دفاتر خالی دو شرکت چینی خریدار تراشه‌های هوش مصنوعی Nvidia؛ افشای ارتباط با تأمین‌کنندگان ارتش

بر اساس یک گزارش تحقیقی تازه، نشانی‌های ثبت‌شده دو شرکت چینی که مجوز خرید تراشه‌های هوش مصنوعی Nvidia H200 را دریافت کرده‌اند به دفاتری کاملاً خالی و متروکه منتهی شده و حتی مسئولان پذیرش این ساختمان‌ها نیز نامی از آن‌ها نشنیده‌اند. طبق اطلاعات منتشرشده در نشریه نیویورک تایمز، ماجرا فقط به صوری بودن این دفاتر خلاصه نمی‌شود؛ چراکه مدیران ارشد این مجموعه‌ها ارتباطات نزدیکی با شرکت‌های تحت تحریم ایالات متحده دارند که به تأمین فناوری‌های پیشرفته برای ارتش چین متهم هستند.

این افشاگری موجی از نگرانی‌ها را پیرامون عملکرد وزارت بازرگانی ایالات متحده به راه انداخته است؛ منتقدان تأکید می‌کنند این نهاد به‌جای بررسی دقیق سوابق خریداران و ارزیابی پیوندهای احتمالی آن‌ها با پکن، درخواست‌های مجوز صادرات پردازنده‌های گرافیکی را صرفاً به‌صورت نمادین و بدون بررسی جدی تأیید می‌کند. لیزا توبین (Liza Tobin)، مدیر پیشین امور چین در شورای امنیت ملی کاخ سفید، اعلام کرد که نگرانی‌های عمیقی درباره سهل‌انگاری وزارت بازرگانی و شرکت انویدیا در راستی‌آزمایی شرایط صدور این مجوزها و نظارت بر رعایت ضوابط قانونی وجود دارد.

فهرست شرکت‌های تاییدشده شامل غول‌های شناخته‌شده‌ای هم‌چون بایدو، BYD، کارخانه تسلا در شانگهای، علی‌بابا، تنسنت، بایت‌دنس و حتی شرکت ZTE است که پیش‌تر در فهرست سیاه بازار آمریکا قرار داشت. با این حال، بررسی‌های میدانی از صدور مجوز برای دو نهاد کاملاً ناشناخته به نام‌های New Matrix و Maginfra پرده برداشته است. دفاتر اداری هر دو شرکت پوسته‌هایی خالی با اندکی مبلمان اداری خاک‌گرفته است و کارکنان دفاتر مجاور تأکید کرده‌اند که تاکنون نام این شرکت‌ها را نشنیده و هیچ رفت‌وآمدی در این فضاهای متروک مشاهده نکرده‌اند.

وب‌سایت رسمی New Matrix نیز هیچ‌گونه اطلاعاتی درباره مالکان یا پیشینه فعالیت تجاری خود منتشر نکرده است؛ با این حال، اسناد رسمی ثبت شرکت‌ها در چین نشان می‌دهد که بنیان‌گذار آن فردی به نام لی بین (Li Bin) است. او و دو سهام‌دار اصلی دیگر با شرکت سرمایه‌گذاری خصوصی Wise Road ارتباط دارند؛ مجموعه‌ای چینی که به‌دلیل کمک به پکن برای تصاحب فناوری‌های حساس تراشه‌سازی، تحت تحریم ایالات متحده قرار گرفته است. علاوه بر این، لی بین ریاست هیئت‌مدیره کنسرسیوم دولتی Tsinghua Unigroup را بر عهده دارد و مالک شرکت New H3C Semiconductor Technologies است؛ شرکتی که آن هم به‌دلیل همکاری با ارتش چین به فهرست سیاه وزارت بازرگانی آمریکا افزوده شده بود.

از سوی دیگر، شواهد نشان می‌دهد شرکت Maginfra به هلدینگ Inspur وابسته است؛ مجموعه‌ای که واشنگتن از سال ۲۰۲۳ میلادی آن را به‌دلیل پشتیبانی از ارتش آزادی‌بخش خلق چین در فهرست سیاه قرار داد و این دو شرکت دارای نیروهای کلیدی، پتنت‌ها و ساختار مالکیت دولتی مشترک هستند. نکته قابل توجه این است که هیچ‌یک از این دو نهاد به‌عنوان مصرف‌کننده نهایی تراشه‌های هوش مصنوعی معرفی نشده‌اند، بلکه ظاهراً مأموریت آن‌ها مونتاژ این قطعات در قالب سرورهای هوش مصنوعی و تحویل آن‌ها به مشتری نهایی است؛ مشتریانی که هویت واقعی‌شان کاملاً نامشخص مانده است.

علاوه بر این مجموعه‌های مبهم، شرکت دیگری نیز که اخیراً مجوز خرید پردازنده‌های گرافیکی H200 را دریافت کرده دارای سوابق مشکوکی است. گزارش‌ها حاکی از آن است که مدیران شرکت Zhejiang Yindun Cloud Technology با بنیان‌گذار هلدینگ Range Intelligent Computing ارتباط فامیلی دارند؛ اپراتور مراکز داده‌ای که پیش از این ظرفیت‌های پردازشی خود را به پیمانکاران نظامی ارتش چین فروخته است. هم‌چنین مشخص شده است که بخشی از زیرساخت‌های این شرکت مستقیماً درون مراکز داده Range فعالیت می‌کند.

دونالد ترامپ در آوریل سال ۲۰۲۵ صادرات پردازنده‌های گرافیکی هوش مصنوعی Nvidia به چین را ممنوع کرد؛ تصمیمی که حتی مدل‌های تضعیف‌شده مطابق با سقف مجاز واشنگتن را نیز در بر می‌گرفت. با این حال، رئیس‌جمهور آمریکا در اواخر همان سال در ازای دریافت سهمی ۲۵ درصدی از مبالغ فروش، این ممنوعیت را لغو کرد. با وجود این تصمیم، بیش از هشت ماه طول کشید تا نخستین محموله‌های H200 به چین وارد شوند، زیرا مقامات پکن در ماه‌های ابتدایی سال تمایلی به صدور مجوز برای شرکت‌های داخلی نشان نمی‌دادند. اما با چراغ سبز نهایی چین، شرکت‌های متعددی برای خرید این پردازنده‌ها درخواست دادند و گزارش‌ها حاکی از آن است که تاکنون حدود ۲۴ شرکت موفق به دریافت مجوز شده‌اند که این نام‌های مشکوک و صوری نیز در میان آن‌ها به چشم می‌خورند.