راهنمای جامع شخصی‌سازی چت‌بات‌ها؛ چگونه ChatGPT، Gemini و Claude را مطابق سلیقه خود تنظیم کنیم؟

توهم، تملق‌گویی افراطی و پر کردن پاسخ‌ها با انبوهی از بولت‌پوینت‌ها و اموجی‌ها وقتی فقط یک سوال ساده پرسیده‌اید؛ این‌ها تنها گوشه‌ای از ایرادات رایج در کار با چت‌بات‌های هوش مصنوعی است. 

صرف زمان طولانی برای آزمون و خطای پرامپت‌ها به منظور رسیدن به پاسخی با لحن و ساختار ایده‌آل یک راهکار رایج است، اما روشی پیشرفته‌تر و دائمی‌تر در بخش تنظیمات این ابزارها وجود دارد که نیازی به تغییر مداوم پرامپت‌ها باقی نمی‌گذارد.

ابزارهای هوش مصنوعی مانند ChatGPT، Google Gemini، Claude AI و نمونه‌های مشابه دارای گزینه‌هایی در بخش تنظیمات هستند که به عنوان یک دستورالعمل دائمی برای نحوه تعامل آن‌ها با کاربر عمل می‌کنند. بهره‌گیری از این قابلیت‌ها به چت‌بات دستورات مشخصی می‌دهد که خروجی‌های دقیق‌تر، لحن مناسب‌تر و رضایت بیشتری به همراه دارد؛ البته پیش از هر چیز باید محل قرارگیری این تنظیمات را شناخت. 

در ادامه نحوه شخصی‌سازی این ابزارهای هوش مصنوعی برای دریافت بهترین پاسخ‌ها و متناسب با سبک مورد نظر تشریح شده است.

(توضیح: شرکت رسانه‌ای Ziff Davis در سال ۲۰۲۵ شکایتی علیه OpenAI به اتهام نقض حق کپی‌رایت در فرآیند آموزش و بهره‌برداری از سیستم‌های هوش مصنوعی ثبت کرده است.)

تنظیمات شخصی‌سازی

برای دسترسی به این تنظیمات شخصی‌سازی، در اغلب ابزارهای هوش مصنوعی کافی است روی نام کاربری خود در صفحه چت کلیک کنید. در منوی تنظیمات گزینه‌ای با عنوان «Personalization» (شخصی‌سازی) یا «Personal Intelligence» (هوش فردی) دیده می‌شود. این بخش نقطه آغاز تنظیمات اختصاصی و مرکز فرماندهی شما برای دریافت دقیق‌ترین پاسخ‌ها است.

چت‌بات ChatGPT گزینه‌های متنوعی برای شخصی‌سازی تجربه کاربری ارائه می‌دهد؛ از جمله تعیین میزان «صمیمیت» (Warmth) و «اشتیاق» (Enthusiasm) در پاسخ‌ها، امکان حذف کامل اموجی‌ها و همچنین مشخص کردن نحوه خطاب قرار دادن کاربر در جلسات گفتگو. 

نسخه اختصاصی این قابلیت در Gemini با نام Personal Intelligence شناخته می‌شود و رویکردی انعطاف‌پذیرتر و مبتنی بر متن آزاد در مقایسه با کلیدهای کشویی ChatGPT دارد. دسترسی به آن از همان مسیر تنظیمات امکان‌پذیر است، با این تفاوت که Gemini به جای گزینه‌ها و کلیدهای متعدد، منحصراً بر پایه دستورالعمل‌های متنی سفارشی (Custom Instructions) عمل می‌کند. 

ابزار Claude AI نیز به کاربران اجازه می‌دهد در تنظیمات، سبک ارتباطی دلخواه را انتخاب کنند و دستورالعمل‌های سفارشی برای شیوه تدوین پاسخ‌ها اضافه نمایند. 

مدل Claude چندین قابلیت شخصی‌سازی از جمله فونت محیط چت، سبک‌های لحن و امکان ارائه دستورالعمل‌های خاص مانند ChatGPT و Gemini را پیش روی کاربران قرار می‌دهد.

