بررسی قابلیت هوش مصنوعی Siri Recaps اپل؛ ابزاری بسیار کاربردی که کمی دلهره‌آور است

شرکت اپل مجموعه‌ای از قابلیت‌های بحث‌برانگیز «هوش صوتی» (Audio Intelligence) را در قالب نخستین نسخه‌های آزمایشی توسعه‌دهندگان iOS ۲۷.۳ و watchOS ۲۷.۳ منتشر کرده است. این نسخه‌ها شامل چهار قابلیت مبتنی بر هوش مصنوعی هستند که به کاربران اپل واچ سری ۱۲ امکان می‌دهند صداهای مهم را تشخیص دهند، موسیقی‌های در حال پخش را شناسایی کنند، از جریان مکالمات جا نمانند و یادداشت‌برداری‌های روزمره را به‌شکل خودکار انجام دهند.

بررسی عملکرد قابلیت Siri Recaps روی اپل واچ نشان می‌دهد که ارزش کاربردی این ابزار در نهایت می‌تواند بر حس ناخوشایند ناشی از ضبط و خلاصه‌سازی مداوم صدا غلبه کند. با این حال، ثبت هوشمند یادداشت‌ها در پاره‌ای از موارد ممکن است زیاده‌روی کند و جزئیاتی را به ثبت برساند که ارزش به خاطر سپردن ندارند؛ موضوعی که نشان می‌دهد این قابلیت همچنان جای بهبود دارد.

دو قابلیت نخست، یعنی تشخیص صداهای محیطی و شناسایی موسیقی، نگرانی خاصی از نظر حریم خصوصی ایجاد نمی‌کنند. این ابزارها برای تشخیص صداهای حیاتی مانند زنگ هشدار یا زنگ در خانه، و هم‌چنین شناسایی آهنگ‌ها با استفاده از فناوری Shazam طراحی شده‌اند؛ اولی به افراد ناشنوا یا کم‌شنوا در برقراری ارتباط بهتر با محیط کمک می‌کند و دومی قابلیتی است که کاربران آیفون نزدیک به دو دهه با آن آشنایی دارند.

اما دو قابلیت دیگر، یعنی Live Rewind و Siri Recaps، حساسیت‌ها و نگرانی‌هایی را برانگیخته‌اند. این دو ابزار مکالمات کاربر و گفتگوهای محیط پیرامون اپل واچ را ضبط و سپس رونویسی یا خلاصه‌سازی می‌کنند. قابلیت Live Rewind امکان بازگشت به عقب و مرور سخنان ۱۵ ثانیه گذشته را فراهم می‌سازد، در حالی که Siri Recaps فایل‌های صوتی ثبت‌شده در طول روز را خلاصه می‌کند و نکات مهم مطرح‌شده را در قالب یادداشت ذخیره می‌نماید.

اپل برای حفظ حریم خصوصی کاربران تدابیر سخت‌گیرانه‌ای اندیشیده است؛ این شرکت مدل‌های هوش مصنوعی و پردازش صدا را تا حد امکان به‌صورت محلی و روی خود دستگاه اجرا می‌کند، هویت گویندگان را ثبت نمی‌کند، فایل‌های صوتی خام را در حافظه ذخیره نمی‌سازد و اطلاعات حساس مانند شماره‌های شناسایی دولتی یا داده‌های حساب‌های شخصی را کاملاً سانسور و حذف می‌کند.

با وجود این تمهیدات، عادی‌سازی این مفهوم که فناوری همواره در حال شنود محیط است، همچنان باعث تردید و نگرانی گروهی از کاربران و کارشناسان می‌شود.

نفوذ روزافزون فناوری در جزئی‌ترین ابعاد زندگی روزمره موضوعی بحث‌برانگیز است؛ با این وجود، کاربردی بودن ابزاری که اپل توسعه داده به سختی قابل چشم‌پوشی خواهد بود.

قابلیت Live Rewind شاید برای اغلب کاربران استفاده روزمره و مداوم نداشته باشد؛ چراکه معمولاً هنگام متوجه نشدن یک جمله، افراد ترجیح می‌دهند فوراً از طرف مقابل بخواهند صحبت خود را تکرار کند تا اینکه برای فهمیدن موضوع به ساعت هوشمند مراجعه نمایند.

در مقابل، ابزار Siri Recaps قابلیتی است که پتانسیل بالایی برای تبدیل شدن به یک دستیار همیشگی و قابل اعتماد جهت ذخیره اطلاعات مهم دارد.

