شکایت ضد انحصاری علیه Anthropic، OpenAI، Google و SpaceXAI به اتهام کند کردن توسعه هوش مصنوعی

چهار نفر از مشترکان سرویس‌های پیشرو هوش مصنوعی، روز جمعه شکایتی ضد انحصاری در دادگاه فدرال علیه شرکت‌های Anthropic، OpenAI، Google و SpaceXAI تنظیم کردند. شاکیان مدعی هستند که این شرکت‌ها توافقی غیرقانونی برای کند کردن سرعت توسعه هوش مصنوعی خود داشته‌اند. این شکایت در دادگاه فدرال منطقه شمالی کالیفرنیا ثبت شده و ادعا می‌کند که این هماهنگی ادعایی، با کاهش ارزش اشتراک‌های پولی، به مصرف‌کنندگان آسیب رسانده است.

محور اصلی این شکایت به ۱۲ سپتامبر بازمی‌گردد؛ زمانی که داریو آمودی (Dario Amodei)، مدیرعامل Anthropic، با انتشار مقاله‌ای خواستار همکاری همه‌جانبه صنعت برای کاهش سرعت توسعه قابلیت‌های هوش مصنوعی به نفع ایمنی شد. سم آلتمن (Sam Altman) مدیرعامل OpenAI، ایلان ماسک (Elon Musk) مدیرعامل SpaceXAI، و دمیس هاسابیس (Demis Hassabis) هم‌بنیان‌گذار و رئیس Google DeepMind، همگی در همان روز به صورت علنی با این پیشنهاد موافقت کردند.

شاکیان همچنین ادعا می‌کنند که این هماهنگی از پیش آغاز شده بود. این پرونده به بیانیه‌ای در ژوئیه ۲۰۲۶ اشاره دارد که توسط کارمندان عالی‌رتبه چندین آزمایشگاه پیشرو هوش مصنوعی امضا شده بود. در این بیانیه به «فشار رقابتی شدید برای عدم کاهش یک‌جانبه سرعت» توسعه اشاره شده و از دولت خواسته شده بود تا از یک تلاش جهانی برای کند کردن توسعه خودکار این فناوری حمایت کند.

چهار شاکی نام‌برده — که هر کدام مشترک یکی از این چهار سرویس هستند — توسط وکلایی نمایندگی می‌شوند که این شکایت را از طرف یک گروه پیشنهادی در سطح ملی، شامل سایر مشتریان پولی ChatGPT، Claude، Grok و Gemini تنظیم کرده‌اند. شاکیان در این پرونده استدلال می‌کنند: «قوانین ضد انحصاری به رقبا اجازه نمی‌دهد بین خودشان تصمیم بگیرند که رقابت بیش از حد خطرناک است.»

این پرونده حقوقی، تصمیم فردی شرکت‌ها برای کند کردن توسعه هوش مصنوعی خود را به چالش نمی‌کشد. آنچه این شکایت مورد اعتراض قرار می‌دهد، عمل هماهنگ‌سازی این محدودیت با رقبا است. شاکیان بر این باورند که قوانین ضد انحصاری، استفاده از «میان‌برِ» توافق برای «جایگزینی محدودیت جمعی به جای مسئولیت‌پذیری فردی» را ممنوع می‌کند.

نیک رولی (Nick Rowley)، وکیل ارشد شاکیان، در این باره گفت: «اگر اجازه دهیم ایمنی و پروتکل‌های هوش مصنوعی توسط توافقات خصوصی و منفعت‌طلبانه میان قدرتمندترین شرکت‌های فناوری انتفاعی جهان کنترل شود، هوش مصنوعی به سرعت از کنترل انسان خارج شده و می‌تواند همه ما را به کشتن بدهد.»

شرکت‌های فناوری مورد اشاره هنوز درباره این شکایت اظهارنظری نکرده‌اند.

آمودی در مقاله خود یک برنامه سه‌مرحله‌ای به نام «تنظیم سرعت در مرز فناوری» پیشنهاد کرده بود که شامل قرار دادن ارزیاب‌های خارجی در شرکت‌های هوش مصنوعی و دستیابی به توافقی در سطح صنعت درباره بنچمارک‌های ایمنی مشترک و اعمال محدودیت‌هایی بر سرعت پیشرفت قابلیت‌ها می‌شد. وی در همان مقاله به چالش‌های احتمالی ضد انحصاری اذعان کرده و نوشته بود که دولت ایالات متحده باید «معافیت محدودی برای انواع خاصی از گفتگوهای ایمنی صادر کند.» آلتمن نیز در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد که OpenAI از ایده «یک چارچوب فدرال که الزامات ایمنی یکپارچه‌ای را تعیین کند» استقبال می‌کند، اما افزود: «ما معتقد نیستیم که برای شروع کار باید منتظر معافیت ضد انحصاری یا قانون‌گذاری باشیم.»

با این حال به نظر می‌رسد چشم‌انداز یک چارچوب تحت حمایت دولت محدود باشد. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور، درخواست‌ها برای قانون‌گذاری را رد کرده و هرگونه تلاش برای محدود کردن این فناوری را یک «توطئه» خوانده است. وی روز شنبه اعلام کرد که یک کارگروه هوش مصنوعی در حال شکل‌گیری است و قصد دارد یک «تزار هوش مصنوعی» منصوب کند، اگرچه جزئیات بیشتری ارائه نکرد. سناتور جاش هالی (Josh Hawley)، نماینده جمهوری‌خواه میزوری، اخیراً در یکی از جلسات سنا گفت «هیچ سناریویی» وجود ندارد که در آن او به بزرگ‌ترین شرکت‌های فناوری برای همکاری، معافیت ضد انحصاری اعطا کند.