برای نخستین بار، یک کارمند از استفاده اجباری از ابزارهای هوش مصنوعی در محل کار معاف شد

دیوید دورمن، مدیر امور پژوهشی در دانشگاه کنتاکی، با استدلال بر اینکه بهره‌گیری از هوش مصنوعی با باورهای انسان‌گرایانه (اومانیسم) او در تضاد است، توانست از مسئولان دانشگاه یک معافیت مذهبی و عقیدتی بر اساس بند هفتم قانون حقوق مدنی آمریکا موسوم به Title VII دریافت کند تا ملزم به استفاده از این فناوری نباشد. به گزارش پایگاه خبری Religion News Service، دورمن به جنبه انسانی زندگی باور دارد که تصمیم‌گیری مستقل بخش جدایی‌ناپذیر آن است. او می‌گوید هنگامی که دانشگاه از کارکنان خود خواست از ابزارهای هوش مصنوعی بهره ببرند، احساس کرد واگذاری فرآیند تفکر به ابزارهایی مانند ChatGPT و Microsoft Copilot مغایر با عمیق‌ترین باورهای فکری اوست.

دورمن در گفتگویی اعلام کرد: «تلاش ذهنی برای ارزیابی شرایط، پیشبرد کارها، پایبندی به اصول اخلاقی و نوع تعامل با دیگران، مؤلفه‌ای بنیادین در رشد من به‌عنوان فردی بااخلاق به شمار می‌آید. بنابراین برون‌سپاری این تفکر، فارغ از دشوار بودن یا نبودن آن، توانایی من را برای عمل به‌عنوان یک انسان اخلاق‌مدار تضعیف می‌کند.» به دنبال این استدلال، این مدیر پژوهشی مشمول معافیت مندرج در بند هفتم قانون حقوق مدنی سال ۱۹۶۴ شد؛ قانونی که تبعیض شغلی بر پایه نژاد، رنگ پوست، مذهب، جنسیت و خاستگاه ملی را ممنوع می‌کند. اگرچه انسان‌گرایی اغلب نوعی فلسفه غیردینی یا جهان‌بینی سکولار شناخته می‌شود، اما دادگاه‌های فدرال پیش‌تر تأیید کرده‌اند که چنین نظام‌های فکری از حقوق و مصونیت‌های مشابه مذهب برخوردارند.

انجمن انسان‌گرایان آمریکا (AHA) در تنظیم این درخواست معافیت به دورمن کمک کرده است. الکساندریا هویسکنز، وکیل رسمی این انجمن، در گفتگو با خبرنگاران اظهار داشت: «این نخستین پرونده در تاریخ انجمن ما و کل جریان اومانیسم است که فردی به دلیل تضاد استفاده از هوش مصنوعی با آزادی وجدان و اندیشه‌اش، از معافیت شغلی برخوردار می‌شود.» او در ادامه افزود: «از دیدگاه ما، انسان‌گرایی شیوه‌ای جامع برای زندگی به شمار می‌رود که بر پایه کرامت و ارزش ذاتی انسان بنا شده است و همه افراد باید بتوانند همانند پیروان ادیان مختلف، این سبک زندگی را در محیط کار خود نیز رعایت کنند.»

باید توجه داشت که هرچند همه کارکنان حق ثبت درخواست معافیت بر اساس این قانون را دارند، اما موافقت با آن مشروط به داشتن باورهای اخلاقی عمیقی است که هم‌ارز با اعتقادات دینی شناخته شوند. افزون بر این، قانون تصریح می‌کند که این معافیت نباید برای فرآیندهای کاری کارفرما مشقت نامتعارف و اختلال جدی به‌همراه داشته باشد. از همین رو، هرچند دورمن شخصاً دیگر ملزم به استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای انجام وظایفش نیست، اما همچنان باید در جلسات شرکت کند و با همکارانی که از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند هماهنگ بماند یا در صورت نیاز، مستندات کاری را به سیستم‌های مربوطه ارائه دهد.

از زمان فراگیر شدن مدل‌های زبانی بزرگ پس از معرفی ChatGPT، چگونگی و میزان به‌کارگیری هوش مصنوعی در سازمان‌ها به یکی از مباحث مهم بدل شده است. با وجود آنکه حامیان هوش مصنوعی از رشد چشمگیر بهره‌وری سخن می‌گویند، گزارش‌های اقتصادی نشان می‌دهند شرکت‌های آمریکایی به جز غول‌های بزرگ فناوری هنوز بازگشت مالی چندانی از این فناوری به دست نیاورده‌اند. با این حال، اکنون حدود نیمی از کارکنان در ایالات متحده به شکلی از ابزارهای هوش مصنوعی در شغل خود استفاده می‌کنند، هرچند بسیاری از مدیران ارشد درباره بازگشت سرمایه‌گذاری در این حوزه اطمینان کامل ندارند. در این میان، دورمن معتقد است اندیشیدن افراد به پیامدهای هوش مصنوعی رویدادی مثبت است و ابراز امیدواری می‌کند داستان او بتواند به سایر افرادی که تمایلی به استفاده اجباری از این فناوری ندارند یاری برساند.