پای هوش مصنوعی به خدمات دولتی آمریکا باز شد؛ درگاه America.gov با چت‌بات‌های جمینای و گراک!

وقتی پای اطلاعات دقیق درباره خدمات سرنوشت‌ساز و حیاتی دولتی در میان باشد، احتمالاً یک چت‌بات هوش مصنوعی که ممکن است هر لحظه دچار توهم شود، آخرین انتخاب هر کاربری خواهد بود. با این حال، دولت ترامپ از پورتال دیجیتال جدیدی برای دسترسی به خدمات دولت فدرال رونمایی کرده که هوش مصنوعی را درست در کانون توجه قرار داده است؛ اقدامی که حتی با وجود نگرانی‌ها از به خطر افتادن سرویس‌های دیجیتال رسمی فعلی، با جدیت دنبال می‌شود. 

دونالد ترامپ با امضای یک فرمان اجرایی، راه‌اندازی وبسایت America.gov را رسماً اعلام کرد و این درگاه تازه را به عنوان «یک پیشخوان دیجیتال یکپارچه برای دسترسی تک‌تک شهروندان در سراسر آمریکا به اطلاعات و خدمات فدرال» توصیف نمود. 

اما این درگاه ورودی جدید دقیقاً چه شکلی خواهد داشت؟ نکته کلیدی در متن این فرمان اجرایی، اشاره به این است که سایت مکانی برای «ارتباط به زبانی ساده و روان» و «دریافت پاسخ‌های دقیق» خواهد بود؛ عبارتی که همه ما به‌خوبی می‌دانیم معنای واقعی‌اش چیست: پای یک چت‌بات هوش مصنوعی در میان است! 

گوگل نیز با انتشار یک بیانیه رسمی این موضوع را تأیید کرد و از نقش محوری خود به عنوان شریک فناوری در پروژه America.gov خبر داد؛ به گفته گوگل، آن‌ها «با بهره‌گیری از توان مدل جمینای (Gemini) به بیش از ۱۰۰ میلیون نفر کمک خواهند کرد تا با سرعت و سهولت بالاتری به منابع حیاتی عمومی دسترسی داشته باشند». سخنگوی کاخ سفید همچنین اعلام کرد که چت‌بات گراک (Grok) از شرکت xAI شریک دیگر این پروژه است؛ بنابراین هنگام پرسیدن سوالات ساده شاید باید حواستان به پاسخ‌های نامتعارف و رک‌گویی‌های خاص گراک هم باشد! 

در بخشی از فرمان اجرایی ترامپ آمده است: «پیشرفت‌های فناوری اکنون امکان ایجاد رابطه‌ای بنیادین و متفاوت میان مردم و دولت فدرال را مهیا ساخته است». در ادامه این متن اشاره شده که شهروندان قادر خواهند بود در صورت وجود مجوزهای قانونی و فراهم بودن زیرساخت فنی، فرایندهای اداری خود را بدون نیاز به سر زدن به وبسایت‌های متعدد و پراکنده سازمان‌های دولتی به انجام برسانند.

با این حال، اگر همین حالا وارد سایت شوید، با صفحه‌ای به‌شدت به‌هم‌ریخته و شلخته مواجه می‌شوید که استودیوی ملی طراحی (National Design Studio) به عنوان مسئول طراحی آن، واقعاً باید از چنین خروجی ضعیفی خجالت بکشد! پاراگرافی که هدف سایت را توضیح می‌دهد، با المان‌های گرافیکی بی‌فایده‌ای پر شده که هیچ هدفی ندارند و تنها خوانایی متن را مختل کرده‌اند؛ از جمله نمادی شبیه به آیکون اثر انگشت در iOS که دقیقاً روی کلمات قبل و بعد خود افتاده و آن‌ها را ناخوانا کرده است! 

کمی که صفحه را به سمت پایین اسکرول کنید، فهرستی از کار‌هایی را می‌بینید که سایت ادعا می‌کند توانایی انجام آن‌ها را خواهد داشت؛ مثل مقایسه هزینه داروها، به‌روزرسانی نام قانونی در پایگاه‌های داده سازمان‌های مختلف یا ثبت درخواست صدور گذرنامه. اما نکته خنده‌دار اینجاست که روی تک‌تک این گزینه‌ها که کلیک کنید، تنها با یک پیام تکراری مواجه می‌شوید: این قابلیت در سال ۲۰۲۷ در دسترس قرار خواهد گرفت! 

کاخ سفید اعلام کرده که چت‌بات‌های مستقر در این سامانه می‌توانند به لطف پالایش داده‌های ۲۹ هزار وبسایت دولتی، پاسخ‌هایی جامع به کاربران ارائه دهند؛ اما فعال‌سازی تمام آن قابلیت‌های جانبی به مرور زمان انجام خواهد شد. 

