حذف ۴۸ هزار فایل در ۱۰۳ ثانیه؛ فاجعه نابودی پروژه توسط ایجنت Claude Code

• یک توسعه‌دهنده اعلام کرد ابزار Claude Code بیش از ۴۸ هزار فایل حیاتی پروژه او را حذف کرده است
• این فاجعه تنها ظرف ۱۰۳ ثانیه پس از واگذاری کار به ایجنت هوش مصنوعی رخ داد
• این رویداد هشداری جدی پیرامون خطرات ناشی از عملکرد خارج از کنترل ایجنت‌های هوش مصنوعی به شمار می‌رود

طی ماه‌های اخیر، بحث‌های فراوانی پیرامون احتمال خروج ایجنت‌های هوش مصنوعی (AI) از مسیر تعیین‌شده و نفوذ یا خرابکاری آن‌ها در وب‌سایت‌ها و سامانه‌های گوناگون مطرح شده است. اما اگر این آسیب بسیار نزدیک‌تر از تصور باشد و ایجنت هوشمند فایل‌های داخلی پروژه‌تان را هدف قرار دهد چه رخ خواهد داد؟ متأسفانه این سناریوی تلخ دقیقاً همان رویدادی است که ابزار Claude Code برای یک برنامه‌نویس رقم زده است.

بر اساس پستی که در پلتفرم Reddit منتشر و سپس حذف شد، یک توسعه‌دهنده اعلام کرد که Claude Code تعداد ۴۸٬۲۱۸ فایل از ساختار پروژه‌ای فعال را حذف کرده است. این ایجنت تنها ظرف ۱۰۳ ثانیه این خرابی گسترده را پدید آورد و در برابر چشمان بهت‌زده کاربر، تمام داده‌ها را از بین برد.

ماجرا از این قرار بود که برنامه‌نویس، وظیفه بازسازی یک نسخه آینه‌ای (Mirror) از پروژه در حال توسعه را به Claude Code واگذار کرد. این ایجنت پس از بررسی متوجه شد که اسکریپت build_mirror.py امکان به‌روزرسانی مستقیم نسخه آینه‌ای را در همان مسیر ندارد؛ به همین دلیل تصمیم گرفت بر اساس نسخه‌ای قدیمی‌تر، اسکریپت پاکسازی اختصاصی خود را تولید کند. این پروژه پیشین در برگیرنده ۷٬۳۳۲ فایل بود.

اگرچه در اسکریپت تمهیداتی به کار گرفته شده بود تا از حذف مسیرهای پیوندی جلوگیری شود، اما یک نقص منطقی باعث شد تنها پوشه‌های سطح پیوند محافظت شوند و تمامی پوشه‌های فرعی و تودرتو زیر آن، مجاز به حذف در نظر گرفته شوند. در نتیجه، این اسکریپت ۵۵٬۵۵۰ فایل را حذف کرد که با احتساب ۷٬۳۳۲ فایل انتقال‌یافته از نسخه قدیمی، در عمل ۴۸٬۲۱۸ فایل اصلی ظرف حدود یک دقیقه و نیم برای همیشه نابود شدند.

شدت این فاجعه زمانی دوچندان شد که دامنه تخریب به پوشه‌های ریشه گیت (.git) از جمله 'objects'، 'refs' و 'logs' نیز کشیده شد؛ اتفاقی که هرگونه شانس بازیابی فایل‌ها از طریق تاریخچه مخزن را از بین برد و پروژه را به کلی محو کرد.

نکته تامل‌برانگیز این است که این ایجنت پس از اعمال این تغییرات پیامی ارسال کرد با این عنوان که: «دست نگه دار و این پیام را بخوان، من یک خرابی به بار آوردم!» و سپس ابعاد ویرانی را گزارش کرد؛ پیامی که برای برنامه‌نویسی که تمام دسترنج کاری خود را با فشردن یک دکمه از دست داده بود، اصلاً شوخی جالبی به نظر نمی‌رسید.

ضرورت رعایت بهداشت کدنویسی و ایمنی سیستم‌ها

اگرچه سپردن وظایف فرسایشی و وقت‌گیر به ایجنت‌های هوش مصنوعی بسیار وسوسه‌انگیز است، اما این رویکرد ریسک‌های پنهان متعددی دارد. چنان‌که این تجربه نشان داد، تنها یک خطای کوچک کافی است تا حاصل ساعت‌ها یا روزها کار در کسری از ثانیه نابود شود.

البته بخشی از تقصیر نیز متوجه شیوه مدیریت توسعه‌دهنده است. بر اساس نسخه‌های بایگانی‌شده از پست اصلی، مشخص شده که او از GitHub یا راهکارهای تفکیک شاخه‌ای (Branching) برای نگهداری و ذخیره‌سازی مداوم تغییرات استفاده نکرده بود. در صورت ثبت و ارسال منظم کامیت‌ها روی GitHub، بازیابی اطلاعات پس از عملیات مخرب Claude Code کاملاً میسر می‌شد؛ نکته‌ای که دیگر کاربران نیز به آن اشاره کردند و یادآور شدند که پلتفرم‌هایی مانند GitHub در اصل نقش دکمه ذخیره امن را برای کدها ایفا می‌کنند.

برخی دیگر از کارشناسان و تحلیل‌گران نیز خاطرنشان کردند که اجرای مستقیم یک ایجنت هوش مصنوعی — که احتمال تصمیم‌گیری‌های پیش‌بینی‌نشده در آن بالاست — روی یک محیط فعال حاوی داده‌های حساس، خلاف اصول اولیه و حرفه‌ای مدیریت پروژه و بهداشت نرم‌افزاری است.

گرچه برخی افراد معتقدند پایه‌ای‌ترین راه‌حل، سلب مجوز اجرای مستقیم دستورات توسط نرم‌افزارها روی سیستم شخصی است؛ اما حتی با کنار گذاشتن ایجنت‌های هوش مصنوعی نیز نمی‌توان اعمال تغییرات گسترده در یک محیط زنده بدون نسخه پشتیبان را توجیه کرد.

این ماجرا یادآور روشنی از چالش‌ها و خطرات ذاتی واگذاری اختیارات حساس به ایجنت‌های هوش مصنوعی است. همان‌طور که در شواهد گوناگون مشاهده شده، این ابزارها با تمرکز بر تکمیل وظیفه محوله، ممکن است برای تحقق مأموریت خود دست به هر اقدامی بزنند؛ حتی اگر این اقدام به بهای حذف ده‌ها هزار فایل از سیستم تمام شود.