دردسر بزرگ ایجنت‌های هوش مصنوعی؛ چرا مردم عادی روی خوشی به آن‌ها نشان نمی‌دهند؟

شرکت‌های هوش مصنوعی آینده کاری خود را روی استقبال عمومی از «ایجنت‌ها» شرط‌بندی کرده‌اند؛ با این امید که این دستیارهای خودمختار بتوانند کار‌های کلافه‌کننده زندگی مدرن مثل مرتب‌کردن ایمیل‌ها، رزرو بلیط سفر و خریدهای اینترنتی را به دوش بکشند.

چرا این موضوع مهم است؟ تب‌و‌تاب و سروصدای اخیر پیرامون ابزار «میوز» (Muse) متا ثابت کرد که کنجکاوی زیادی بین کاربران درباره این فناوری وجود دارد. اما واقعیت این است که بیش‌تر مردم زندگی واقعی‌شان را بیرون از قاب مانیتور می‌گذرانند و معنای اصلی زندگی را در جایی فراتر از ساعات کاری روزمره پیدا می‌کنند.

• شواهد بسیار کمی وجود دارد که نشان دهد مردم حاضرند وقت ارزشمندشان را صرف تغییر اساسی در سبک زندگی خود کنند تا هوش مصنوعی را در مرکز همه‌چیز قرار دهند.
• موضوعی که شرکت‌های سازنده را بیش‌تر نگران می‌کند این است: چه می‌شود اگر مردم اصلاً دستیاری نخواهند که آن‌ها را به کار بیش‌تر یا بهره‌وری بالا‌تر وادار کند؟

ماجرا از کجا آب می‌خورد؟ ابزار Muse متا به لطف ادغام روان با فیس‌بوک و اینستاگرام و داشتن یک نماد تصویری بامزه و پشمالو، توانست خیلی سریع به صدر جدول دانلودهای اپ استور اپل صعود کند. متا این ابزار را در اختیار مشتریان تجاری هم گذاشت و موفقیت اولیه آن، امید زیادی به فعالان صنعت داد که شاید راه نفوذ این فناوری به زندگی مردم باز شده باشد.

• البته متا در این مسیر تنها نیست؛ مایکروسافت نسخه ارتقایافته و قدرتمندتری از کوپایلوت (Copilot) را همراه با قابلیت خودکارسازی ایجنتی با نام اتوپایلوت (Autopilot) عرضه کرد تا پای هوش مصنوعی پیشرفته‌تر را به محیط‌های کاری باز کند. اوپن‌ای‌آی هم همین هفته از دستیار ایجنتی جدید خود با نام dots رونمایی کرده است.

سد بزرگ روبه‌روی شرکت‌ها: بزرگ‌ترین مانع این است که اکثر مردم عادی هنوز حتی از چت‌بات‌های ساده هم استفاده نمی‌کنند، چه برسد به ایجنت‌های مستقل و پیشرفته!

• در ماه فوریه، نظرسنجی مؤسسه پژوهشی پیو (Pew) نشان داد که ۵۱ درصد از مردم به‌طور کلی دور چت‌بات‌های هوش مصنوعی را خط کشیده‌اند. از میان این افراد، ۷۹ درصد نگرانی‌های حریم خصوصی را دلیل اصلی دوری خود عنوان کردند و ۶۷ درصد گفتند بعید است در سال آینده هم سراغ این ابزار‌ها بروند.

مشکل از این هم عمیق‌تر است: ایجنت‌ها تنها زمانی واقعاً به درد می‌خورند که کاربران کلید دسترسی به حریم دیجیتال و اطلاعات شخصی‌شان را به آن‌ها بسپارند؛ کاری که اکثر مردم واقعاً تمایلی به انجام دادنش ندارند.

• یک نظرسنجی بین‌المللی و گسترده توسط شرکت تالس (Thales) در سال جاری، مقاومت شدیدی را در برابر کاربردهای اصلی ایجنت‌ها نشان داد؛ تنها ۱۳ درصد از شرکت‌کنندگان حاضر بودند اجازه خواندن ایمیل‌ها را به یک «دستیار هوش مصنوعی» بدهند، فقط ۱۱ درصد رزرو مجدد بلیط سفر را به آن می‌سپردند و تنها ۷ درصد اجازه جابه‌جایی پول بین حساب‌های بانکی را به آن می‌دادند.
• اوضاع در خرید اینترنتی هم تعریفی ندارد: ۵۶ درصد از پاسخ‌دهندگان به مؤسسه یوگاو (YouGov) اعلام کردند ابداً اجازه نمی‌دهند یک ایجنت به جای آن‌ها خرید کند، و تنها ۱۰ درصد حاضرند بدون تأیید نهایی، خریدهای بالای ۲۵ دلار را به هوش مصنوعی بسپارند.

