افشای هوش مصنوعی محرمانه اطلس؛ آمازون چگونه با تحلیل داده‌ها فعالیت اتحادیه‌های کارگری را پیش‌بینی می‌کند؟

اسناد ارائه‌شده در دادگاه مربوط به پرونده حقوقی میان آمازون و اتحادیه کارگری یونیفور (Unifor) کانادا، از یک مدل ارزیابی پنج‌سطحی پرده برداشته است که با داده‌های نرخ جابه‌جایی کارکنان، سوابق ایمنی محیط کار و حتی فعالیت کاربران در شبکه اجتماعی ردیت تغذیه می‌شود.

اسناد افشاشده در دادگاه سامانه‌ای مبتنی بر هوش مصنوعی به نام اطلس (Atlas) را تشریح می‌کنند که به انبارهای تحت پوشش آمازون امتیازی بین ۱۰۰ تا ۹۰۰ اختصاص می‌دهد؛ در این سیستم، امتیازهای پایین‌تر نشان‌دهنده ریسک بالاتر سازمان‌دهی اتحادیه‌ها یا اختلالات کارگری تلقی می‌شود. بر اساس این گزارش‌ها، دو مرکز آمازون در بریتانیا در سطح ۱ (Tier 1) قرار گرفته‌اند؛ سطحی که مختص مراکزی است که اقدامات اعتراضی کارگران در آن‌ها قریب‌الوقوع ارزیابی می‌شود.

این اسناد در جریان اختلافات حقوقی میان آمازون و اتحادیه کانادایی یونیفور فاش شده‌اند. طبق گزارش‌های اوپن‌دموکراسی (openDemocracy) و نووارا مدیا (Novara Media)، این سیستم پنج‌سطحی بر پایه صدها نقطه داده مختلف طراحی شده است. داده‌های ورودی گزارش‌شده شامل نظرات و بازخوردهای کارکنان، حوادث ایمنی، نرخ خروج و جابه‌جایی نیروها، سوابق اعتصابات قبلی، شرایط اقتصادی منطقه و همچنین فعالیت در پلتفرم‌های عمومی بیرونی از جمله ردیت است.

کاربرد واقعی سیستم اطلس و ادعای متناقض آمازون

شکاف میان ادعای آمازون مبنی بر «حمایت از کارکنان» و منطق آشکار این سیستم برای امتیازدهی ریسک، دقیقاً همان نقطه‌ای است که اختلاف اصلی از آن سرچشمه می‌گیرد.

انبار BHX4 در نزدیکی شهر کاونتری، ظاهراً شاهد فعالیت‌های جدی برای تشکیل اتحادیه بوده، در حالی که مرکز EMA4 در منطقه ساتن کولدفیلد یا مین‌ورث نیز سابقه اعتصابات کارگری داشته است. هر دو انبار در گزارش‌ها به‌عنوان مراکز سطح ۱ معرفی شده‌اند. علاوه بر این دو مرکز، ۱۴ انبار با ریسک بالا در سراسر ایالات متحده و کانادا شناسایی شده‌اند.

آمازون تکذیب می‌کند که سیستم اطلس نظرات، وابستگی‌ها یا عضویت افراد در اتحادیه‌ها را به‌صورت فردی ردیابی کند. یکی از سخنگویان این غول فناوری اعلام کرده که این سیستم صرفاً در سطح کل انبار و ساختمان عمل می‌کند و هدف آن، شناسایی بخش‌هایی است که کارکنان نیاز به پشتیبانی دارند تا نگرانی‌های محیط کار به موقع برطرف شوند.

آمازون به یکی از رسانه‌ها اعلام کرده که این چارچوب دیگر اطلس نامیده نمی‌شود و در حال حاضر در بریتانیا مستقر نیست. با این حال، این ادعا مستقیماً با برداشت حاصل از اسناد افشاشده که به استفاده فعال در بریتانیا اشاره دارند مغایرت دارد؛ بنابراین موضوع به‌کارگیری آن در انبارهای بریتانیا همچنان محل مناقشه است و به‌طور قطعی تأیید یا رد نشده است.