تنظیم لحن و شیوه پاسخ‌دهی

هر کدام از چت‌بات‌های هوش مصنوعی لحن و صدای پیش‌فرض متفاوتی دارند و می‌توان همه آن‌ها را متناسب با سلیقه فردی تغییر داد. 

در ChatGPT، حالت پیش‌فرض روی صمیمیت متوسط تنظیم شده است و کاربر می‌تواند میزان دوستی و نزدیکی لحن را از حالتی بسیار صمیمی تا لحنی کاملاً حرفه‌ای و متمرکز بر واقعیت‌ها جابه‌جا کند. تغییر نوار «اشتیاق» نیز دامنه‌ای از حالت پرانرژی و هیجان‌زده تا آرام و خنثی را در بر می‌گیرد؛ افزون بر این، گزینه‌ای برای افزایش تعداد اموجی‌ها یا حذف کامل آن‌ها در نظر گرفته شده است. 

در نقطه مقابل، ابزارهای Gemini و Claude نیازمند هدایت متنی از سوی کاربر هستند و برای تعیین لحن پاسخ‌ها باید دستورالعمل‌های متنی ویژه و اختصاصی برای آن‌ها تدوین شود.

آزمون عملی با پرامپت یکسان

برای ارزیابی دقیق، یک سناریوی پایه در هر سه چت‌بات پیاده‌سازی شد. موضوع انتخابی به حوزه‌ای اختصاص یافت که فضای گسترده‌ای برای پاسخ‌های متنوع و با لحن‌های گوناگون ایجاد می‌کرد: بازی ویدیویی EA Sports College Football.

با حفظ تنظیمات پیش‌فرض، پرامپت «کدام تیم را در بازی EA Sports College Football مدیریت کنم؟» در هر سه ابزار ثبت شد. توصیه‌های ارائه‌شده در هر گفتگو متفاوت بود و پاسخی با ساختار نسبتاً ساده و طول‌های مختلف تولید شد.

در مرحله بعد با همان پرامپت، در تنظیمات ChatGPT میزان صمیمیت، اشتیاق و استفاده از اموجی روی بالاترین حد تنظیم شد و لحن پایه روی حالت «طنزآمیز و عجیب» (Quirky) قرار گرفت. معادل همین الگو از طریق دستورالعمل‌های متنی به Gemini و Claude نیز داده شد. 

خروجی صمیمانه‌تر ChatGPT بیشترین میزان تغییر در لحن را به نمایش گذاشت و حتی پیشنهاد تیم منتخب خود را تغییر داد. در طرف دیگر، Gemini تنها چند صفت پرشور و تعدادی اموجی به همان پاسخ قبلی افزود، در حالی که Claude یک اموجی فوتبال اضافه کرد و پیشنهاد خود را به تیم جورجیا محدود ساخت.

بهینه‌سازی و آزمون دقیق‌تر پاسخ‌ها

پس از ثبت دستورالعمل‌ها، ابزارهای هوش مصنوعی بلافاصله آن‌ها را اعمال می‌کنند و معمولاً نیازی به باز کردن یک گفتگوی جدید نیست. در ادامه نحوه عملکرد ChatGPT، Claude و Gemini در مواجهه با دستوراتی سخت‌گیرانه‌تر و دقیق‌تر بررسی شده است. 

در آزمایشی تکمیلی، مجموعه‌ای از دستورالعمل‌های سفارشی به هر سه ابزار افزوده شد تا رایج‌ترین گلایه‌های کاربران برطرف شود؛ مسائلی مانند چاپلوسی بیش از حد، ساختن اطلاعات ساختگی (توهم) و استفاده از عبارات تصنعی و بی‌روح.

دستورالعمل‌ها: از تمجید و تملق کاربر خودداری کن. در چت به کاربر نگو که نظری «درخشان» یا نکته‌ای فوق‌العاده مطرح کرده است. هنگام ارائه اطلاعات جدید، در صورت وجود همیشه منبع آن را ذکر کن. لحن پاسخ‌ها انسانی باشد و از خلاصه‌سازی نکات در پایان متن پرهیز کن.

