تلاش DuckDuckGo برای جذب مدارس در پی اعتراض‌ها به تحمیل هوش مصنوعی گوگل

موتور جستجوی DuckDuckGo پس از اقدام اخیر گوگل، در حال معرفی و پیشنهاد خدمات خود به مدارس است؛ اقدامی که فرصتی مناسب برای این موتور جستجوی جایگزین پدید آورد. گوگل به‌تازگی به مدارس اعلام کرده است که می‌توانند چت‌بات Gemini را غیرفعال کنند، اما در عین حال یادآور شد که خاموش کردن سایر قابلیت‌های هوش مصنوعی، به معنای از دست دادن دسترسی به موتور جستجوی گوگل خواهد بود.

شرکت DuckDuckGo که با محدود کردن جمع‌آوری داده‌ها بر حفظ حریم خصوصی کاربران تمرکز دارد، این شرایط را فرصتی طلایی برای نفوذ به بخش آموزش می‌داند؛ حوزه‌ای که از گذشته تا امروز در سلطه گوگل بوده است. طبق آمارهایی که گوگل در سال‌های گذشته منتشر کرده، در حال حاضر حدود ۵۰ میلیون کروم‌بوک توسط دانش‌آموزان و معلمان در مدارس استفاده می‌شود و پلتفرم Google Classroom نیز به بیش از ۱۵۰ میلیون کاربر در سراسر جهان خدمات می‌دهد.

گابریل واینبرگ، بنیان‌گذار و مدیرعامل DuckDuckGo، در شبکه اجتماعی ایکس با اشاره به راهنماهای آنلاین این شرکت توضیح داد که مدارس چگونه می‌توانند موتور جستجوی پیش‌فرض خود را به DuckDuckGo تغییر دهند و از مسئولان مدارس خواست در صورت نیاز به کمک با این شرکت تماس بگیرند.

در همین حال، کمیل بزبز، مدیر امور عمومی DuckDuckGo، موضع قاطعانه‌تری گرفت و نوشت: «تحمیل هوش مصنوعی به دانش‌آموزان مدارس، شیوه رفتار یک انحصارطلب است؛ رفتاری که وقتی فکر می‌کنند مردم بی‌قدرت هستند از خود نشان می‌دهند. به گوگل ثابت کنید که اشتباه می‌کند.»

مسئولان DuckDuckGo در بیانیه‌ای از این تصمیم گوگل به‌شدت انتقاد کردند و افزودند که گوگل در صورت تمایل می‌توانست به‌سادگی ویژگی‌های هوش مصنوعی جستجو را برای محیط‌های آموزشی و مدارس غیرفعال کند.

این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که افکار عمومی در ایالات متحده در حال سنجش میزان حضور هوش مصنوعی در زندگی روزمره است. همان‌طور که نتایج انتخابات اخیر نیز نشان داد، بسیاری از شهروندان تمایلی به ساخت مراکز داده هوش مصنوعی در شهرهای خود ندارند؛ با این حال، استفاده از هوش مصنوعی در محیط کار و مدرسه به رفتاری متداول تبدیل شده و به بحث و بررسی موشکافانه‌تری نیاز دارد.

گوگل با آگاهی از چالش‌هایی که معلمان با هوش مصنوعی دارند، قابلیتی به نام «آموزش هدایت‌شده» (Guided Learning) توسعه داد؛ راهکاری که به‌جای ارائه پاسخ مستقیم، دانش‌آموزان را مرحله‌به‌مرحله در حل مسئله راهنمایی می‌کند. با وجود این، مربیان و معلمان همچنان خواستار ابزارهایی هستند که به آن‌ها اجازه دهد هوش مصنوعی را به‌طور کامل از فرایند یاد‌گیری کنار بگذارند.

پس از انتقادهای شدید مطرح‌شده، گوگل از تصمیم خود دفاع کرد و گفت که صرفاً به بازخوردهای مدارس واکنش نشان داده است. این شرکت اعلام کرد که ابزارهای Gemini، سرویس Gemini Notebook و جستجو به‌صورت پیش‌فرض غیرفعال خواهند بود و مدارس می‌توانند هر یک از آن‌ها را به‌شکل جداگانه فعال کنند.

اما چالش اصلی این است که موتور جستجوی گوگل اکنون از طریق قابلیت خلاصه‌های هوش مصنوعی (AI Overviews) و حالت مکالمه‌ای، به‌شدت به هوش مصنوعی وابسته شده است و پرسش‌های کاربران را به این روش پاسخ می‌دهد.

البته باید روشن ساخت که DuckDuckGo با هوش مصنوعی مخالف نیست؛ این موتور جستجو نیز مجموعه‌ای از قابلیت‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، از جمله رابط چت اختصاصی به نام Duck.ai و دستیار هوشمند جستجو را به کاربران ارائه می‌دهد.

با این حال، به گفته این شرکت، بر خلاف گوگل گزینه‌هایی برای غیرفعال‌سازی این امکانات هم در تنظیمات جستجو و هم در مرورگر تعبیه شده است. این پلتفرم هم‌چنین وب‌سایت اختصاصی noai.duckduckgo.com را راه‌اندازی کرده که در آن پاسخ‌های کمکی هوش مصنوعی، تصاویر تولیدشده با هوش مصنوعی و پیشنهادهای هوشمند همگی به‌طور کامل خاموش هستند.

این انعطاف‌پذیری ممکن است عاملی برای افزایش استقبال از خدمات DuckDuckGo باشد؛ چنان‌که این شرکت در اوایل سال جاری اعلام کرد با مخالفت کاربران با تحمیل جستجوی مبتنی بر هوش مصنوعی گوگل، میزان نصب اپلیکیشن DuckDuckGo حدود ۳۰ درصد افزایش یافته است.