موج مخالفت با مراکز داده هوش مصنوعی؛ پیام قاطع رأی‌دهندگان در انتخابات آمریکا

شب انتخابات، شبی تاریک برای مراکز داده بود. در ایالت اوهایو، شرد براون (Sherrod Brown)، نامزد حزب دموکرات، پس از ماه‌ها پخش تبلیغات تلویزیونی که در آن‌ها رقیب خود را «نماد مراکز داده در اوهایو» می‌نامید، پیروزی قاطعی کسب کرد و یک کرسی مجلس سنا را تصاحب نمود. کریس پاپاس (Chris Pappas)، دیگر سناتور پیروز دموکرات، نیز در سخنرانی جشن پیروزی خود مخالفتش را با مراکز داده اعلام کرد که با تشویق و فریادهای اعتراض پرشور هواداران علیه این صنعت در نیوهمپشایر همراه شد؛ آن هم در حالی که در این ایالت اساساً هیچ مرکز داده بزرگی در حال ساخت نیست.

در نقاط دیگر نیز دو نامزد جمهوری‌خواه به نام‌های درک (Derek) و دریک (Derrick)، که رقبای دموکراتشان آن‌ها را با لقب‌هایی نظیر «درک، نماد مراکز داده» و «دریک، حامی مراکز داده» هدف قرار داده بودند، در رقابت‌های مجلس نمایندگان در اوهایو و ویسکانسین متحمل شکست شدند.

در جریان موج چشمگیر پیروزی دموکرات‌ها در این انتخابات، رأی‌دهندگان در تمامی سطوح حاکمیتی نامزدهایی با مواضع سرسختانه علیه مراکز داده را برگزیدند؛ رویکردی که هشداری آشکار به روند شتابان ساخت‌وساز این صنعت در سراسر آمریکا به‌شمار می‌رود. بر اساس نظرسنجی‌های پای صندوق رأی، نزدیک به یک‌چهارم از رأی‌دهندگان در گفت‌وگو با شبکه NBC News اعلام کردند که موضع نامزدها درباره مراکز داده نقشی «حیاتی» در رأی آن‌ها داشته است، در حالی که تقریباً دو‌سوم رأی‌دهندگان این مسئله را عاملی تعیین‌کننده یا دست‌کم موثر دانستند.

گرگ کاسار (Greg Casar)، نماینده دموکرات تگزاس در کنگره، با صدور بیانیه‌ای تأکید کرد: «شورش علیه مراکز داده یکی از محوری‌ترین مسائل انتخابات سال ۲۰۲۶ بود و تا چند سال آینده به این رخداد به چشم پیش‌لرزه‌ای از یک زلزله بسیار بزرگ‌تر ناشی از هوش مصنوعی نگاه خواهیم کرد که عرصه سیاسی آمریکا را زیرورو خواهد کرد.»

الکساندر مک‌کوی (Alexander McCoy)، استراتژیست دموکرات فعال در حوزه هوش مصنوعی، در این باره می‌گوید: «در ذهن بسیاری از رأی‌دهندگان، مراکز داده و فناوری هوش مصنوعی پیوندی ناگسستنی با یکدیگر دارند. بنابراین حتی اگر بتوان به تک‌تک نگرانی‌های مربوط به مصرف انرژی، سر و صدا یا آلودگی مراکز داده پاسخ داد، باز هم نگرانی‌های عمیقی درباره بستری که این پروژه‌ها فراهم می‌آورند و تأثیر نهایی آن‌ها بر فرصت‌های اقتصادی، گرانی، اشتغال و کل ساختار جامعه باقی خواهد ماند.»

