پیش‌بینی خیره‌کننده بازار سهام: هوش مصنوعی بهره‌وری برنامه‌نویس‌ها را ۳۲ درصد بالا می‌برد!

بر اساس تحلیل جدید اقتصاددان‌هایی که با زیر ذره‌بین بردن نوسانات بازار سهام تأثیر هوش مصنوعی را تخمین زده‌اند، سرمایه‌گذاران ظاهراً حسابی روی جهش چشمگیر بهره‌وری مهندسان نرم‌افزار شرط بسته‌اند.

پژوهشگران وابسته به دانشگاه کالیفرنیا، برکلی (UCB) و مدرسه اقتصاد لندن (LSE) می‌گویند بین نوامبر ۲۰۲۲ تا دسامبر ۲۰۲۵، «هوش مصنوعی ارزش فعلی مورد انتظار بازار از بهره‌وری مهندسی نرم‌افزار را معادل افزایش دائمی ۳۲.۶ درصدی در بهره‌وری بالا برده است.»

الکس بلومنفلد، جاناتان هیزل، چن لیان و آندریاس شاب یافته‌های خود را در مقاله‌ای برای دفتر ملی پژوهش‌های اقتصادی (NBER) تحت عنوان «تأثیر اقتصاد کلان هوش مصنوعی: ارزیابی کانال مهندسی نرم‌افزار» منتشر کرده‌اند.

نویسندگان این مقاله استدلال می‌کنند که از زمان معرفی ChatGPT در نوامبر ۲۰۲۲، سرمایه‌گذاران سودهای پیش‌بینی‌شده از ابزارهای برنامه‌نویسی مبتنی بر هوش مصنوعی را بیش از پیش در ارزش‌گذاری سهام شرکت‌ها لحاظ کرده‌اند.

چن لیان، استادیار امور مالی در دانشگاه برکلی کالیفرنیا، در این رابطه توضیح داد: «ما به‌طور تجربی بررسی کردیم که آیا شرکت‌هایی با سهم حقوق و دستمزد بالاتر در بخش مهندسی نرم‌افزار، هنگام رشد شاخص سهام هوش مصنوعی، با افزایش قیمت سهام بزرگ‌تری روبه‌رو می‌شوند یا نه. سپس با استفاده از یک مدل اقتصادی، این رابطه را به پیش‌بینی سرمایه‌گذاران از میزان جهش بهره‌وری مهندسی نرم‌افزار ناشی از هوش مصنوعی ترجمه کردیم.»

او در ادامه افزود: «نگاه اولیه به داده‌های ما نشان می‌دهد که مجموع اشتغال در حوزه مهندسی نرم‌افزار در میان شرکت‌های مورد بررسی طی چند سال گذشته افزایش یافته است؛ با این حال، تخمین ما از بهره‌وری اصلاً به این روند استخدامی وابسته نیست.»

این پژوهشگران به جای اندازه‌گیری مستقیم خروجی و کدهای تولیدی برنامه‌نویسان، نحوه واکنش بازده سهام شرکت‌ها به اخبار هوش مصنوعی را بررسی کردند و دیدند که آیا این واکنش با سهم حقوق و دستمزد اختصاص‌یافته به مهندسان نرم‌افزار در هر شرکت متناسب است یا خیر.

لیان در توضیح این موضوع گفت: «منظور ما از "اخبار هوش مصنوعی"، اطلاعات جدیدی است که در قیمت سهام منعکس می‌شود. ما اندازه‌گیری‌های تجربی را با یک مدل اقتصادی ترکیب کردیم تا دریابیم هوش مصنوعی چگونه انتظارات سرمایه‌گذاران از بهره‌وری مهندسی نرم‌افزار و تأثیر پنهان آن بر تولید ناخالص داخلی (GDP) را متحول کرده است.»

با این حال، لیان اذعان دارد که ممکن است انتظارات بازار به‌طور کامل محقق نشود: «برآوردهای ما ارزیابی بازار از دستاوردهای فعلی و آینده را نشان می‌دهد، و البته بازارها ممکن است گاهی بیش از حد خوش‌بین یا بدبین باشند. مزیت بزرگ این روش این است که یک معیار آینده‌نگرانه و برخط (Real-time) ارائه می‌دهد، آن هم در زمانی که هنوز بسیاری از تأثیرات واقعی هوش مصنوعی کاملاً آشکار نشده است.»

به گفته نویسندگان، جهش ۳۲.۶ درصدی مورد انتظار بازار از نظر مقیاس با افزایش ۲۱ تا ۵۶ درصدی در سرعت انجام وظایف فردی که در تحقیقات دیگر گزارش شده، کاملاً هم‌خوانی دارد. با این وجود، آنها خاطرنشان می‌کنند که دستاوردهای سطح تسک ممکن است با گلوگاه‌های مختلف محدود شود؛ برای مثال در دنیای توسعه نرم‌افزار، فرآیند بازبینی کدها (Code Review) شاید نتواند با حجم سرسام‌آور کدهای ارسال‌شده همگام شود و سرعت کار را بگیرد.

همچنین وارد کردن این جهش بهره‌وری تخمینی در مدل اقتصادی آنها، یک تأثیر قابل‌توجه بر تولید ناخالص داخلی (GDP) را پیش‌بینی می‌کند.

نویسندگان در گزارش خود اعلام کرده‌اند: «اخبار هوش مصنوعی از نوامبر ۲۰۲۲ تا دسامبر ۲۰۲۵، با افزایش ارزش فعلی تولید ناخالص داخلی معادل یک رشد دائمی ۳.۶۱ درصدی برابری می‌کند.»

در نهایت، لیان درباره اینکه آیا این جهش بهره‌وری در مهندسی نرم‌افزار می‌تواند به سایر بخش‌های صنعتی هم تعمیم داده شود، گفت: «روش‌های ما می‌تواند برای بررسی اثرات اقتصادی هوش مصنوعی از طریق سایر بخش‌ها نیز به کار گرفته شود؛ موضوعی که قصد داریم در پژوهش‌های بعدی به سراغ آن برویم.»