در جریان یک موقعیت واقعی، هنگام تحویل خودرو به تعمیرگاه و دریافت خودروی کرایه‌ای، متصدیان اطلاعات فراوانی درباره هزینه‌ها، فرانشیز، شرایط بیمه و بازه‌های زمانی به‌صورت شفاهی ارائه کردند. حجم اطلاعات به قدری سریع بیان شد که امکان توقف و یادداشت کردن آنها وجود نداشت؛ اما بازبینی Siri Recaps در ساعات بعدی روز مشخص کرد که این دستیار هوشمند تمامی جزئیات کلیدی مورد نیاز را به زیبایی استخراج و ثبت کرده است.

به‌عنوان نمونه، مواردی مانند مبلغ فرانشیز، مدت‌زمان تعمیر، میزان سوخت اولیه خودروی کرایه‌ای و سایر جزئیات ضروری به‌طور دقیق در یادداشت ثبت شده بودند.

البته یکی از ایرادهای عملکردی Siri Recaps، تلفیق این اطلاعات با گفتگوهای متفرقه خانوادگی در خانه بود؛ مواردی مانند کارهای اداری بیرون از منزل یا زمان‌بندی مراقبت از کودک که صرفاً برای تنظیم تقویم خانوادگی مطرح شده بودند، در همان یادداشت مربوط به تعمیر خودرو قرار گرفتند.

بهتر بود چنین مواردی به‌جای قرار گرفتن در ذیل یک یادداشت واحد، در فایلی کاملاً مجزا با موضوع برنامه‌ریزی و کارهای خانوادگی طبقه‌بندی می‌شدند.

فعال بودن مداوم Siri Recaps در تمام طول روز باعث شد اطلاعات کم‌اهمیتی مانند تصمیم اعضای خانواده برای تماشای تلویزیون نیز ثبت شود؛ رخدادی که معمولاً هیچ نیازی به یادداشت کردن ندارد. این تجربه یادآوری می‌کند که این فناوری همواره در حال شنیدن گفتگوهای روزمره است و در صورت ورود بحث به حوزه‌های شخصی‌تر، می‌تواند حسی از نقض حریم خصوصی ایجاد کند.

همین موضوع نشان می‌دهد که خاموش کردن قابلیت خلاصه‌سازی در ساعات حضور در منزل و هنگام صرف شام خانوادگی، راهکاری منطقی برای جلوگیری از تبدیل مکالمات صمیمانه به متن یادداشت‌ها خواهد بود.

ثبت یادآوری کارهای مهم در دل گفتگوهای روزمره بسیار مفید است، اما ذخیره جزئیاتی نظیر برنامه‌های تلویزیونی تنها زمانی کاربرد دارد که کاربر بخواهد یادداشت‌های Siri Recaps را به‌عنوان دفترچه خاطرات روزانه به برنامه Journal اپل منتقل کند.

مناسب‌ترین رویکرد برای حل این مشکل، ذخیره جزئیات فرعی در یادداشت‌های مجزا یا دست‌کم در قالب بخش‌های مستقلی است که کاربر بتواند در پایان روز به‌سادگی آنها را حذف یا جداگانه خروجی بگیرد.

علاوه بر این، فراهم شدن قابلیتی برای کشیدن انگشت به چپ روی هر یک از بندهای خلاصه جهت حذف فوری آن، بسیار کارآمدتر از ورود به حالت ویرایش متن، قرار دادن مکان‌نما و پاک کردن دستی محتوا خواهد بود.

امکان انتقال و همگام‌سازی خودکار یادداشت‌های نشان‌شده در Siri Recaps به برنامه Notes اپل، گام مثبت دیگری است که فرآیند ذخیره‌سازی را بسیار ساده‌تر خواهد کرد.

قرار گرفتن این خلاصه‌ها در پوشه‌ای اختصاصی در اپلیکیشن Notes دسترسی به آنها را تسهیل می‌کند. اگرچه با توجه به تنوع کاربردهای برنامه Notes این ویژگی به‌صورت پیش‌فرض فعال نیست، اما برای کسانی که از این برنامه به‌عنوان مرکز اصلی مدیریت کارها و یادآوری‌ها استفاده می‌کنند، گزینه‌ای بسیار کاربردی خواهد بود.

در نهایت، هرچند ایده شنود دائمی محیط توسط ساعت هوشمند ممکن است در نگاه نخست تردیدهایی ایجاد کند، اما ارزش و کارایی یادداشت‌برداری خودکار در ساماندهی امور روزمره ملموس و چشمگیر است.