استفاده سایت دولت آمریکا از مدل هوش مصنوعی چینی که FBI آن را مخرب می‌داند

بر اساس گزارش رویترز، مقامات دولت آمریکا روز چهارشنبه یک ابزار جستجوی هوش مصنوعی چینی را که برای مدت کوتاهی در وب‌سایت فدرال رجیستر (Federal Register) به کار گرفته شده بود، حذف کردند.

این تغییر پس از آن رخ داد که کاربران شبکه‌های اجتماعی متوجه یک تناقض آشکار شدند؛ آرشیو ملی آمریکا در حالی از یکی از مدل‌های هوش مصنوعی Qwen متعلق به شرکت Alibaba استفاده می‌کرد که مقامات ارشد مجری قانون در ایالات متحده مدعی هستند چنین مدل‌هایی به طور غیرقانونی از مدل‌های پیشرفته آمریکایی کپی‌برداری می‌کنند. اوایل ماه جاری، پلیس فدرال آمریکا (FBI) از Alibaba به عنوان یکی از شش شرکت پیشگام چینی نام برد که گفته می‌شود در حال انجام «تقطیر در مقیاس صنعتی» هستند؛ اقدامی که به گفته این نهاد، به بزرگ‌ترین رقیب آمریکا کمک می‌کند تا هزینه‌ها و زمان توسعه را در رقابت برای رهبری جهانی هوش مصنوعی کاهش دهد.

هنوز مشخص نیست آرشیو ملی آمریکا که مدیریت وب‌سایت فدرال رجیستر را بر عهده دارد، دقیقاً از چه زمانی امکان استفاده از مدل Qwen را برای جستجوی نظرات عمومی درباره مقررات پیشنهادی به بازدیدکنندگان ارائه داده است. تاکنون، این آژانس مستقل که وظیفه افزایش دسترسی عمومی به اسناد دولت فدرال را دارد، درباره این حذف اظهارنظری نکرده و پاسخی به درخواست رسانه‌ها نداده است. کاخ سفید و FBI نیز در این باره سکوت کرده‌اند.

در شبکه اجتماعی ایکس (X)، کاربری با نام کاربری «tleilax___» اسکرین‌شاتی پربازدید را منتشر کرد که نشان می‌داد این گزینه در تاریخ ۱۵ سپتامبر روی این وب‌سایت دولتی نمایش داده شده است. گزارش رویترز خاطرنشان می‌کند که نسخه آرشیوشده کد منبع سایت تأیید می‌کند که مدل Qwen روز چهارشنبه حذف شده است؛ بنابراین این سرویس حداقل برای یک روز در دسترس بوده است.

دنیل کاسترو، رئیس بنیاد نوآوری و فناوری اطلاعات، به رویترز گفت که استفاده یک آژانس آمریکایی از مدل Alibaba در حالی که FBI سهام‌داران را به استفاده انحصاری از مدل‌های آمریکایی تشویق می‌کند، یک ناهماهنگی «دیوانه‌وار» است.

استفاده از این مدل احتمالاً خطر امنیتی نداشته است

آنوپام چاندر، استاد حقوق دانشگاه جورج‌تاون، به رویترز گفت که آیا استفاده دولت از مدل Qwen خطر امنیتی به همراه داشته است یا خیر، به نحوه آموزش آن بستگی دارد. سناتور مارک وارنر نیز تأکید کرد که پردازش احتمالی داده‌های ایالات متحده توسط «سیستم‌های تحت کنترل Alibaba» مسئله حائز اهمیتی است.

با این حال، اگرچه FBI اشاره کرده بود که استفاده از مدل‌های چینی می‌تواند با وابسته‌کردن دولت آمریکا به فناوری چین، نگرانی‌های امنیت ملی ایجاد کند، کارشناسان به رویترز گفتند که بعید است استقرار مدل Qwen در سایت فدرال رجیستر خطرات قابل‌توجهی ایجاد کرده باشد.

چاندر خاطرنشان کرد که محتوای این سایت «از قبل عمومی است، بنابراین این مدل با اطلاعات حساس دولتی کار نمی‌کرده است.»

سایت خبری چینی Sina.com در گزارشی که این مدل خاص را با جزئیات بیشتری بررسی کرده، توضیح داده است که فدرال رجیستر از یک مدل کوچک با وزن باز در سطح «Qwen3 0.6B» استفاده کرده است که بزرگ‌ترین مدل پرچمدار Alibaba نیست. این مدل متن‌باز است، صرفاً برای بازیابی اسناد کارایی دارد، استدلال پیچیده‌ای ارائه نمی‌دهد و داده‌های دولتی را به Alibaba یا هیچ شخص ثالثی ارسال نمی‌کند.