شاید بزرگ‌ترین شوک واردشده به این صنعت، در رقابت‌های فرمانداری ایالت‌ها رخ داد. رأی‌دهندگان در نتایجی غافلگیرکننده، کیشا لنس باتمز (Keisha Lance Bottoms) دموکرات را در جورجیا و جینا هینوخوسا (Gina Hinojosa) را در تگزاس انتخاب کردند و سیندی هولشر (Cindy Holscher) را نیز در آستانه پیروزی در کانزاس قرار دادند. تمامی این نامزدها در کارزارهای خود نه تنها بر وضع مقررات سخت‌گیرانه‌تر، بلکه بر تعلیق و توقف کامل احداث مراکز داده جدید تأکید داشتند. توقف احداث مراکز داده به‌ویژه در تگزاس و جورجیا، یعنی دو قطب بزرگ توسعه این صنعت در آمریکا، می‌تواند پیامدهای بسیار سنگینی برای صدها پروژه برنامه‌ریزی‌شده در این ایالت‌ها به‌همراه داشته باشد.

مک‌کوی می‌افزاید: «گمان می‌کنم دوران معافیت‌های مالیاتی جذاب به پایان رسیده است؛ کمااینکه چهره‌هایی مانند گرگ ابوت به‌دلیل سابقه اعطای مشوق‌های مالی سنگین به شرکت‌های هوش مصنوعی و توسعه‌دهندگان مراکز داده آسیب سیاسی دیدند. به احتمال زیاد شاهد انتصاب ناظرانی در نهادهای مختلف اداری خواهیم بود که این پروژه‌ها را زیر ذره‌بین قرار خواهند داد و اجرای قوانین حفاظت از محیط‌زیست را به‌شدت تقویت خواهند کرد.»

البته صرف مخالفت با مراکز داده برای موفقیت برخی از نامزدها، به‌ویژه جمهوری‌خواهان، کافی نبود. در ویسکانسین، تام تیفانی (Tom Tiffany) جمهوری‌خواه، که در اوایل تبلیغات خود رقیب دموکراتش دیوید کراولی را «دیوید کراولی حامی مراکز داده» لقب داده بود، شکست خورد. کراولی در طول مبارزات موضع تندتری علیه این صنعت اتخاذ کرد و دو هفته مانده به انتخابات رسماً اعلام نمود که از توقف موقت ساخت این مراکز حمایت می‌کند. سرنوشت مشابهی برای مایک لاولر (Mike Lawler)، نماینده مستقر در حوزه ۱۷ نیویورک، رقم خورد؛ او با وجود پخش تبلیغات گسترده علیه مواضع پیشین رقیبش مبنی بر نیاز نیویورک به مراکز داده، پیش از اعلام رسمی نتیجه توسط خبرگزاری آسوشیتدپرس، شکست خود را پذیرفت.

در تمام طول رقابت‌ها، موضوع مراکز داده به دغدغه‌ای فراتر از مرزبندی‌های دو حزب تبدیل شد و حتی درون صفوف احزاب شکاف انداخت؛ کمااینکه پیش‌تر گزارش شده بود بسیاری از حامیان سرسخت جنبش ماگا (MAGA) و دونالد ترامپ نیز با حمایت‌های او از شرکت‌های هوش مصنوعی و مراکز داده به مخالفت برخاسته بودند.

با این حال تردیدی وجود ندارد که خشم عمومی از مراکز داده به پیروزی دموکرات‌ها کمک شایانی کرد. در هفته‌های منتهی به انتخابات، کمیته کارزار کنگره حزب دموکرات با پخش آگهی‌هایی، به‌شکل گسترده بر حمایت جمهوری‌خواهان از مراکز داده و کمک‌های مالی دریافتی آن‌ها از شرکت‌های هوش مصنوعی دست گذاشت.

ساشا هاورث (Sacha Haworth)، مدیر اجرایی پروژه نظارت بر فناوری (Tech Oversight Project)، می‌گوید: «رأی‌دهندگان ساده‌لوح نیستند. ماجرای مراکز داده داستانی از جنس فساد، گرانی معیشت و نفوذ مدیران ارشد غول‌های فناوری است. مردم هنگام انداختن آرای خود به صندوق این حقیقت را به‌خوبی درک کردند و همین مسئله باعث شد دموکرات‌ها شکستی سنگین به جمهوری‌خواهان تحمیل کنند، زیرا جمهوری‌خواهان نمی‌توانستند روایتی مشابه ارائه دهند.»