در میان هر سه ابزار، تنها Gemini بود که بدون نیاز به درخواست مجدد در جریان چت، تمام دستورالعمل‌ها را رعایت کرد و پیوندی به وب‌سایت EA شامل اطلاعات تیم مورد نظر ارائه داد.

مدل ChatGPT نیز منبعی ذکر کرد، اما مشخص شد که به داده‌های پیشین کاربر (اشاره به سوابق تدریس در دانشگاه ASU) استناد کرده است و نه اطلاعات تجربی یا آماری بازی. تنها زمانی که به طور مستقیم از آن خواسته شد منابع را ارائه دهد، فهرستی کامل از پیوندها را به اشتراک گذاشت و اذعان کرد: «حق با شماست. من در پاسخ قبلی ارجاعی ندادم و باید اطلاعات رسمی بازی را از توصیه‌های شخصی جدا می‌کردم.»

مدل Claude نیز ارائه‌ی منابع را تنها پس از درخواست مجدد و صریح در داخل چت انجام داد.

در خصوص دستور عدم چاپلوسی و تملق، آزمونی چالش‌برانگیز طراحی شد؛ از هر سه ابزار درباره درستی انتخاب تیم سوال شد و حتی در پیام ارسالی عنوان شد که این انتخاب «بسیار هوشمندانه و درخشان» بوده است. در این میان تنها یک مدل فریب این تله را خورد: Gemini با وجود دریافت دستور منع تملق، وقتی برای دریافت نظر تحت فشار قرار گرفت، انتخاب کاربر را «فوق‌العاده و شگفت‌انگیز» نامید. 

در نقطه مقابل، ChatGPT و Claude ضمن تایید منطقی انتخاب بر اساس سوابق کاربر در دانشگاه ایالتی آریزونا (Sun Devils)، کاملاً به دستور پایبند ماندند و از هرگونه تملق و تعریف بی‌مورد فاصله گرفتند.

کدام چت‌بات در قابلیت‌های شخصی‌سازی برتر است؟

طبیعی‌ترین و انسانی‌ترین لحن: اگر به دنبال ابزاری برای گفتگوهای روزمره، درددل‌های شخصی و معاشرت‌های غیررسمی هستید، Gemini و ChatGPT گزینه‌های بسیار مناسبی به شمار می‌روند. 

در آزمون‌های انجام‌شده، هر دو مدل لحنی بسیار صمیمی ارائه دادند و در دایره پاسخ‌های نزدیک به انسان باقی ماندند. هر دوی این ابزارها را می‌توان به کمک کلیدهای تنظیمی یا دستورالعمل‌های خاص به شکلی هدایت کرد که شخصیتی پویا و قابل‌لمس پیدا کنند.

کمترین میزان توهم و داده‌های نادرست: برای کسانی که به دنبال تجربه‌ای تحلیلی و متکی بر واقعیات عینی هستند، تنظیمات و خروجی‌های ChatGPT بهترین بازدهی را دارد. هرچند Gemini تنها مدلی بود که در دور اول بدون یادآوری منبع را ذکر کرد، اما در ادامه این روند را رها کرد؛ در حالی که ChatGPT پس از یک بار یادآوری، مجموعه‌ای جامع و معتبر از پیوندها را به نمایش گذاشت.

جمع‌بندی نهایی: چت‌باتی که بیشترین هماهنگی را با دستورالعمل‌ها نشان داد و روح کلی آزمایش را حفظ کرد، ChatGPT بود. شاید وجود کلیدهای تنظیمی اختصاصی برای مدیریت لحن دلیل این عملکرد باشد؛ با این حال بررسی‌ها نشان داد که ChatGPT انعطاف‌پذیرترین و پذیراترین ابزار هوش مصنوعی در برابر آموزش و شخصی‌سازی در این گروه است.