کارشناسان امنیتی به رویترز گفتند که ابزار جستجوی Qwen به آژانس‌های آمریکایی کنترل بیشتری روی داده‌ها می‌دهد، زیرا این مدل‌ها را می‌توان دانلود و به صورت محلی اجرا کرد و نیازی به ارسال پرس‌وجوها به مدل‌های بزرگ‌تر خارجی نیست. طبق گزارش Sina.com، قابلیت جلوگیری از اشتراک‌گذاری داده‌های حساس، در کنار قیمت‌گذاری پایین‌تر و قابل پیش‌بینی‌تر، از دلایلی است که این ابزار را به یک ابزار جستجوی هوش مصنوعی «پیش‌فرض» تبدیل کرده است.

گزارش Sina.com نشان می‌دهد که وقتی یک کسب‌وکار کنترل این مدل‌ها را در دست می‌گیرد، مسلماً دیگر نمی‌توان آن‌ها را سرویس‌های چینی دانست. اما ایالات متحده به تازگی با این چالش مواجه شده است که آیا مدل‌های هوش مصنوعی که ریشه در چین دارند اما توسط نهادهای آمریکایی کنترل می‌شوند، باید با همان محدودیت‌هایی روبه‌رو شوند که برای سایر سرویس‌های پرخطر چینی اعمال می‌شود یا خیر.

قانون‌گذار آمریکایی: ایالات متحده هرگز نباید از مدل‌های چینی استفاده کند

رویترز اشاره کرد که جنجال فدرال رجیستر «در میان ارزیابی‌های جهانی درباره ایمنی هوش مصنوعی و بحث‌های داخلی آمریکا بر سر نیاز به اقدامات نظارتی یا احتمال تضعیف جایگاه رقابتی این کشور» رخ داده است.

بسیاری از صاحبان کسب‌وکارها که به طور فزاینده‌ای به مدل‌های متن‌باز متکی هستند، از دولت آمریکا خواسته‌اند که دسترسی به مدل‌های چینی را محدود نکند. از سوی دیگر، چین که اتهامات کپی‌برداری از مدل‌های پیشرفته را رد کرده، از آمریکا خواسته است تا به جامعه تجاری خود گوش دهد، در غیر این صورت خطر قرار گرفتن در مضیقه اقتصادی بیشتر را به جان بخرد.

تحقیقات سیاستی انجام‌شده برای کنگره که در ماه مارس به کمیسیون بررسی اقتصادی و امنیتی ایالات متحده و چین ارائه شد، نشان می‌دهد که آمریکا ممکن است از پیش در مضیقه قرار گرفته باشد؛ زیرا تمرکز بیش از حد این کشور بر حفظ برتری در مرزهای هوش مصنوعی باعث شده تا از توسعه اکوسیستم متن‌باز خود غافل شود. در همین حین، چین این شکاف را شناسایی کرده و برای پر کردن آن وارد عمل شده است.

همان‌طور که محققان توضیح داده‌اند:

کنترل‌های صادراتی ایالات متحده برای محدود کردن آموزش مدل‌های پیشرفته از طریق قطع دسترسی به نیمه‌رساناهای پیشرفته تنظیم شده‌اند. این سیاست‌ها به چرخه استقرار مدل‌های کوچک که به محاسبات کمتر پیشرفته نیاز دارند، از مدل‌های پایه متن‌باز استفاده می‌کنند و برتری را از طریق کاربرد به جای پیش‌آموزش ایجاد می‌کنند، نمی‌پردازند. اگر مدل‌هایی که بیشترین اهمیت را در هوش مصنوعی صنعتی دارند، مدل‌های کوچک، تخصصی و متن‌باز باشند، چارچوب سیاستی فعلی آمریکا ممکن است لایه اشتباهی از این رقابت را هدف قرار داده باشد.

شرکت‌هایی مانند NVIDIA و Meta متعهد شده‌اند که به آمریکا برای جبران این عقب‌ماندگی کمک کنند. محققان هشدار داده‌اند که اگر ایالات متحده پایگاه گسترده کاربران خود را به چین ببازد، این امر می‌تواند «توانایی آمریکا برای تعیین استانداردها و هنجارهای فنی که توسعه هوش مصنوعی را در سال‌های آینده هدایت می‌کند» به تعویق بیندازد. برخی از اعضای کنگره نیز بیم آن را دارند که از دست دادن این رهبری جهانی، به امنیت ملی و اقتصاد آمریکا آسیب برساند.

بر اساس گزارش رویترز، جان مولینار، نماینده جمهوری‌خواه از میشیگان و رئیس کمیته چین در مجلس نمایندگان آمریکا، با اتخاذ موضعی سرسختانه تأکید کرده است که «هیچ نهاد دولت فدرال نباید از مدل هوش مصنوعی چینی استفاده کند.»

مولینار در این باره گفت: «انجام این کار تنها باعث وابستگی بیشتر دولت فدرال به مدل‌های هوش مصنوعی چینی می‌شود و این به نفع منافع ملی نیست.»