بسیاری از نامزدهایی که با وعده نظارت سخت‌گیرانه‌تر بر مراکز داده پیروز شدند، این موفقیت را با وجود تزریق نجومی پول از سوی صنایع هوش مصنوعی و مراکز داده به رقبایشان به دست آوردند. در کارولینای جنوبی، کمیته اقدام سیاسی صنعت فناوری موسوم به «ساخت آینده» (Building the Future)، مبلغ ۱٫۵ میلیون دلار برای حمایت از دارلین گراهام هزینه کرد؛ اما او در برابر آنی اندروز دموکرات، که مدافع توقف پروژه‌ها بود، شکست خورد. اندروز در اواخر سپتامبر با ثبت دامنه اینترنتی DataCenterDarline.com، ارتباطات مالی گراهام با این صنعت را افشا کرده بود. همین کمیته بیش از ۱٫۵ میلیون دلار دیگر را برای حمایت از تای مسترسون جمهوری‌خواه در برابر هولشر به رقابت فرمانداری کانزاس تزریق کرد. هم‌چنین ویل لارنس، نامزد دموکرات میشیگان که قانون‌گذاری برای هوش مصنوعی و مراکز داده را به ستون اصلی تبلیغات خود تبدیل کرده بود، در یکی از پرهزینه‌ترین رقابت‌های کشور بر تام بارت جمهوری‌خواه غلبه کرد؛ رقیبی که در طول رقابت‌ها ۳۴۰ هزار دلار از کمیته اقدام سیاسی America PAC متعلق به ایلان ماسک دریافت کرده بود.

امی کرمر (Amy Kremer)، رئیس گروه حامی نظارت دموکراتیک بر هوش مصنوعی با عنوان «انسان‌ها مقدمند» (Humans First)، در بیانیه‌ای گفت: «با وجود آنکه نظرسنجی‌های پیاپی نشان می‌داد پایگاه سنتی طبقه کارگر در مناطق روستایی به‌شدت نگران ساخت مراکز داده و تبعات هوش مصنوعی است، شمار زیادی از سیاستمداران در واشنگتن پول‌های کلان شرکت‌های بزرگ هوش مصنوعی را بر منافع پایگاه رأی خود ترجیح دادند.»

در همه‌پرسی‌های محلی مربوط به مراکز داده در ۹ ایالت، رأی‌دهندگان طرح‌های ساخت‌وساز آینده را رد کردند، به نفع تعلیق پروژه‌ها رأی دادند و خواستار مشورت بیشتر و پاسخ‌گویی به جوامع محلی شدند. به گزارش پایگاه Ballotpedia، ده ایالت بیش از ۴۰ همه‌پرسی محلی را درباره مراکز داده برگزار کردند که ۲۱ مورد از آن‌ها تنها در ایالت اوهایو بود. این طرح‌ها طیفی از توقف کامل فعالیت‌ها تا بازنگری در کاربری اراضی و اعمال محدودیت بر توسعه را در بر می‌گرفت. به گفته برد کارسون، رئیس سازمان «آمریکایی‌ها برای نوآوری مسئولانه» (Americans for Responsible Innovation) که تحولات شب انتخابات را زیر نظر داشت، ظاهراً تنها یک شهرستان با توسعه بیشتر مراکز داده در برگه رأی خود موافقت کرده است.

شرکت‌های فناوری نیز به‌خوبی متوجه وخامت اوضاع و عمق خطر شده‌اند. هم‌زمان با روز انتخابات، نشریه The Hill گزارش داد که گروه‌های حامی محیط‌زیست و غول‌های فناوری در قالب «ائتلاف توسعه مسئولانه مراکز داده» (Responsible Data Center Development Collaborative) همکاری مشترکی را برای ایجاد چارچوبی معین جهت ساخت این مراکز آغاز کرده‌اند؛ اقدامی که مک‌کوی آن را «گام درست بعدی» می‌داند.

در این میان و هم‌زمان با اعلام نتایج، ایلان ماسک در شبکه اجتماعی X نوشت: «ایده ساخت مراکز داده در فضا در حال حاضر بسیار جذاب به نظر می‌رسد.»