اعتراف جنجالی مدیر مایکروسافت: استفاده از هوش مصنوعی در کدنویسی ویندوز ۱۱ خشم کاربران را برانگیخت

• مایکروسافت در حال حذف برخی قابلیت‌های کوپایلت از منوی راست‌کلیک ویندوز ۱۱ است.
• هم‌زمان، یکی از مدیران ارشد مایکروسافت اعلام کرد که «هوش مصنوعی به تسریع چشمگیر کارهای تیم طراحی کمک کرده است».
• این مدیر ارشد افزود که حتی «طراحان مستقیماً در اصلاح کدها مشارکت می‌کنند»؛ اظهاراتی که موجی از انتقادها و واکنش‌های منفی مخالفان هوش مصنوعی را در اینترنت به دنبال داشته است.

ویندوز ۱۱ دستخوش تغییراتی شده تا بخشی از عملکردهای کوپایلت در آن محدود شود؛ این در حالی است که هم‌زمان یکی از مدیران ارشد مایکروسافت اعتراف کرده تیم طراحی این سیستم‌عامل برای پیشبرد کارهای خود از هوش مصنوعی کمک می‌گیرند؛ موضوعی که همان‌طور که انتظار می‌رفت، واکنش‌های تندی را برانگیخته است.

نخستین بخش ماجرا به اقدام مایکروسافت برای کاهش ردپای هوش مصنوعی مربوط می‌شود؛ اقدامی که طبق گزارش وب‌سایت Windows Latest، شامل حذف برخی گزینه‌های کوپایلت از منوی راست‌کلیک (Context Menu) ویندوز ۱۱ هنگام کلیک روی فایل‌ها یا پوشه‌ها است.

مایکروسافت در پیامی در مرکز پیام‌های مایکروسافت ۳۶۵ (Microsoft 365 Message Center) در این‌باره توضیح داد: «ما در حال بازنشستگی قابلیت‌های کوپایلت وان‌درایو شامل خلاصه کردن (Summarize)، ساخت سؤالات متداول (Create FAQ)، مقایسه فایل‌ها (Compare Files)، پرسیدن سؤال (Ask a question)، توضیح تصویر (Explain image)، توضیح چند تصویر (Explain images)، مقایسه تصاویر (Compare images) و استخراج متن (Extract text) از منوی راست‌کلیک فایل اکسپلورر هستیم.»

این قابلیت‌های کوپایلت به وان‌درایو متصل بودند و کاربرانی که از فضای ذخیره‌سازی ابری مایکروسافت استفاده نمی‌کردند، در هر صورت آن‌ها را در سیستم خود مشاهده نمی‌کردند.

کاربران همچنان می‌توانند از طریق آیکون Ask Copilot در منوی راست‌کلیک به این گزینه‌ها دسترسی داشته باشند؛ بنابراین این تغییر در مجموع اقدامی مثبت در جهت خلوت‌تر شدن و بهینه‌سازی رابط کاربری به شمار می‌رود (هرچند شاید برخی کاربران حتی متوجه وقوع آن نشوند).

این تغییر بلافاصله اعمال نمی‌شود، بلکه اجرای آن از اواسط نوامبر آغاز خواهد شد و تا پایان سال میلادی، گزینه‌های یادشده به‌طور کامل از منوی راست‌کلیک ویندوز ۱۱ ناپدید می‌شوند.

اما بخش جنجالی‌تر ماجرا که وب‌سایت Windows Latest نیز به آن توجه کرده، اظهارنظر یکی از مدیران ارشد مایکروسافت در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) است. دیگو باکا (Diego Baca)، معاون بخش طراحی ویندوز، در پاسخ به کاربری که خواستار «یکپارچگی طراحی ویندوز» و بهره‌گیری از هوش مصنوعی برای دستیابی به این هدف شده بود، پستی منتشر کرد.

باکا در این پاسخ نوشت: «درباره ایجنت‌های هوش مصنوعی کاملاً موافقم. من بهترین فرد برای صحبت درباره بخش مهندسی نیستم، اما هوش مصنوعی تا همین حالا هم سرعت تیم طراحی ما را به‌شکل چشمگیری افزایش داده است. ما حتی شاهد آن هستیم که طراحان مستقیماً در اصلاح کدهایی که باعث بهبود ظرافت، یکپارچگی و کیفیت سیستم می‌شود، مشارکت می‌کنند. این پیشرفتی هیجان‌انگیز است و ما تازه در آغاز راه هستیم.»

نکته کلیدی که در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود، اعتراف به استفاده تیم طراحی ویندوز ۱۱ از هوش مصنوعی برای سرعت بخشیدن به کارها و کمک به طراحان در مشارکت مستقیم برای اصلاح کدها است؛ اعترافی که همان‌طور که می‌شد حدس زد، نارضایتی شدید جمعی از کاربران را به‌همراه داشته است.

