. پرسش مربوط به نزدیکی محل احداث مراکز داده نیز از یک نمونه ۵۰۰ نفره مطرح شده که حاشیه خطای آن ۴٫۳۸ درصد برآورد می‌شود.

فضای سیاسی در مقایسه با آغاز دوران شکوفایی هوش مصنوعی تغییرات چشمگیری داشته است؛ روزهایی که واشنگتن و سیلیکون‌ولی این فناوری را نماد جذب سرمایه، رشد اقتصادی و حفظ برتری آمریکا معرفی می‌کردند.

با شتاب گرفتن ساخت این تأسیسات، هزینه‌های فیزیکی و ملموس آن‌ها روزبه‌روز نمایان‌تر می‌شود. جوامع محلی به دلیل جهش قبوض برق، مصرف تصاعدی انرژی و آب، آلودگی صوتی، اشغال زمین‌ها و یارانه‌های سنگین دولتی، به مبارزه با راه‌اندازی مراکز داده برخاسته‌اند. در کنار نگرانی‌ها از بابت حذف فرصت‌های شغلی با گسترش هوش مصنوعی، منتقدان اکنون این مراکز را نماد عینی وضعیتی می‌دانند که سود کلان آن به جیب شرکت‌ها می‌رود و صورت‌حساب هزینه‌ها برای مردم باقی می‌ماند.

البته فعالان این صنعت این نگاه را نمی‌پذیرند.

دن دیوریو، از ائتلاف مراکز داده، با اشاره به اشتغال‌زایی، سرمایه‌گذاری و درآمدهای مالیاتی می‌گوید: «صنعت مراکز داده مزایای ملموس و قابل توجهی به‌همراه دارد.» او همچنین تأکید کرده که شرکت‌های مجری متعهد هستند هزینه تمام انرژی مصرفی خود را بپردازند.

با این همه، وقتی از رأی‌دهندگان درباره بزرگ‌ترین نگرانی‌هایشان در صورت حفظ اکثریت کنگره توسط جمهوری‌خواهان سؤال شد، ۱۸ درصد به ناتوانی در قانون‌گذاری و نظارت بر هوش مصنوعی و مراکز داده اشاره کردند؛ موضوعی که هم‌تراز با نگرانی از اقدامات نظامی در قبال ایران قرار گرفت و حتی بالاتر از مسائلی چون اخراج مهاجران با ۱۵ درصد، کاهش یارانه‌های بیمه سلامت با ۱۰ درصد و تمدید تعرفه‌های تجاری ترامپ با ۵ درصد جای گرفت.

حتی در میان رأی‌دهندگانی که خواهان ابقای جمهوری‌خواهان در قدرت هستند، ۱۷ درصد ضعف در نظارت بر هوش مصنوعی و مراکز داده را مطرح کرده‌اند که پس از ناتوانی در مهار گرانی، در جایگاه دوم نگرانی‌های آن‌ها قرار دارد.

استراتژیست‌های حزب جمهوری‌خواه این هشدارها را جدی گرفته‌اند.

کمیته سناتوری جمهوری‌خواهان در ماه اوت به شرکت‌های هوش مصنوعی هشدار داد که موج مخالفت‌ها با مراکز داده، بخت انتخاب مجدد سناتور جان هاستد در ایالت اوهایو را تهدید می‌کند. این کمیته هشدار داد که این مسئله می‌تواند به یک متغیر پیش‌بینی‌نشده در انتخابات تبدیل شود و نگاه سیاستمداران سراسر کشور را نسبت به پروژه‌های آینده بدبین کند.

هاستد در سال ۲۰۲۴ به‌عنوان معاون فرماندار اوهایو به رونمایی از پروژه توسعه ۱۰ میلیارد دلاری آمازون کمک کرد و چنین مراکزی را «عنصری حیاتی برای برتری اقتصادی آمریکا» نامید. اما اکنون در یک رقابت فشرده سنا با شرود براون دموکرات که مخالفت با مراکز داده را به شعار کارزار انتخاباتی خود بدل کرده، از طرحی حمایت می‌کند که این مراکز غول‌پیکر را ملزم می‌سازد به‌جای تحمیل بار هزینه‌ها به شهروندان، مخارج توسعه شبکه برق و تولید انرژی اختصاصی را خودشان متقبل شوند.

ایالت تگزاس نیز روایتی مشابه دارد. کمتر از یک سال پس از آنکه گرگ ابوت، فرماندار تگزاس، این ایالت را «کانون تحولات هوش مصنوعی» خواند، صدور مجوزهای جدید مراکز داده را تا زمان ارزیابی دقیق اثرات آن‌ها بر شبکه برق و منابع آبی به حالت تعلیق درآورد و خواستار پایان دادن به معافیت‌های مالیاتی ایالتی شد.

خود ترامپ نیز نشانه‌هایی از عقب‌نشینی در برابر این فشارهای سیاسی بروز داده است. او در پیامی در شبکه اجتماعی Truth Social اظهار کرد که توسعه‌دهندگان مراکز داده باید به جوامع میزبان سود سهام و پاداش نقدی بپردازند و خودشان برق مورد نیازشان را تولید کنند؛ با این استدلال که پرداخت مستقیم به ساکنان محلی می‌تواند این پروژه‌های نامحبوب را به برنامه‌هایی جذاب تبدیل کند.

در حال حاضر، دموکرات‌ها در مدیریت این چالش برتری نسبی دارند؛ ۳۲ درصد رأی‌دهندگان به توانایی آن‌ها در مهار پیامدهای گسترش مراکز داده اعتماد دارند، در حالی که این رقم برای جمهوری‌خواهان ۲۴ درصد است. البته ۲۷ درصد نیز معتقدند هیچ‌یک از دو حزب عملکرد بهتری نسبت به دیگری نخواهد داشت.

یافته‌های این نظرسنجی نشان می‌دهد بدبینی افکار عمومی بسیار عمیق‌تر از اعتراضات معمول منطقه‌ای و شهری است. در مجموع، ۵۲ درصد از رأی‌دهندگان ثبت‌نام‌شده معتقدند توسعه هوش مصنوعی پیشرفته باید تا زمان تصویب مقررات ایمنی در کنگره متوقف شود؛ رقمی که در برابر ۳۲ درصد خواهان پیشتازی بی‌وقفه در رقابت با چین قرار می‌گیرد. دموکرات‌ها رویکردی به مراتب محتاطانه‌تر دارند و ۷۰ درصد آن‌ها حامی توقف موقت بوده و تنها ۱۸ درصد از شتاب بیشتر پشتیبانی می‌کنند.

کارسون با اشاره به دگرگونی فضای فکری جامعه می‌گوید: «مذاکرات و گفتمان‌ها به‌شدت تغییر کرده است. یک سال پیش بسیاری معتقد بودند باید دست شرکت‌ها را باز گذاشت تا بدون هیچ مقرراتی به کارشان ادامه دهند و آن‌ها را از قوانین معمول معاف کرد؛ اما نگرش جامعه نسبت به هوش مصنوعی طی شش ماه گذشته به‌طور محسوسی بدبینانه‌تر شده است.»