تفاوت دیتاسنترهای هوش مصنوعی با مزارع استخراج رمزارز چیست؟

تقریباً همه ما یک کامپیوتر شخصی داریم، اما این سرورها هستند که سرویس‌های مدرن امروزی را سرپا نگه می‌دارند. وقتی برای یک اپلیکیشن استریم حق اشتراک می‌پردازید، سرورها تمام فیلم‌ها و سریال‌ها را میزبانی می‌کنند. در بازی‌هایی مانند «Final Fantasy XIV» و «Fortnite» نیز تمام پیشرفت‌های شما و امکان ارتباط با دیگر بازیکنان به سرورها وابسته است. با این حال، همه سرورها ساختار یکسانی ندارند و این تفاوت‌ها را می‌توان با مقایسه دیتاسنترها و تجهیزات استخراج رمزارز به بهترین شکل نشان داد.

این تفاوت‌ها از هدف نهایی آن‌ها آغاز می‌شود. مزارع استخراج با حل مسائل پیچیده ریاضی، رمزارز تولید می‌کنند. هرچه یک برنامه استخراج مسائل بیشتری را حل کند، «پول» بیشتری به دست می‌آورد. در مقابل، دیتاسنترها وظیفه پشتیبانی از مدل‌های هوش مصنوعی را بر عهده دارند و محاسبات و فرایند یادگیری آن‌ها را پردازش می‌کنند. علاوه بر این، در حالی که چندین کاربر می‌توانند به طور هم‌زمان به دیتاسنترها و مدل‌های هوش مصنوعی دسترسی داشته باشند، هر سیستم استخراج رمزارز تنها به یک کاربر اختصاص دارد؛ و البته تفاوت‌ها به همین‌جا ختم نمی‌شود.

تمام دیتاسنترها و مزارع رمزارز به قطعاتی متکی هستند که به صورت موازی کار می‌کنند و عملیات بی‌شماری را به طور هم‌زمان انجام می‌دهند. هرچه در یک تأسیسات قطعات بیشتری به کار رود، توانایی پردازش محاسبات آن بالاتر می‌رود. استخراج‌کنندگان رمزارز عمدتاً به پردازنده‌های گرافیکی (GPUs) متکی هستند. این سیستم‌ها همچنان به پردازنده مرکزی (CPU) و رم (RAM) نیاز دارند، اما تنها به اندازه‌ای که پردازش‌های چندوظیفه‌ای را مدیریت کنند؛ چرا که بار اصلی بر دوش کارت‌های گرافیک است. در سوی دیگر، دیتاسنترها نیز از همین قطعات استفاده می‌کنند و اگرچه GPUها همچنان بخش عمده پردازش‌های سنگین را انجام می‌دهند، دیتاسنترهای هوش مصنوعی برای مدیریت جریان بی‌وقفه داده‌ها و ارسال نتایج به کاربران، به مقدار رم (RAM) بسیار بیشتری نیاز دارند.

هزینه‌های پنهان زیرساخت‌های پردازشی

در نهایت، هم دیتاسنترها و هم تجهیزات استخراج رمزارز، محاسبات بی‌شماری را به صورت موازی انجام می‌دهند؛ اما این موضوع درباره کامپیوترهای مدرن امروزی نیز صدق می‌کند. آنچه واقعاً آن‌ها را از یکدیگر متمایز می‌سازد، پیش‌نیازهایی است که برای حفظ عملکردشان ضروری به نظر می‌رسد.

اگرچه هر دو تأسیسات به شدت پرمصرف هستند، اما مدل‌های هوش مصنوعی به انرژی بسیار بیشتری نسبت به مزارع رمزارز نیاز دارند. به عنوان مثال، بر اساس گزارش‌های منتشرشده، دو مرکز استخراج رمزارز در ایالت جورجیا معادل برق مصرفی حدود ۱۱۰ هزار خانوار انرژی مصرف کردند؛ در حالی که دو دیتاسنتر مشابه در آتلانتا، برقی معادل نیاز ۴۵۸ هزار خانه را بلعیدند. پیامد این مصرف نجومی برق توسط شرکت‌های بزرگ فناوری، افزایش مداوم قبض‌های برق شهروندان عادی بوده است.

مصرف تصاعدی برق، تنها عارضه جانبی فعالیت دیتاسنترها و مزارع رمزارز نیست. نگرانی‌های زیادی پیرامون آسیب‌های زیست‌محیطی این مکان‌ها، از آلودگی صوتی گرفته تا آلودگی آب، وجود دارد؛ اما در این زمینه نیز دیتاسنترها آسیب بیشتری وارد می‌کنند. سرورهای هوش مصنوعی برای خنک ماندن به تلاش و انرژی بیشتری نیاز دارند، زیرا حساسیت آن‌ها به تغییرات دمایی بسیار بالاتر است؛ در نتیجه، برای رسیدن به این هدف، آب و برق بیشتری مصرف می‌کنند. با این وجود، دیتاسنترها معمولاً از سیستم‌های خنک‌کننده پیشرفته‌تری استفاده می‌کنند، در حالی که مزارع رمزارز می‌توانند با فن‌های ارزان‌قیمت نیز به کار خود ادامه دهند. همین طراحی ساده باعث می‌شود که سیستم‌های استخراج رمزارز آلودگی صوتی بیشتری ایجاد کنند؛ هرچند دیتاسنترها نیز اغلب تا ۹۶ دسی‌بل صدا تولید می‌کنند که بسیار فراتر از آستانه تحمل شنوایی انسان است.