پیامدهای پنهان تعدیل نیرو با هوش مصنوعی؛ اخراجشدگان بسیار دیرتر شغل جدید پیدا می‌کنند

هوش مصنوعی احتمالاً در حال تکرار یک الگوی دردناک از انقلاب‌های فناورانه گذشته است؛ به این صورت که کارکنان اخراجشده به‌دلیل توسعه این فناوری، برای یافتن شغل جدید با مشکلات متعددی روبهرو می‌شوند و همواره در معرض خطر جابهجایی و بیکاری مجدد قرار دارند.

چرا این موضوع اهمیت دارد: هوش مصنوعی برای وارد کردن آسیب‌های ماندگار به بازار کار، نیازی به ایجاد موج گسترده و ناگهانی اخراج‌ها ندارد.

• در شرایط فعلی بازار کار که شرکت‌های کمتری نیرو جذب می‌کنند، کارمندانی که مهارت‌هایشان منسوخ شده است ممکن است برای پیدا کردن شغل تازه سال‌ها با افت درآمد دستوپنجه نرم کنند، حتی اگر کل اقتصاد مانع از افزایش شدید نرخ بیکاری شود.

دیدگاه کارشناسان: همانطور که در دگرگونی‌های فناورانه پیشین، مانند ظهور رایانه‌های شخصی و اتوماسیون صنعتی، کاهش تقاضا برای تخصص افراد باعث میشد آنها در نهایت به کارهایی با مهارت پایین‌تر روی بیاورند، اقتصاددان ارشد Goldman Sachs نیز معتقد است تاریخ بار دیگر در حال تکرار شدن است.

• این اقتصاددان در یادداشت تحلیلی خود تأکید می‌کند که نشانه‌های اولیه‌ای از شکل‌گیری یک الگوی مشابه در دوران فعلی به چشم می‌خورد.

بررسی آمار و ارقام: بر اساس تحلیل داده‌های بیش از ۱۵ هزار نیروی کار که بین سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵ شغل خود را از دست داده‌اند، افرادی که به احتمال زیاد بر اثر توسعه هوش مصنوعی تعدیل شده‌اند، حدود یک ماه بیشتر از سایر اخراجشدگان در انتظار یافتن شغل جدید باقی مانده‌اند.

• هنوز آمار رسمی و دقیقی از تعداد اخراجشدگان مستقیم به‌دلیل هوش مصنوعی در دست نیست؛ با این حال این پژوهش با بررسی نوع مشاغل، نرخ پذیرش هوش مصنوعی در صنایع و شرایط حذف جایگاه‌های شغلی، اخراج‌های احتمالی مرتبط با این فناوری را تخمین می‌زند.
• این دسته از کارکنان حدود ۱۰ درصد بیشتر از دیگران در معرض این خطر قرار دارند که یک سال پس از ازدستدادن موقعیت شغلی خود همچنان بیکار بمانند.
• در بین نیروهایی که به‌دلیل اتوماسیون با هوش مصنوعی کارشان را از دست داده و در سال ۲۰۲۵ شغل تازهای پیدا کرده‌اند، حدود سهچهارم آنها به مشاغلی رفته‌اند که سطح آسیبپذیری مشابه یا حتی بیشتری در برابر هوش مصنوعی دارند؛ رقمی که در سال ۲۰۲۳ کمی بیش از نیمی از افراد را شامل میشد.

تصویر بزرگ‌تر: اگرچه هوش مصنوعی در درازمدت پتانسیل خلق موقعیت‌های شغلی جدید را دارد، اما به ثمر نشستن این فرصت‌های نوظهور ممکن است سال‌ها به طول بینجامد.

نکته‌های پنهان در پس آمار: کارمندان مسنتر در برابر پیامدهای استقرار هوش مصنوعی در محیط کار بهمراتب آسیبپذیرتر هستند.

• نگاهی به گذشته: تحلیل Goldman Sachs از سابقه سه دهه ازدسترفتن مشاغل نشان می‌دهد نیروهای کار بالای ۵۵ سال پس از حذف شغلشان و هنگام ورود به موقعیت تماموقت جدید، با افت درآمدی بیش از ۱۰ درصد مواجه شده‌اند؛ در حالی که افراد زیر ۳۵ سال تقریباً هیچ کاهشی در دریافتی خود ندیده‌اند.
• وضعیت کنونی: اکنون نیروهای زیر ۳۵ سال که به‌دلیل هوش مصنوعی موقعیت خود را از دست می‌دهند، در مقایسه با همسالان خود حدود سه هفته بیشتر بهدنبال شغل تماموقت میگردند؛ در حالی که این شکاف برای افراد ۳۵ سال به بالا به پنج هفته افزایش می‌یابد.

آنچه باید زیر نظر داشت: فارغ‌التحصیلان جوان دانشگاه‌ها برای استخدام با موانع جدی روبهرو هستند؛ موضوعی که این احتمال را تقویت می‌کند که هوش مصنوعی در حال بلعیدن مشاغل مقدماتی و پایه‌ای است که روزگاری نقطه آغاز مسیر حرف‌های جوانان بود.

• طبق آخرین داده‌های بانک فدرال رزرو نیویورک، نرخ بیکاری فارغ‌التحصیلان جدید در سهماهه سوم سال به‌طور میانگین ۵٫۴ درصد بوده است؛ رقمی که در مقایسه با نرخ ۴ درصدی کل نیروی کار، نشان می‌دهد شکاف بیکاری جوانان از سال ۲۰۱۹ تقریباً دو برابر شده است.
• پدیده کمکاری و اشتغال ناقص نیز در حال گسترش است؛ در حال حاضر حدود ۴۲ درصد از فارغ‌التحصیلان شاغل در موقعیت‌هایی فعالیت می‌کنند که نیازی به مدرک دانشگاهی ندارد، آماری که نسبت به دوران پیش از همهگیری کرونا یک درصد افزایش یافته است.

نتیجه‌گیری: تحولات بزرگ فناورانه همواره به رونق و ثروت کلی اقتصاد افزوده‌اند، اما هم‌زمان برخی از نیروهای کار را برای همیشه در وضعیتی نامساعدتر رها کرده‌اند؛ هشداری جدی که نشان می‌دهد هوش مصنوعی نیز در آستانه تکرار همین سرنوشت قرار دارد.