هشدار اقتصاددانان کاخ سفید؛ خطرات تکیه بیش از حد به هوش مصنوعی در سیاست‌گذاری کلان

جیسون فورمن، اقتصاددان برجسته دانشگاه هاروارد، اعلام کرده است که اگر امروز بار دیگر ریاست شورای مشاوران اقتصادی کاخ سفید را بر عهده بگیرد، ترجیح می‌دهد بخش عمده‌ای از امور تحلیلی و روزمره این شورا را به‌جای کارشناسان و اقتصاددانان جوان، به ابزارهای هوش مصنوعی واگذار کند.

تصویر کلان: همان‌طور که انتظار می‌رفت، این دیدگاه بازتاب گسترده‌ای در محافل کارشناسی و فضای مجازی در پی داشته است.

• بسیاری از چهره‌های باسابقه در حوزه سیاست‌گذاری اقتصادی، تکیه افراطی سیاست‌گذاران آینده به هوش مصنوعی را همراه با خطراتی جدی می‌دانند؛ یا دست‌کم بر این باورند که فورمن نقش تعیین‌کننده اقتصاددانان انسانی در مشاوره به رهبران کشور را نادیده گرفته است.

دیدگاه کارشناسان: جرد برنشتاین، رئیس شورای مشاوران اقتصادی در دولت جو بایدن، در مطلبی تحلیلی نوشت: «فعالیت در این شورا، دست‌کم بر اساس تجربیات من، ماهیتی کاملاً اختصاصی و منعطف دارد؛ زیرا شما باید جریان پیچیده داده‌ها و تحلیل‌ها را برای مسئولان پرمشغله‌ای تشریح کنید که صرفاً به دنبال گزارش‌های معمول بازارهای مالی نیستند.»

• «مسئولان البته به این گزارش‌ها نیاز دارند تا بدانند آمار تورم، اشتغال و رشد اقتصادی چه تأثیری بر بازارها می‌گذارد؛ اما فراتر از آن، می‌خواهند بدانند این آمار چگونه در پازل برنامه‌های کلان دولت و اقدامات روزمره رئیس‌جمهور جای می‌گیرد.»
• او تأکید می‌کند که در کاخ سفید «مهارت انسانی در درک موقعیت و نبض جلسه فوق‌العاده حیاتی است. من متخصص هوش مصنوعی نیستم، اما شواهد نشان می‌دهد این ابزارها در درک چنین مسائلی بسیار ضعیف هستند و احتمالاً در آینده نیز ناتوان خواهند بود؛ واقعیتی که بخش عمده آن حاصل شنیدن اظهارات خود توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی است!»

نگاه دقیق‌تر: کلودیا سام، اقتصاددان پیشین فدرال رزرو، دغدغه‌ای را مطرح کرد که پیش‌تر بارها از زبان مدیران ارشد در حوزه‌های مشاوره مدیریت و بانکداری سرمایه‌گذاری شنیده شده است: اگر موقعیت‌های شغلی پایه‌ای و کارشناسی را حذف کنید، رهبران و مدیران ارشد آینده قرار است از کجا بیایند؟

• او در شبکه اجتماعی X نوشت که کارشناسان سابق دفتر فورمن «در ادامه مسیر، آزمایشگاه بودجه ییل را پایه‌گذاری کردند، مدیریت سیاست‌گذاری اقتصادی وزارت خزانه‌داری و یکی از مراکز پژوهشی فدرال رزرو را در دست گرفتند، در دولت‌های بعدی خدمت کردند و پژوهش‌های متعددی در حوزه تجارت، محیط زیست و مالیات منتشر کردند. ۲۰ کارشناس جوان به چنین چهره‌های شاخصی تبدیل شدند؛ هیچ مدلی نمی‌تواند چنین نقشی ایفا کند.»
• از سوی دیگر، آنا وانگ، اقتصاددان ارشد بلومبرگ در آمریکا، استدلال می‌کند که «توانایی عدم وابستگی به دیگران برای یک نیروی ارشد، قدرت عمل فوق‌العاده‌ای به‌همراه می‌آورد. اکنون یک مدیر باتجربه صرفاً با داشتن یک ایده می‌تواند بخش بزرگی از مسیر را به‌تنهایی طی کند.»

چشم‌انداز آینده: وانگ در ادامه تحلیل خود در شبکه اجتماعی X نوشت: «اگر به سناریوهای آینده‌نگرانه نگاه کنیم، از آنجا که به دلیل مسدود شدن مسیر رشد جوانان، جایگزینی برای متخصصان سالخورده وجود نخواهد داشت، خودِ هوش مصنوعی پس از سال‌ها یادگیری، به منبع اصلی خلق ایده‌ها تبدیل خواهد شد.»

• «این پدیده شبیه به بحرانی خاموش است که سیاست‌گذاران اجتماعی باید از همین حالا برای پیشگیری از آن چاره‌اندیشی کنند.»

دیدگاه مخالف: کیسی مولیگان، اقتصاددان دوره نخست ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ و اقتصاددان ارشد فعلی در وزارت بهداشت و خدمات انسانی آمریکا، معتقد است پیامدهای هوش مصنوعی بر نیروی کار انسانی در حوزه سیاست‌گذاری لزوماً منفی یا تک‌بعدی نیست.

• مولیگان در شبکه اجتماعی X نوشت: «من در دو نهاد دولتی ابزارهای هوش مصنوعی پیاده‌سازی کردم. از آنجا که توانستیم پژوهش‌های اقتصادی را با سرعت و کیفیت بالاتری انجام دهیم، تقاضا برای خروجی‌های ما بیشتر شد و در نتیجه به اقتصاددانان بیشتری نیاز پیدا کردیم، نه کمتر. این الگو در بخش کسب‌وکارهای کوچک نیز به وضوح دیده می‌شود.»
• این اصل اقتصادی که نشان می‌دهد ابزارهای کاهنده بار کاری می‌توانند در عمل تقاضا برای نیروی کار را افزایش دهند، به «پارادوکس جونز» شناخته می‌شود.

جمع‌بندی نهایی: نیل ماهونی، اقتصاددان دانشگاه استنفورد، در این رابطه می‌نویسد: «خودتان همان تحول فناورانه‌ای باشید که نیروی انسانی را توانمندتر می‌سازد.»

• او در پایان می‌افزاید: «این مسئولیت نسل باسابقه است که سازمان‌هایی بسازند که در آن‌ها انسان‌ها و هوش مصنوعی مکمل یکدیگر باشند، و نسل جوان را برای زندگی و فعالیت در جهانی با ابزارهای هوش مصنوعی پیشرفته‌تر، به درستی آماده کنند.»