به این ترتیب، چیزی که در حال حاضر از America.gov نصیب مردم می‌شود، صرفاً یک چت‌بات دولتی مجهز به جمینای و گراک است که کاربران را به وبسایت‌های دیگر هدایت می‌کند؛ ابزاری که شاید کارراه‌انداز باشد، اما قطعاً آن پورتال جامع و متمرکزی نیست که ترامپ در فرمان اجرایی خود وعده داده بود. اداره مدیریت و بودجه آمریکا ۹۰ روز فرصت دارد تا دستورالعمل نحوه یکپارچه‌سازی سازمان‌ها با America.gov را تدوین کند؛ به این معنی که مدت‌ها طول خواهد کشید تا این سایت به آن پورتال کارآمدی که دولت ادعا می‌کند تبدیل شود—البته اگر اصلاً روزی به آن مرحله برسد! 

در این بین، دولت فدرال یک میدان آزمایشی بسیار بزرگ و فرصتی طلایی را به رایگان در اختیار گوگل و xAI گذاشته تا چت‌بات‌های خود را در سطحی ملی ارزیابی کنند. بر اساس سند حریم خصوصی America.gov، شرکای فناوری بر اساس توافق‌نامه «عدم نگهداری داده‌ها» (Zero Data Retention) فعالیت می‌کنند؛ به این معنی که پیام‌ها و پاسخ‌های کاربران ذخیره نمی‌شوند، فروخته نخواهند شد، به پروفایل‌های تبلیغاتی تبدیل نمی‌شوند و برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی نیز مورد استفاده قرار نمی‌گیرند. 

کاخ سفید نیز تأکید کرده که هیچ پیامی از کاربران به جمینای یا گراک ارسال نمی‌شود؛ با این حال در سند حریم خصوصی ذکر شده که ارائه‌دهندگان هوش مصنوعی برای ارائه نتایج مرتبط‌تر ممکن است اطلاعات موقعیت مکانی تقریبی کاربران را دریافت کنند؛ موضوعی که ادعای کاخ سفید را زیر سوال برده و تا حدی متناقض به نظر می‌رسد. 

تردیدها درباره پایداری و اعتماد به خدمات دیجیتال

تصمیم دولت ترامپ برای سپردن درگاه دسترسی به خدمات فدرال به چت‌بات‌های هوش مصنوعی چندان هم تعجب‌آور نیست؛ به خصوص با توجه به استقبال پرشوری که کاخ سفید از زمان بازگشت ترامپ نسبت به توسعه هوش مصنوعی نشان داده است. 

تغییرات مدیریتی ناگهانی در تیم ناظر بر «سامانه طراحی وب ایالات متحده» (USWDS) که وظیفه حفظ استانداردهای طراحی و تأمین مؤلفه‌های دسترسی‌پذیری وبسایت‌های دولتی از سطوح فدرال تا محلی را بر عهده دارد نیز این مسیر را هموارتر کرده است.

بر اساس گزارش هفته گذشته پایگاه خبری FedScoop، کادر مدیریتی ده‌ساله سامانه USWDS به تازگی برکنار شدند و فردی از وزارت خزانه‌داری که خود را مهندس هوش مصنوعی معرفی می‌کند مدیریت این سیستم را در دست گرفته است. رایان پارکر، رئیس جدید USWDS، اعلام کرده قصد دارد فرایند تست دسترسی‌پذیری را تا بالا‌ترین حد ممکن در کل سیستم با هوش مصنوعی خودکار کند.

این تغییر و تحولات سبب شد جمعی از مدیران و طراحان وب فعلی و پیشین دولت به همراه مشارکت‌کنندگان پروژه متن‌باز USWDS، در یک نامه سرگشاده به اداره خدمات عمومی (GSA) زنگ خطر را به صدا درآورند؛ نامه‌ای که درست پیش از رونمایی از America.gov توسط FedScoop منتشر شد.

در وضعیتی که دولت ترامپ قصد دارد خدمات عمومی را هر چه بیش‌تر در دسترس چت‌بات‌هایی قرار دهد که ممکن است خطاهای بحرانی و سرنوشت‌ساز مرتکب شوند، حفظ سرویس‌های وب باز، دسترس‌پذیر و مطمئن دولتی حیاتی‌تر از همیشه خواهد بود. اگر نگرانی‌های مطرح‌شده در آن نامه سرگشاده حقیقت داشته باشد، این سرویس‌ها ممکن است در آینده غیرقابل‌اعتمادتر شوند؛ اما با این حال، حداقل خیالتان راحت است که می‌توانید درباره مشکلاتتان با گراک در America.gov چت کنید، بدون اینکه تا قبل از سال ۲۰۲۷ راهکاری واقعی برای حل مشکلتان پیدا شود!