این یعنی کاربران فعلی کسانی که در حال حاضر از ایجنت‌های هوش مصنوعی با آغوش باز استقبال می‌کنند، احتمالاً شباهت بسیار زیادی به سازندگان خودِ این فناوری دارند.

• گزارش مشترک شرکت سرمایه‌گذاری منلو ونچرز (Menlo Ventures) و مؤسسه مورنینگ کانسالت (Morning Consult) نشان می‌دهد خانواده‌هایی با درآمد بالای ۱۰۰ هزار دلار، به مراتب بیش‌تر از خانواده‌هایی با درآمد زیر ۵۰ هزار دلار از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند.
• کسانی که برای هوش مصنوعی هزینه و اشتراک می‌خرند، دو برابر بیش‌تر احتمال دارد هر روز از آن استفاده کنند و احتمال استفاده از ایجنت‌ها در میان این خریداران، پنج برابر بیش‌تر است.
• منلو ونچرز مشتریان پرمصرف و پول‌خرج‌کن‌های اصلی هوش مصنوعی را این‌گونه توصیف می‌کند: «والدینی از نسل ایگرگ (میلنیال) با مدرک تحصیلات تکمیلی، شاغل در بخش فناوری یا خدمات مالی، که معمولاً پولشان بیش‌تر از وقتشان است.»

البته نباید این‌طور تصور کرد که پذیرش هوش مصنوعی اصلاً اتفاق نیفتاده است. بانک فدرال رزرو سنت لوئیس وضعیت به‌کارگیری هوش مصنوعی را «گسترده اما کم‌عمق» ارزیابی می‌کند؛ به طوری که در بیش از ۸۰ درصد مشاغل، حداقل ۲۰ درصد از کارکنان به نوعی از ابزار‌های هوش مصنوعی استفاده می‌کنند.

• با این حال، این آمار‌ها به شدت به سمت مشاغل اداری و حوزه‌های نزدیک به فناوری سنگینی می‌کند. میزان استفاده برنامه‌نویسان، مدیران روابط عمومی، مشاوران مالی و مدیران ارشد همگی روی مرز ۸۰ درصد یا بالا‌تر است؛ اما این رقم برای بهیاران، مسئولان پذیرش و نگهداران حیوانات به ۱۰ درصد یا حتی کم‌تر می‌رسد.
• فدرال رزرو سنت لوئیس نتیجه‌گیری جالب خود را این‌طور خلاصه می‌کند: «در حال حاضر هوش مصنوعی فقط روی نمایشگرها کار می‌کند؛ نه می‌تواند کامیون براند و نه خون‌گیری کند!»

پشت پرده آمار‌ها: داده‌های داخلی آزمایشگاه‌های پیشرو هوش مصنوعی هم دقیقاً همین شکاف و عدم تعادل را تأیید می‌کنند.

• شرکت آنتروپیک در گزارش شاخص اقتصادی خود پی برد دو شغلی که بیش از هر زمینه دیگری در میان کاربران حضور پررنگ دارند، مشاغل حوزه کامپیوتر و ریاضیات (با ۳۰ درصد کاربران در برابر سهم ۴ درصدی از بازار کار) و پست‌های مدیریتی (با ۲۳ درصد کاربران در برابر سهم ۷ درصدی از بازار کار) هستند.

تصویر بزرگ‌تر: طبق نظرسنجی مؤسسه گالوپ، تنها ۶ درصد از مردم بر این باورند که استفاده از ابزار‌هایی مانند چت‌جی‌پی‌تی (ChatGPT) بخش بسیار مهمی از یک «زندگی باکیفیت و خوب» به حساب می‌آید.

• این رقم ناچیز را مقایسه کنید با اولویت‌های واقعی زندگی: وقت گذراندن با خانواده، دوستان و همسر (۷۸ درصد)، ورزش و فعالیت بدنی (۵۸ درصد)، آشپزی (۴۹ درصد)، وقت‌گذرانی در دل طبیعت (۴۵ درصد) و مناسک معنوی (۴۲ درصد).

کلام آخر: هوش مصنوعی ایجنتی شاید روزی دنیا را تکان دهد و تحول‌آفرین شود؛ اما در حال حاضر به نظر می‌رسد تنها به درد کسانی می‌خورد که روزانه عبارت «غربالگری صندوق ورودی ایمیل» را به کار می‌برند و از هجوم هشدارهای تقویم گوگل کلافه شده‌اند!