یک امتیاز ریسک در سطح انبار، برای اثرگذاری بر تصمیماتی که سرنوشت تک‌تک کارکنان را رقم می‌زند، نیازی به ثبت نام افراد ندارد. سیستمی که بازخورد کارگران، پست‌های عمومی ردیت و تاریخچه اقدامات کارگری را تحلیل می‌کند تا طبقه‌بندی «ریسک» یک مرکز را استخراج کند، می‌تواند مستقیماً بر تصمیمات مربوط به تعدیل نیرو، تخصیص منابع و رفتارهای مدیریتی در کل مجموعه اثر بگذارد.

شکاف پاسخگویی؛ خلأیی که هیچ‌کس پر نکرده است

مدارک منتشرشده پرسش‌های مهمی را بی‌پاسخ رها کرده‌اند و کارگران هیچ سازوکار مشخصی برای اعتراض به نحوه رتبه‌بندی محل کار خود در اختیار ندارند.

مستندات ارائه‌شده مشخص نمی‌کنند که پیش‌بینی‌های اطلس چقدر دقیق هستند، داده‌ها تا چه مدت ذخیره می‌شوند، چه نهادی این مدل را ارزیابی و حسابرسی می‌کند یا چگونه نیروی کار می‌تواند به نحوه رتبه‌بندی انبار اعتراض کند. این ناگفته‌ها اهمیتی حیاتی دارند و نشان‌دهنده همان نگرانی‌های گسترده‌ای هستند که در ماجراهای نظارت مخفیانه بر کاربران، بدون اطلاع آن‌ها یا عدم وجود راهکاری برای اعتراض حقوقی مطرح می‌شوند.

مایکل نیومن، یکی از شرکای شرکت حقوقی لی دی (Leigh Day)، در مصاحبه با نووارا مدیا خاطرنشان می‌کند که نوع طراحی این سیستم امتیازدهی خود گویای همه‌چیز است: امتیازهای بالاتر برای مدیران شرکت «مطلوب‌تر» ارزیابی می‌شوند. این رویکرد به هیچ وجه شبیه یک ابزار بی‌طرف برای حمایت از کارکنان نیست؛ بلکه نشان‌دهنده سیستمی است که دقیقاً برای ارزیابی سازمان‌دهی کارگری به‌عنوان یک «بدهی و خطر عملیاتی» کالیبره شده است.

اتحادیه GMB این ابزارها را «اورولی» توصیف کرده و خواستار شفاف‌سازی عمومی در این باره شده است که آیا اطلس یا سامانه‌ای مشابه در حال حاضر در انبارهای بریتانیا فعال است یا خیر. این اسناد همچنین به مدیران توصیه می‌کنند به دغدغه‌های کارگران بدون «همدلی بیش از حد» گوش دهند؛ عبارتی که بیش از آنکه شبیه یک برنامه رفاهی سازمانی باشد، به آموزش‌های مدیریت بحران شباهت دارد.

برای کسی که در انبار کار می‌کند، مسئله اصلی این نیست که آیا آمازون پرونده‌ای به نام شخصی او دارد یا خیر؛ پرسش اضطراری‌تر این است که آیا محیط کار او امتیازدهی شده، در سطوح ریسک قرار گرفته و پیش از شکل‌گیری هرگونه اقدام جمعی، برای مداخله پیشگیرانه مدیران نشانه‌گذاری شده است یا نه.

درخواست برای حسابرسی مستقل سیستم‌هایی نظیر اطلس، خواسته غیرمعمولی نیست؛ نهادهای نظارتی پیش از این نیز اقداماتی را برای محدود کردن آمازون و گوگل در استفاده از داده‌های حساس بدون نظارت کافی آغاز کرده‌اند. دسترسی واقعی کارگران برای اعتراض به رتبه‌بندی انبارها و شفاف‌سازی داده‌های دخیل در تعیین امتیاز ریسک نیز خواسته‌هایی کاملاً منطقی هستند. تا زمانی که این سازوکارها برقرار نشوند، فاصله میان ادعای «پشتیبانی از کارکنان» و «سرکوب سازمان‌یافته اتحادیه‌ها» دقیقاً به همان اندازه‌ای باقی خواهد ماند که سیاست‌های کنونی آمازون دیکته می‌کند.