تحلیل: موجی از انتقادها و طعنه‌های اعتراضی کاربران

همان‌طور که اشاره شد، واکنش کاربران در ردیت پر از طعنه‌های گزنده و انتقادات تند علیه مایکروسافت بوده است. در یکی از پست‌های پربازدید و پرامتیاز ردیت آمده است: «ما متوجه [استفاده از هوش مصنوعی در کدنویسی] شدیم؛ افت شدید کیفیت، از کار افتادن برخی دستگاه‌ها با هر پچ، خرابی کامل مجموعه‌ای از سیستم‌ها در به‌روزرسانی‌های بزرگ و ایجاد رخنه‌های امنیتی خطرناکی که به‌سادگی قابل نفوذ هستند، همگی نشان می‌دهند کدبیس ویندوز با روش vibe coding و بدون بازبینی و آزمایش کافی توسعه داده می‌شود.»

در واقع، موج گسترده‌ای از طعنه‌هایی مانند «ما متوجه شدیم» یا «از قبل می‌دانستیم» درباره روی آوردن مایکروسافت به هوش مصنوعی در کدنویسی به راه افتاده و برچسب‌های تندی مانند اصطلاح تحقیرآمیز «مایکرواسلاپ» (Microslop) مطرح شده است؛ از جمله کاربری که نوشته است: «و این‌گونه است که لینوکس فراگیر می‌شود؛ نه به این خاطر که لینوکس بهتر شده، بلکه به این دلیل که مایکروسافت به لطف پیوند با هوش مصنوعی عملاً غیرقابل‌استفاده می‌شود.» البته لینوکس نیز حواشی و چالش‌های خاص خود را با هوش مصنوعی تجربه کرده است، اما آن ماجرا بحث جداگانه‌ای دارد.

با این حال، برای درک دقیق‌تر ماجرا باید نگاهی عمیق‌تر به سخنان باکا انداخت. وقتی این مدیر ارشد می‌گوید «هوش مصنوعی سرعت تیم طراحی ما را به‌شکل چشمگیری افزایش داده است»، این عبارتی کلی به شمار می‌رود و احتمالاً بیشتر به هم‌فکری و ایده‌پردازی در مراحل طراحی بصری اشاره دارد تا کدنویسی واقعی.

درست است که طراحان اکنون به کمک هوش مصنوعی می‌توانند «مستقیماً در اصلاح کدها مشارکت کنند»، اما چنین اتفاقی در عمل با چه بسامدی رخ می‌دهد؟ به نظر می‌رسد این مشارکت چندان گسترده نباشد و این دست اقدامات بیشتر به اصلاحات جزئی و صیقل دادن رابط کاربری مربوط شود؛ تغییراتی که در نهایت برای بررسی و بازبینی کامل به مهندسان نرم‌افزار سپرده می‌شوند و هدف اصلی از آن‌ها صرفه‌جویی در زمان است. در هر صورت، رابط کاربری ویندوز بخش‌های فراوانی دارد که نیازمند اصلاح و بهینه‌سازی است.

با در نظر گرفتن اینکه باکا صرفاً تلاش کرده رویکرد واقعی مایکروسافت را به‌شکلی شفاف بیان کند، این موج از انتقادات شدید تا حدی ناشی از سوءتفاهم به نظر می‌رسد. واقعیت این نیست که رابط کاربری ویندوز ۱۱ ناگهان و به‌شکلی لجام‌گسیخته با هوش مصنوعی و به شیوه vibe-coded نوشته شده باشد. آنچه در عمل رخ داده، خستگی و کلافگی کاربران ویندوز ۱۱ از باگ‌های مکرر است که باعث شده از این فرصت برای تخلیه خشم خود استفاده کنند؛ موضوعی که ارتباطی مستقیم با تیم طراحی ندارد.

ریشه این بحران بیش از آنکه به گردن هوش مصنوعی بیفتد، به ناکامی فراگیر مایکروسافت در آزمودن باگ‌های ویندوز ۱۱ و انتشار به‌روزرسانی‌های ناپایدار بازمی‌گردد. مسئله اصلی به فرآیند کلی تضمین کیفیت (QA) مربوط است که نمی‌تواند این ایرادها را پیش از عرضه عمومی شناسایی و برطرف کند؛ فارغ از اینکه یک باگ توسط هوش مصنوعی ایجاد شده باشد یا توسط مهندسان انسانی.

عامل اصلی خشم کاربران در شبکه‌های اجتماعی و اعتراضات گسترده به پچ‌های معیوب و ناپایداری عمومی سیستم‌عامل دقیقاً همین مسئله است. این همان چالشی است که مایکروسافت باید هرچه سریع‌تر فکری به حال آن کند؛ چراکه همچنان بزرگ‌ترین نقطه ضعف ویندوز ۱۱ است و به بازنگری فوری نیاز دارد.